VI SA/Wa 1219/15
WyrokWSA w Warszawie2015-07-30
Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Magdalena Maliszewska, Grzegorz Nowecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy RP prawidłowo odmówił udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny "200", uznając, że nie posiada on pierwotnej ani wtórnej zdolności odróżniającej, mimo przedstawienia przez zgłaszającego dowodów na jego długoletnie używanie i popularność?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Urząd Patentowy RP wadliwie zinterpretował pojęcie używania znaku towarowego w kontekście nabycia wtórnej zdolności odróżniającej. Używanie znaku jako elementu innego znaku towarowego lub w połączeniu z innymi elementami nie wyklucza stwierdzenia jego rzeczywistego używania. W związku z tym, organ powinien zbadać, czy znak "200" nabył wtórną zdolność odróżniającą poprzez jego używanie jako części znaku "200 Panoramicznych".Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy słowny "200" dla czasopism krzyżówkowych i szaradziarskich. Urząd Patentowy RP odmówił udzielenia prawa ochronnego, uznając, że znak nie posiada pierwotnej ani wtórnej zdolności odróżniającej. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną ocenę dowodów i niewłaściwą wykładnię przepisów dotyczących zdolności odróżniającej znaku. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego RP oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] listopada 2013 r., stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, i zasądził od Urzędu Patentowego RP na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2015 r. sprawy ze skargi [...]" Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] listopada 2013 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w C. kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2015 r., nr [...]
Urząd Patentowy RP, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2013 r. o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny "200", zgłoszony [...] czerwca 2010 r. pod numerem Z - [...] przez T. Sp. z o.o. w C. (dalej: "strona" lub "skarżąca").
Zaskarżone rozstrzygnięcie wydano na podstawie art. 245 w związku z art. 129 ust. 1 pkt 2 oraz art. 129 ust 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1410, dalej: "p.w.p."), w następującym stanie faktycznym oraz prawnym.
Podstawą prawną wydania decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny "200", zgłoszony dnia [...] czerwca 2010 r. przez stronę, pod numerem Z-[...], przeznaczony do oznaczania towarów z klasy 16: czasopisma krzyżówkowe i szaradziarskie, był art. 129 ust. 1 pkt 2 oraz art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p.
Strona we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzuciła organowi brak dokładnego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz przekroczenie swobodnej oceny dowodów, a w konsekwencji wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie w oparciu o błędnie ustalenia faktyczne i wadliwe uznanie, że znak "200" nie posiada pierwotnej zdolności odróżniającej. Skarżąca uznała, że Urząd Patentowy RP nie dokonał analizy zgromadzonego materiału dowodowego, w wyniku, czego bezpodstawnie uznał, że oznaczenie "200" nie nabyło wtórnej zdolności odróżniającej. Zauważyła, iż organ powołał w wydanej decyzji na orzecznictwo sądowe, jednakże ograniczył się tylko do stwierdzenia, że podziela argumentację zawartą we wskazanych orzeczeniach i niewłaściwie określił przedmiot postępowania, w związku z czym w oparciu o błędne założenia przeprowadził analizę dowodową, czym naruszył zasadę prawdy obiektywnej, gdyż nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego w zakresie oceny, czy przedmiotowy znak "200" posiada dostateczne znamiona odróżniające. W ocenie strony, w decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. nie odniesiono się do jej twierdzeń i szeroko zebranego materiału dowodowego w sprawie, błędnie oparto się tylko na dowolnym uznaniu. Dlatego też zdaniem strony Urząd Patentowy RP naruszył art. 80 k.p.a., w zw. z art. 252 p.w.p., czym przekroczył zasadę swobodnej oceny dowodów poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału.
Skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem organu, że zgłoszone oznaczenie zawiera określenie ogólnoinformacyjne, na które nie można przyznać wyłączności jednemu podmiotowi. Zdaniem strony takie stanowisko jest dowodem na brak właściwej analizy przedstawionych w jej piśmie z dnia [...] maja 2012 r. argumentów w sprawie. W ocenie strony błędne jest twierdzenie organu, że udzielenie prawa ochronnego na zgłoszony znak "200" utrudni obrót gospodarczy, poprzez zablokowanie dostępu do oznaczeń informacyjnych. Skarżąca podkreśliła, że Urząd Patentowy RP w tym zakresie nie odwołał się do żadnych dowodów, czym nie zastosował się do przesłanki wynikającej z art. 77 par. 4 k.p.a., w konsekwencji czego mylnie przyjął, że przedmiotowe oznaczenie jest elementem opisowym i wskazuje na ilość stron lub krzyżówek w danym wydaniu.
Strona pokreśliła, że ww. oznaczeniem posługuje się od 1994 r. tj. od ponad 20 lat, kiedy to uzyskała rejestrację oznaczeń liczbowych, jako tytułów prasowych. Wskazała, że organ w wydanej decyzji sprowadził swoje rozważania jedynie do lakonicznego stwierdzenia uznania informacyjnego charakteru przedmiotowego oznaczenia, takie zaś uzasadnienie stanowi naruszenie art. 7 k.p.a., gdyż organy administracji są zobowiązane do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu fatycznego oraz załatwienia sprawy, a nie opierania się na twierdzeniach innych urzędów czy sądów dokonanych w innych postępowaniach.
Skarżąca powołała się na orzeczenie Naczelnego Sadu Administracyjnego z 19 marca 1981 r. SA 234/81 oraz WSA w Warszawie z 25 września 2008 r. w sprawie VI SA/Wa 1144/08 odnośnie "braku charakteru opisowego znaków, które dopiero drogą pośredniego wnioskowania mogą stanowić oznaczenie takich cech", a następnie wskazała, że tytuł czasopisma szaradziarskiego zawiera liczbę 200 nie jest bezpośrednim wskazaniem na liczbę stron czy krzyżówek zawartych publikacji. Urząd Patentowy RP zaś nie ma podstaw do takiego twierdzenia, gdyż ustalenia w tym zakresie są dowolne i nie zostały oparte o zgromadzony materiał dowodowy.
Strona wskazała, że odmowa udzielenia prawa ochronnego na przedmiotowe oznaczenie jest sprzeczne z dotychczasową praktyką, gdyż organ wcześniej udzielił takiego prawa na znak słowny "200" na rzecz strony pod numerem R-[...], co oznacza, że na dzień wydania decyzji znak "200" korzysta z ochrony (po częściowym unieważnieniu), dla towarów takich jak "broszury, czasopisma inne niż krzyżówkowe, co jednoznacznie potwierdza pierwotną zdolność odróżniającą słownego oznaczenia "200" w klasie 16. Skarżąca przytoczyła również przykłady rejestracji innych znaków słownych składających się z szeregu cyfr. Podkreśliła, że Urząd Patentowy RP dokonał analizy przedmiotowej sprawy z pominięciem faktu, że zgłaszający jest uprawniony do serii znaków zawierających różne elementy liczbowe, jak i elementu "200", ochrona zaś znaków towarowych pochodzących z jednej serii pozwala na zbudowanie w świadomości odbiorców bardzo silnych konotacji pomiędzy znakami pochodzącymi z tej serii, a co za tym idzie ich oddziaływaniem na klienta. Strona wymieniła następnie, jakie przesłanki winny być wzięte pod uwagę przy ocenie czy dany znak towarowy nabył charakter odróżniający w drodze używania oraz wskazała, że wszystkie te przesłanki zostały wykazane i udowodnione przez zgłaszającego w piśmie z [...] maja 2012 r. Urząd Patentowy RP nie dokonał analizy wszystkich wskazanych dowodów, a jedynie stwierdził, ze odbiorcy nie odróżniają czasopism krzyżówkowych tylko przez pryzmat oznaczenia "200" nie wykazując przy tym, na jakiej podstawie poczynił takie ustalenia.
Zdaniem strony Urząd Patentowy RP wadliwie ocenił, że sporny znak nie nabył wtórnej zdolności odróżniającej, a odmawiając znaczenia licznie zgromadzonym materiałom dowodowym, że nie wykazują one nabycia przez sporne oznaczenie wtórnej zdolności odróżniającej, organ działał wbrew przepisom prawa. Skarżąca uznała, że z przedmiotowej decyzji nie wynika w szczególności, z jakich względów Urząd Patentowy RP stwierdził, że liczne dowody przestawione przez stronę są niewystarczające do ustalenia, że sporne oznaczenie, mimo jego wieloletniego używania w obrocie, jak też ogromnej popularności wśród czytelników, zaczęło identyfikować towary wskazane w zgłoszeniu, jako pochodzące od jednego przedsiębiorcy. Strona podkreśliła, że była pierwszym przedsiębiorcą używającym i promującym serię oznaczeń liczbowych, jako znaków towarowych charakteryzujących czasopisma krzyżówkowe i szaradziarskie. Tego rodzaju metoda komunikacji z klientami była autorskim pomysłem oraz koncepcją biznesowa skarżącej, realizowaną od 1994 r.
Urząd Patentowy RP, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, podtrzymał w pełni stanowisko wyrażone w decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. Stwierdził, że sporne oznaczenie nie posiada dostatecznych znamion odróżniających w rozumieniu art. 129 ust. 1 pkt 2 oraz art. 129 ust 2 pkt 2 p.w.p., bowiem składa się w całości z elementów niewyróżniających, mogących służyć w obrocie do wskazania właściwości i przeznaczenia towarów, do oznaczania, których został przeznaczony przedmiotowy znak towarowy.
Organ zauważył, że w świetle utrwalonych poglądów doktryny uzyskanie charakteru odróżniającego w następstwie używania musi mieć miejsce przed złożeniem zgłoszenia znaku towarowego, (tak m.in. U. Promińska "Prawo własności przemysłowej"). Dlatego "środki dowodowe na okoliczność używania spornego znaku, które zostały przedłożone po dacie zgłoszenia, mogą zostać uwzględnione jedynie w przypadku, gdy pozwalają one na wyciągniecie wniosków w zakresie używania znaku towarowego w postaci, w której występuje on w dacie zgłoszenia." (tak WSA w wyroku z dnia 31 października 2006r., sygn. akt. VI SA/Wa 1420/06). Wskazał, iż w przedmiotowej sprawie, przedstawione przez stronę dowody powinny wykazywać na długotrwałe i intensywne używanie przez wnioskodawcę oznaczenia słownego "200" przed datą dokonania zgłoszenia, tj. przed dniem [...] czerwca 2010 r.
Odnosząc się do podniesionej przez stronę kwestii, że poprzez długoletnie stosowanie określenia 200 nabyło ono tzw. wtórną zdolność odróżniającą i w świetle art. 130 ustawy p.w.p. możliwe jest udzielenie na nie prawa ochronnego, Urząd Patentowy RP wskazał, że skarżąca przedstawiła liczne materiały, mające potwierdzać, fakt nabycia przez przedmiotowe oznaczenie zdolności odróżniającej, w tym m.in.:
1. badanie opinii publicznej, w którym w 2010 r. strona odnotowała 49% udział w rynku czytelnictwa pism krzyżówkowych, a w 2012 r. udział w rynku wyniósł 50,2%;
2. dowody handlowe (faktury sprzedażowe oraz faktury potwierdzające prowadzenie kampanii promocyjnych i reklamowych w latach 1997-2008);
3. intensywność i różnorodność prowadzonych działań promocyjnych i reklamowych: prasa, radio, telewizja, billboardy, Internet;
4. okres używania znaku - datowany na 1994 r. moment zarejestrowania tytułu prasowego "200 panoramicznych, i wprowadzania do obrotu czasopism opatrzonych liczbą 200";
5. zasięg terytorialny stosowania znaku - cała Polska oraz zagranica - zwłaszcza ośrodki polonijne (Kanada, USA);
6. łączny nakład w latach 1995-2012 czasopism z oznaczeniem "200", który wyniósł 83 007 712 egzemplarzy;
7. ranking udziału sprzedaży miesięczników krzyżówkowych wydawanych przez stronę, w sprzedaży wszystkich miesięczników krzyżówkowych dystrybuowanych przez R. SA w poszczególnych latach. W 2003 r. było to 44 %, w 2006 r. - 52, 02 %, a w 2007 r. - 51,51 %;
8. badanie zdolności odróżniającej oznaczeń czasopism z krzyżówkami ([...], luty 2014r.);
9. zbiór okładek wydawnictw krzyżówkowych z lat 1994-2006;
10. wizualizacje szablonów z krzyżówkami, szaradami samoistnie oraz z okładkami pod różnymi tytułami prasowymi;
11. postanowienie Sądu Wojewódzkiego w C. z dnia [...].12.1994 r. w przedmiocie rejestracji tytułu prasowego 100 panoramicznych, [...].02.1996 r. w przedmiocie rejestracji tytułu prasowego: "200 panoramicznych", [...].05.1996 r. "300 panoramicznych", [...].12.1997r. "400 panoramicznych", [...].11.1996 r. "500 panoramicznych", [...].11.1996 r. "1000 panoramicznych";
12. wyrok Sądu Najwyższego z [...].02.2008 r. w przedmiocie zakazania czynów nieuczciwej konkurencji przeciwko B. O., R. S.A., K. S.A., oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w K. -Wydział [...] Cywilny z [...].11.2006 r. w przedmiocie zakazania czynów nieuczciwej konkurencji przeciwko B. O., R. S.A., K. SA;
13. wyrok Sądu Okręgowego w B. z [...].06.2005 r. w przedmiocie zakazania czynów nieuczciwej konkurencji przeciwko W. K.;
14. wydruki stron internetowych pod hasłami [...];
15. raport z ogólnopolskiego badania sondażowego [...] 2012 przeprowadzonego w lutym 2012 r. przez Instytut [...];
16. raport z ogólnopolskiego badania sondażowego [...] 2009 przeprowadzonego w styczniu 2009r. przez Instytut [...];
17. raport z ogólnopolskiego badania sondażowego [...] 2008 przeprowadzonego w styczniu 2008r. przez Instytut [...];
18. raport z ogólnopolskiego badania sondażowego [...] 2007 przeprowadzonego w marcu 2007r. przez Instytut [...];
19. raport z ogólnopolskiego badania sondażowego [...] 2006 przeprowadzonego w styczniu 2006r. przez Instytut [...];
20. raport z ogólnopolskiego badania sondażowego [...] 2005 przeprowadzonego w styczniu 2005r. przez Instytut [...];
21. raport z ogólnopolskiego badania sondażowego [...] 2004 przeprowadzonego w styczniu 2004r. przez Instytut [...];
22. raport z ogólnopolskiego badania sondażowego [...] 2003 przeprowadzonego w styczniu 2003r. przez Instytut [...];
23. raport z ogólnopolskiego badania sondażowego [...] 2002 przeprowadzonego w marcu 2002r. przez Instytut [...];
24. raport z ogólnopolskiego badania sondażowego [...] 2001 przeprowadzonego w kwietniu 2001 r. przez Instytut [...];
25. zestawienie faktur za reklamę za lata 1997-2008 w prasie, radiu, telewizji i na billboardach numerycznej serii tytułów prasowych [...] wydawanych przez stronę od 1994 r.;
26. wydruki ze stron internetowych, w których pojawiły się oznaczenia zgłaszającego jako sponsora imprezy sportowej;
23. wydruki danych liczbowych nakładów wydawniczych dokonanych przez stronę w latach 1995-2001;
24. kopie zdjęć bilbordów z różnych miast w Polsce, reklamujące produkty strony, a mianowicie "krzyżówki 100,200,300,500,100";
25. ranking miesięczników krzyżówkowych strony przeprowadzony przez R. S.A. za rok 2009,2007,2006,2005,2004,2003,2002,2001;
26. oświadczenie dot. udziału sprzedaży miesięczników krzyżówkowych strony przedstawiony przez R. S.A. za rok 2006,2007,2003;
27. opinia prawna prof. nadzw. dr hab. U. P. z [...].07.2000 r.;
28. stanowisko Prokuratora Generalnego w sprawie sygn. akt [...], w przedmiocie oceny zasadności wniesienia skargi kasacyjnej z uwagi na naruszenie czynów nieuczciwej konkurencji;
29. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8.11.2011 r., w przedmiocie uchylenia wyroku WSA w Warszawie i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Urząd Patentowy RP stwierdził, że dogłębna analiza materiałów, które strona nadesłała do przedmiotowej sprawy, w celu poparcia tezy, że przedmiotowe oznaczenie nabrało charakteru odróżniającego, nie uzasadnia takiego wniosku. Przedstawione środki dowodowe nie dowodzą bowiem tezy, że znaczna część osób identyfikuje towary z oznaczeniem słownym, "200" jako pochodzące od skarżącej. Poddane analizie materiały nie pozwalają zatem przyjąć, że właściwy krąg odbiorców uznaje przedmiotowe oznaczenie słowne za znak wyróżniający towary na rynku.
W ocenie organu, udzielenie prawa na znak o charakterze informacyjnym spowodowałby, że inni producenci pozbawieni zostaliby możliwości rzetelnego i zgodnego z prawdą informowania o swoim towarze. Uzyskanie prawa ochronnego na takie oznaczenie uniemożliwiłoby stosowanie tego typu określeń przez innych uczestników obrotu gospodarczego prowadzących podobną działalność gospodarczą. Dlatego od rejestracji wyłączone są takie oznaczenia, które składają się jedynie z wyrażeń mających charakter opisowy. Brak jest zatem przeszkód prawnych, aby wyrażenia takie zostały zarejestrowane, jako elementy znaku o charakterze mieszanym np. w takich oznaczeniach, w których zastosowano bogatą grafikę czy też umieszczono nazwę strony. W sytuacji, gdy oznaczenia takie są jedynie elementem chronionego znaku towarowego, to jego właściciel na mocy art. 156 p.w.p. nie może zakazać innym producentom ich używania, jeśli celem takiego użycia, jest chęć opisywania właściwości oferowanych przez nich towarów (np. gramatury, czy miejsca wytworzenia).
Urząd Patentowy RP wyjaśnił, że znaki o charakterze informacyjnym uznane są za pozbawione zdolności odróżniającej, ponieważ znak towarowy powinien przekazywać informacje o pochodzeniu towaru, a nie o nim samym. Ponadto z faktu udzielenia prawa ochronnego na znak wynika wyłączność jego używania. Tym samym udzielenie takiego prawa na znak o charakterze informacyjnym spowodowałby, że inni producenci pozbawieni zostaliby możliwości rzetelnego i zgodnego z prawdą informowania o swoim towarze. Uzyskanie prawa ochronnego na takie oznaczenie uniemożliwiłoby stosowanie tego typu określeń przez innych uczestników obrotu gospodarczego prowadzących podobną działalność gospodarczą.
Organ odnosząc się do kwestii udowodnienia samoistnej zdolności odróżniającej znaku "200", ponownie podkreślił, iż przedmiotem zgłoszenia jest znak w postaci liczby "200" i w takiej formie oceniana jest jego zdolność rejestracyjna (tak w wyroku NSA z 14 grudnia 2001 r. sygn. S.A. 3446/01). W ocenie organu, nawet gdyby znak zostałby zgłoszony z innymi elementami słownymi, których jest częścią np. w postaci oznaczenia "200 panoramicznych", to również z załączonych materiałów również dla takiego oznaczenia zdolność odróżniająca nie wynika. Zdaniem organu, ani oznaczenie "200 panoramicznych", ani tym bardziej samo oznaczenie "200" nie posiada zdolności odróżniającej, zwłaszcza, iż sąd administracyjny wypowiedział się już w przedmiocie zdolności odróżniającej innych znaków strony, zawierających podobne elementy, zaś rozpoznawalność przedmiotowego znaku "200" przez konsumentów nieodłącznie związana jest z pozostałymi elementami, stanowiącymi okładkę czasopisma i innych publikacji.
Mając powyższe na uwadze Urząd Patentowy RP stwierdził, że oznaczenie słowne "200", nie posiada pierwotnej zdolności odróżniającej, a zgromadzone materiały dowodowe nie potwierdzają tezy o nabyciu przez nie wtórnej zdolności odróżniającej, gdyż żaden z omówionych materiałów nie stanowi dowodu, że oznaczenie słowne "200" traktowane jest przez właściwy krąg odbiorców za informację o pochodzeniu tak oznaczonego towaru (czasopisma) od strony.
W ocenie organu przedstawione w sprawie dokumenty na okoliczność wtórnej zdolności odróżniającej nie odnosiły się do znaku słownego, tym samym nie mogły świadczyć o jego używaniu w celu odróżniania wydawanych przez stronę czasopism od publikacji konkurentów. Ich dokładna analiza nie pozwala stwierdzić, że oznaczenie to zakorzeniło się w świadomości odbiorców w stopniu umożliwiającym powiązanie tego oznaczenia z pochodzeniem pism szaradziarskich. Zdaniem organu brak jest także dowodów, że oznaczenie słowne "200" nie będzie kojarzone z pierwotnymi opisowymi jego treściami, lecz ze źródłem jego pochodzenia, czyli konkretnym towarem określonego producenta. Uznając nawet, że nadesłane materiały mogłyby wykazać, iż relewantny odbiorca miał szansę zetknąć się z przedmiotowym oznaczeniem, to nie wynika z nich w żaden sposób, że jest ono kojarzone z określonym przedsiębiorcą. Przedstawione przez skarżącą materiały wskazują jedynie na popularność czasopism o nazwie: "100, 200, 300, 400 etc. panoramicznych" na rynku, lecz nie dowodzą przekonania właściwej grupy konsumentów, że przedmiotowe oznaczenie słowne "200" pochodzi od strony.
W kwestii przytoczonych przez stronę przykładów rejestracji znaków o podobnym stopniu opisowości, Urzędu Patentowy RP poinformował, że każdy znak musi być rozpatrywany indywidualnie i osobno na podstawie obowiązujących przepisów. W jego ocenie nie można na podstawie wskazanych przez stronę znaków uznać za utrwaloną w tym zakresie praktykę Urzędu Patentowego RP. Cytując pogląd Sądu Pierwszej Instancji organ zaznaczył, że "to, czy znak może zostać zarejestrowany powinno być oceniane na podstawie przepisów prawa, interpretowanych przez Sądy, nie zaś na podstawie dotychczasowej praktyki Urzędu", (SPI T- 127/02). Podobną zasadą kieruje się Sąd Unii Europejskiej przy wydawaniu swoich decyzji - decyzje izb odwoławczych wydawane na podstawie rozporządzenia nr 40/94, dotyczące rejestracji oznaczeń jako wspólnotowych znaków towarowych, stanowią decyzje związane, a nie oparte na swobodnym uznaniu. Dlatego też zgodność z prawem decyzji izb odwoławczych należy oceniać wyłącznie na podstawie ww. rozporządzenia z uwzględnieniem jego wykładni dokonywanej przez sądy wspólnotowe, nie zaś na podstawie wcześniejszej praktyki decyzyjnej (wyrok w sprawie BioID, przeciwko OHIM, pkt 47, w sprawie C-173/04 P Deutsche SiSi-Werke przeciwko OHIM).
Urząd Patentowy RP odnosząc się ponadto do zarzutów strony naruszenia przez organ art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a., stwierdził, że są to zarzuty przedwczesne, gdyż na tym etapie postępowania sprawa podlega ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu. Przytoczenie takich zarzutów może być uzasadnione w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję wydaną w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy.
Na decyzję Urzędu Patentowego RP z [...] marca 2015 r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
I. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik
sprawy, tj.:
1. art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez:
- dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i stwierdzenie, że znak towarowy "200" nie posiada ani pierwotnej ani też nie nabył wtórnej zdolności odróżniającej;
- pominięcie dowodu w postaci raportu z badania przeprowadzonego w lutym 2014 r., a w konsekwencji błędne przyjęcie, że znak towarowy "200" nie nabył wtórnej zdolności odróżniającej;
- dokonanie wadliwych ustaleń faktycznych i uznanie, wbrew zebranemu w sprawie materiałowi dowodowemu, że znak towarowy "200" nie nabył wtórnej zdolności odróżniającej wskutek używania go jako części znaku towarowego "200 Panoramicznych"
2. art. 80 k.p.a. poprzez:
- dowolną ocenę dowodów i w konsekwencji uznanie, że znak towarowy słowny "200" służy w obrocie do wskazania właściwości i przeznaczenia towarów (czasopisma krzyżówkowe, szaradziarskie);
- brak wyjaśnienia powodów uznania, że odbiorcy postrzegają oznaczenie "200" wyłącznie jako wskazanie określonej cechy towarów (czasopisma krzyżówkowe, szaradziarskie);
- przyjęcie, że dla oceny pierwotnej zdolności odróżniającej oznaczenia słownego "200" znaczenie mają wyroki w innych sprawach, podczas gdy każdą sprawę należy oceniać indywidualnie na podstawie zgromadzonego w tej sprawie materiału dowodowego;
3. art. 8, art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie wydanej decyzji i w konsekwencji brak przekonywującego wyjaśnienia powodów odmowy wiarygodności i mocy dowodowej przedłożonym w niniejszej sprawie dowodom, w sytuacji gdy treść tych dowodów przeczy dokonanym przez organ ustaleniom o braku nabycia przez znak "200" wtórnej zdolności odróżniającej;
II. Naruszenie przez Urząd Patentowy RP przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 129 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 129 ust.2 pkt 2 p.w.p. poprzez:
- błędne zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, że znak towarowy "200" stanowi opis cech odnoszących się do towarów (czasopisma krzyżówkowe, szaradziarskie);
- błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten obejmuje okoliczności wskazane w art. 129 ust. 2 pkt 3 p.w.p., a w konsekwencji uznanie, że na rynku prasowym istnieje praktyka wydawania publikacji takich jak krzyżówki czy szarady w formie zbiorowej;
2. art. 130 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie, poprzez przyjęcie błędnej metodyki oceny wtórnej zdolności odróżniającej znaku towarowego, a w konsekwencji przyjęcie, że znak towarowy "200" nie nabył wtórnej zdolności odróżniającej, podczas gdy prawidłowa ocena normatywna prowadzi do wniosku, że znak ten nabył wtórną zdolność odróżniającą.
W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] listopada 2013 r. oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie.
Skarżąca pismem z dnia [...] lipca 2015 r., stanowiącym załącznik do protokołu rozprawy z dnia 16 lipca 2015 r., rozwinęła wskazane w skardze zarzuty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej także: "p.p.s.a.").
Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie zawarte w niej zarzuty zasługiwały na uwzględnienie.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia przez Urząd Patentowy RP przepisów art. 129 ust. 1 pkt 2 i art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p. oraz przepisów postępowania w zakresie ustalenia braku pierwotnej zdolności odróżniającej słownego znaku towarowego "200", Sąd nie podzielił słuszności wykazywanych przez stronę uchybień. W ocenie Sądu Urząd Patentowy RP przeprowadził w tym zakresie pełną analizę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i na podstawie całokształtu okoliczności prawidłowo uznał, że sporny znak słowny "200" nie ma dostatecznych znamion odróżniających, albowiem składa się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności. Swoje stanowisko w sprawie odnośnie braku pierwotnej zdolności odróżniającej znaku towarowego "200" Urząd Patentowy RP oparł na samodzielnej ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, zaś przytoczone przez niego orzeczenia sądów administracyjnych oraz odwołanie się do wyników innych postępowań z udziałem skarżącej, w ocenie Sądu miały na celu uwiarygodnienie wydanego rozstrzygnięcia w sprawie.
Powyższe stanowisko organ uzasadnił zgodnie z wymogami, zawartymi z art. 107 § 3 k.p.a. Skład Sądu orzekający w rozpatrywanej sprawie w całości zgadza się ze stanowiskiem organu w powyższym względzie i aprobuje jego argumentację, podaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Urząd Patentowy RP dokonał oceny zdolności odróżniającej znaku towarowego z punktu widzenia uczestników obrotu gospodarczego przy uwzględnieniu towarów, do oznaczania których przeznaczony jest sporny znak towarowy. W wyniku przeprowadzonego badania organ doszedł do wniosku, że słowny znak towarowy "200" pozbawiony jest dostatecznych znamion odróżniających w odniesieniu do towarów wskazanych we wniosku, albowiem wskazuje na liczbę krzyżówek, bądź szarad zawartych w czasopismach lub innych publikacjach skarżącej.
Podkreślić należy, iż sporny znak jest jedynie oznaczeniem słownym, stanowiącym wyłącznie kryterium ilości (cyfry odzwierciedlającej ilość zadań logicznych zawartych w danej publikacji) i w przypadku towarów do sygnowania których został przypisany trudno domniemywać, aby nie był kojarzony przez ich nabywców z ilością krzyżówek, szarad itp. stanowiących treść publikacji skarżącej. Brak w tym przypadku jakiejkolwiek szaty graficznej znaku "200" powoduje, iż ma on wyłącznie charakter informacyjny oraz opisowy, zaś ogólnoinformacyjne oznaczenie powinno być dostępne dla wszystkich uczestników rynku (wydawniczego) i wyłączne prawo do jego używania nie może zostać przypisane konkretnemu podmiotowi, z wyjątkiem wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 130 p.w.p.
Odnosząc się do zarzutów skargi w tym zakresie Sąd uznał, iż organ orzekając w niniejszej sprawie dopuścił się naruszenia ww. przepisu oraz przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Istota naruszenia art. 130 p.w.p. polega na niewłaściwej wykładni pojęcia używania znaku towarowego, niezgodnej z jego aktualną wykładnią, wynikającą przede wszystkim z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE. Bezpośrednią konsekwencją wadliwej wykładni przepisów prawa materialnego było niewyjaśnienie przez organ wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz brak dokonania pełnej oceny przesłanek koniecznych przy ustaleniu podstaw do stwierdzenia nabycia przez sporny znak wtórnej zdolności odróżniającej, co stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. oraz 107 § 3 k.p.a.
W skarżonej decyzji Urząd Patentowy RP stwierdził w uzasadnieniu, iż nabycie wtórej zdolności odróżniającej znaku towarowego stosownie do dyspozycji art. 130 p.w.p. jest możliwe poprzez wykazanie używania danego znaku (konkretnego oznaczenia), nie zaś jako elementu innego znaku towarowego. Nie dotyczy więc sytuacji, gdy zmieniona forma znaku jest chroniona jako inny odrębny znak towarowy. Mając powyższe na uwadze, Urząd Patentowy RP uznał, że skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów na obecność spornego znaku "200" na rynku, gdyż przedłożyła jedynie materiały dotyczące innego znaku, a mianowicie słowno-graficznego znaku towarowego "200 Panoramicznych", którego używanie przez skarżącą w obrocie nie dowodzi nabycia wtórnej zdolności odróżniającej spornego znaku towarowego.
Zdaniem Sądu, powyżej przedstawiona analiza pojęcia używania znaku towarowego w rozumieniu przepisu art. 130 w zw. z art. 129 ust. 1 pkt 2 jest sprzeczna z wykładnią pojęcia rzeczywistego używania znaku, dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości UE w wyrokach wydanych w sprawie HaVE A BREaK (wyrok z 7 lipca 2005 r. C – 353/03) oraz w sprawie Cristal (wyrok z dnia 8 grudnia 2005, T – 29/04). Aktualnie w orzecznictwie europejskim powszechnie przyjęto stanowisko, że dodawanie do znaku dodatkowych elementów lub też używanie znaku w połączeniu z innym zarejestrowanym znakiem towarowym lub jako część złożonego znaku towarowego, także zarejestrowanego nie stanowią same z siebie przeszkody do stwierdzenia jego rzeczywistego używania. Należy w tym miejscu powołać się przede wszystkim na wyroki Trybunału Sprawiedliwości UE wydane w sprawach PROTI (wyrok z dnia 25 października 2012, C-533/11), LEVI’S (wyrok z dnia 18 kwietnia 2013 r. C – 12/12, a także Specsavers (wyrok z dnia 18 lipca 2013 r., C-252/12) oraz w wyroku z dnia 19 czerwca 2014 r. C-217/13 (pkt 74 w zw. z pkt 3 sentencji wyroku).
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, w świetle wyżej wymienionych orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości UE, Urząd Patentowy RP dokonał wadliwej wykładni art. 130 p.w.p. przez brak zbadania możliwości nabycia wtórnej zdolności odróżniającej spornego znaku słownego "200", w wyniku jego używania jako elementu innego znaku towarowego należącego do skarżącej. Podobny pogląd tut. Sąd wyraził w wyroku z dnia 23 września 2014 r. (sygn. akt: VI SA/Wa 3386/13) oraz z dnia 9 lutego 2015 r. (sygn. akt: VI SA/Wa 1509/14).
Ponownie rozpoznając sprawę Urząd Patentowy RP dokona w tym zakresie uzupełniającej analizy przedłożonych przez skarżącą dowodów na okoliczność wykazania używania znaku towarowego "200" w kontekście ewentualnego nabycia przez ten znak tzw. wtórnej zdolności odróżniającej jako elementu innego znaku towarowego, a w szczególności oznaczenia "200 Panoramicznych".
Z powyższych względów Sąd uznał, że z uwagi na naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania zaskarżona decyzja podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło