I SA/Wr 974/15

WyrokWSA we Wrocławiu2015-07-30

Skład orzekający: Marta Semiczek, Henryka Łysikowska, Maria Tkacz-Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie pisma poprzez pozostawienie zawiadomienia w skrytce pocztowej, która nie została wskazana przez adresata jako adres do doręczeń, może skutkować fikcją prawną doręczenia zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Doręczenie pisma w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej jest skuteczne tylko wtedy, gdy zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej zostanie umieszczone w miejscach enumeratywnie wskazanych w tym przepisie, takich jak oddawcza skrzynka pocztowa lub, gdy to niemożliwe, drzwi mieszkania, biura lub inne pomieszczenie, w którym adresat wykonuje czynności zawodowe. Pozostawienie zawiadomienia w skrytce pocztowej, która nie została wskazana przez adresata jako adres do doręczeń, uniemożliwia przyjęcie skutku doręczenia, co oznacza, że termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął biegu.
Stan faktyczny
Spółka "A" sp. z o.o. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego określającej jej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych. Spółka twierdziła, że dowiedziała się o decyzji dopiero w związku z postępowaniem egzekucyjnym i nie otrzymała zawiadomienia o pozostawieniu decyzji w urzędzie pocztowym w swojej skrzynce pocztowej. Organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu, uznając decyzję za prawidłowo doręczoną w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, wskazując na dwukrotne awizowanie przesyłki i umieszczenie zawiadomienia w skrytce pocztowej zgodnie z umową z operatorem pocztowym. Sąd administracyjny uchylił postanowienie organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. i zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia NSA Henryka Łysikowska, Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Protokolant: starszy sekretarz sądowy Ewelina Bedyńska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 lipca 2015 r. przy udziale sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza na rzecz skarżącej od Dyrektora Izby Skarbowej kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej we W., na podstawie art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. – dalej: O.p. ), odmówił "A" sp. z o.o. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...] r. nr [...] określającej "A" sp. z o.o. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych fizycznych za 2006 r. w kwocie 556.353 zł. Wnioskiem z dnia 19 grudnia 2015 r. strona wniosła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Wskazała, że [...] listopada 2014 r. z zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego dowiedziała się o wszczętym przeciwko niej postępowaniu egzekucyjnym, które ma na celu wyegzekwowanie obowiązku pieniężnego nałożonego ww. decyzją. Dopiero wówczas powzięła informację o wydaniu tej decyzji. Natomiast możliwość zapoznania się z treścią tej decyzji miała dopiero w dniu 15 grudnia 2014 r., kiedy to pełnomocnik Strony udał się do organu celem zapoznania się z aktami sprawy. Decyzja z [...] r. została nadana drogą pocztową dnia 24 września 2014 r. i w dniu 26 września 2014 r. z powodu nieobecności adresata, przesyłkę pozostawiono do odbioru w Urzędzie Pocztowym na okres 14 dni (tj. do dnia 10 października 2014 r.). Skarżąca podniosła, iż w oddawczej skrzynce pocztowej nie umieszczono zawiadomienia o pozostawieniu pisma do odbioru przez adresata w Urzędzie Pocztowym (zarówno pierwsze z dnia 26.09.2014 r.. jak i powtórne z dnia 6.10.2014r.). Skarżąca wyjaśniła ponadto, że upoważniona do odbioru korespondencji M. G. udała się w dniu 27 września 2014 r. do Urzędu Pocztowego celem odebrania korespondencji skierowanej do Skarżącej. Jednakże pracownicy poczty nie wskazali, że oprócz podjętej przez nią korespondencji jest także do odebrania przesyłka polecona. Tym samym pracownik nie posiadał wiedzy o istnieniu przesyłki, w konsekwencji czego Skarżąca nie mogła zapoznać się z treścią decyzji. Spowodowało to nie wniesienie odwołania od tej decyzji w terminie. Przedstawione we wniosku okoliczności przemawiają za uznaniem, iż do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania doszło w sposób niezawiniony przez Stronę. Zawinił bowiem operator pocztowy, a Skarżąca nie miała interesu w celowym niepodjęciu decyzji z Urzędu Pocztowego. Odmawiając przywrócenia terminu organ odwoławczy stwierdził, że decyzja wymiarowa została prawidłowo doręczona stronie w trybie art. 150 O.p. w dniu 10 października 2014 r. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru skierowana na adres siedziby strony przesyłka była dwukrotnie awizowana w dniu 26 września i 6 października 2014 r. Adresatowi pozostawiono zawiadomienie o miejscu złożenia skierowanej do niego korespondencji w skrytce pocztowej UP S. [...], zgodnie z umową z dnia 28 lipca 2010 r. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej we W., Strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. Wskazane we wniosku okoliczności nie przemawiają za uznaniem, iż zawinił operator pocztowy. Operator pocztowy przekazał bowiem Stronie zawiadomienie o pozostawieniu pisma (przesyłki zawierającej przedmiotową decyzję) do odbioru przez adresata w Urzędzie Pocztowym w sposób uzgodniony w umowie zawartej z operatorem pocztowym. To na stronie ciąży obowiązek zawiadomienia o aktualnym adresie pozwalającym na dokonanie czynności doręczenia pism zgodnego z przepisami i to ona winna dołożyć należytej staranności, aby - w sytuacji niemożności doręczenia przesyłki pod wskazanym adresem - prawidłowo docierała do niej korespondencja związana z toczącym się postępowaniem. Zdaniem organu w okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie można mówić, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło wskutek przeszkody, której Strona nie mogła zapobiec lub której skutków nie mogła odwrócić. A skoro umocowany do działania w imieniu Strony w zakresie odbioru korespondencji pełnomocnik pocztowy tego obowiązku nie dopełnił. Strona nie może przerzucać skutków tego zaniedbania na operatora pocztowego. Ponadto, w ocenie organu , w sprawie doszło również do uchybienia przez Stronę terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania strona. W konsekwencji zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania W skardze na postanowienie organu odwoławczego, Skarżąca wnosząc o jego uchylenie zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik postępowania, tj.: -art. 121 § 1. 122. 180 § 1. 187. 188. 191 ustawy - Ordynacja podatkowa skutkujące błędnym przyjęciem, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego we W. nastąpiło w sposób zawiniony przez Skarżącą, oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego; -art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez błędne uznanie, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...] r. została prawidłowo doręczona Skarżącej, -art. 162 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie i błędne uznanie, że uchybienie terminowi nastąpiło z przyczyn zawinionych przez Skarżącą, -art. 217 § 2 w zw. z art. 124 Ordynacji podatkowej poprzez niewskazanie przyczyn odmowy przyznania wiarygodności przytaczanym we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania dowodom, tj. korespondencji mailowej pomiędzy M. G. oraz A. T. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, lecz z innych przyczyn aniżeli wskazane w skardze. W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz.1269 ze zm.) sprawowana przez sądy administracyjne kontrola przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżanych aktów z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i tylko w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, zaskarżone akty podlegają uchyleniu (art.145 § 1 pkt.1 lit.a - c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. ). Z treści art. 162 § 1 O.p. wynika, że przesłanką faktyczną do wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu jest jego przekroczenie. Termin do wniesienia odwołania wynosi dni 14 i biegnie od dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji (art. 223 § 2 pkt 1 O.p.). W konsekwencji, warunkiem orzekania przez organ odwoławczy (art. 163 § 2 O.p.) o przywróceniu lub odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jest bezsporne ustalenie, że skarżona decyzja została doręczona, a także że upłynął wskazany 14-dniowy termin. W niniejszej sprawie warunek ten nie został spełniony. Sposoby doręczania pism stronom regulują przepisy rozdziału 5 Działu IV O. p. (art. 144- 154 c.). W art. 150 O.p. mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, określone zostały warunki przyjęcia fikcji prawnej doręczenia. Ten tryb doręczenia stosuje się, gdy brak jest możliwości doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 O.p. W takiej sytuacji w przypadku doręczenia pisma przez pocztę, poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce. O tym fakcie zawiadamia dwukrotnie adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Doręczenie w tym przypadku uważa się za dokonane z upływem ostatniego 14 dnia okresu przechowywania pisma, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Doręczenie uregulowane w omawianym przepisie może mieć miejsce w razie niemożności doręczenia pisma w sposób właściwy lub zastępczy. Fikcja prawna doręczenia przewidziana w art. 150 O.p. jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia. Doręczenie jest oparte na domniemaniu, iż zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. Oznacza to, że skuteczność doręczenia dokonanego w tym trybie zależy w szczególności od prawidłowego zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma, które może być odebrane. Jak wynika z akt sprawy decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...] r. określająca stronie zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r. została nadana jako przesyłka polecona na adres siedziby spółki. Przesyłka była dwukrotnie awizowana w dniu 26 września i 6 października 2014 r. Adresatowi pozostawiono zawiadomienie o miejscu złożenia skierowanej do niego korespondencji w skrytce pocztowej w UP S. [...], zgodnie z umową z dnia 28 lipca 2010 r. W dniu 13 października 2014 r. poczta zwróciła przesyłkę z adnotacją o niepodjęciu przesyłki w terminie. Z adnotacji poczynionych na potwierdzeniu odbioru wynika, że zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej umieszczono w skrytce pocztowej, chociaż z akt nie wynika, aby Skarżąca spółka w trakcie postępowania wskazała, jako adres do doręczeń skrytkę pocztową. Podkreślić należy, co już wyżej zostało wskazane, że miejsca w których doręczyciel może pozostawić przedmiotowe zawiadomienie zostały w sposób enumeratywny wskazane w treści art. 150 O.p. Są to: oddawcza skrzynka pocztowa, a gdy to nie jest możliwe - drzwi mieszkania adresata lub miejsce wskazane jako adres do doręczeń, drzwi biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej, w skrytce pocztowej, która nie została przez skarżącego wskazana jako adres do doręczeń, uniemożliwia przyjęcie skutku doręczenia, o którym mowa w art. 150 O.p. Nie można zatem uznać, że decyzja została Stronie skutecznie doręczona i tym samym, że rozpoczął bieg termin do wniesienia odwołania. Skoro decyzja, od której Skarżąca wniosła odwołanie została pozostawiona w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia z naruszeniem art. 150 O.p., to uznać należało, że w istocie nie doszło do skutecznego doręczenia decyzji, a tym samym nie rozpoczął biegu termin do wniesienia odwołania. W tej sytuacji rozstrzygnięcie wniosku o przywrócenie terminu nastąpiło z naruszeniem art. 162 O.p. , gdyż nie doszło do jego uchybienia. Prowadzi to do wniosku, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie, o czym orzekł w pkt I. wyroku. Zawarte w pkt II. wyroku orzeczenie o kosztach znajdowało swoje umocowanie w dyspozycji art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło