II OZ 1224/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 sierpnia 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1147/15 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego z [...] marca 2015 r., Nr [...] w sprawie ze skargi A. w W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z [...] marca 2015 r., Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił A. w W. (dalej jako "skarżąca") wstrzymania wykonania decyzji Wojewody Mazowieckiego z [...] marca 2015 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżąca wniosła skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego z [...] marca 2015 r., w której zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca wskazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z prawdopodobieństwem wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w szczególności z powodu negatywnego wpływu inwestycji na sąsiednią zabudowę. W odpowiedzi na wniosek uczestnik postępowania B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako "inwestor") wskazał, że wniosek zawiera ogólnikowe twierdzenia, pozbawione szerszego uzasadnienia i wyliczeń. W ocenie uczestnika postępowania, z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że wykonanie zaskarżonej decyzji nie będzie miało jakichkolwiek negatywnych skutków dla skarżącej. Przemawiają za tym ekspertyzy techniczne sporządzone przez uprawnione do tego osoby oraz charakter rozwiązań zastosowanych przez inwestora w ramach realizacji inwestycji. Wyjaśniając metodę wykonania prac podziemnych wskazał, że w zupełności eliminuje ona negatywny wpływ tych prac na istniejącą konstrukcję budynku [...] i budynków sąsiednich. Oddalając wniosek Sąd I instancji wskazał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został w sposób "rzeczowy" uzasadniony. Zdaniem Sądu I instancji, twierdzenia skarżącej, że planowana inwestycja wywiera negatywny wpływ na sąsiednią zabudowę, nie zostały poparte żadnymi dodatkowymi wyjaśnieniami. Skarżąca w skardze podniosła okoliczność, że realizacja głębokiego wykopu w bezpośrednim sąsiedztwie innych budynków stwarza realne zagrożenie powstania uszkodzeń. Sąd I instancji zauważył jednak, że do projektu budowlanego zostało dołączone oświadczenie projektanta, zgodnie z którym: "przedstawiona metoda wykonania prac podziemnych całkowicie eliminuje możliwe wpływy tych prac na istniejącą konstrukcję budynku i na konstrukcje obiektów sąsiednich." Ponadto, jak wynika z zaskarżonej decyzji, Wojewoda Mazowiecki zlecił w trakcie wykonywania prac podziemnych prowadzenie stałego monitoringu geodezyjnego sąsiednich budowli. Sąd I instancji podkreślił przy tym, że oceniając wniosek dokonał analizy interesów również pozostałych stron postępowania. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Skarżąca zarzuciła, że Sąd I instancji oparł się jedynie na argumentacji strony przeciwnej i nie podjął próby wnikliwej analizy zagrożeń, jakie niesie za sobą wykonanie zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącej, Sąd I instancji, wziął pod uwagę jedynie interes inwestora. Skarżąca wyjaśniła, że jej twierdzenia zostały dodatkowo poparte opinią konstrukcyjną (przedłożoną na etapie postępowania odwoławczego) dotycząca możliwego wpływu przebudowy z pogłębieniem budynku ul. [...] na sąsiedni istniejący budynek mieszkalny, sporządzoną przez specjalistę mgr inż. arch. J.H. posiadającego uprawnienia do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie w specjalności architektonicznej. Opinia została sporządzona na podstawie materiałów projektowych, badań geotechnicznych i ekspertyzy budowlanej. Wynika z niej, że istnieje realny wpływ oddziaływania głębokiego wykopu na sąsiednie zabudowy. Stwierdzono również brak oceny realnych przemieszczeń pionowych poziomych istniejących zabudów mieszkalnych w przypadku głębokiego fundamentowania podwórza [...]. W przedstawionej opinii zalecono również wykonanie sztywnej ściany szczelinowej rozpartej sztywnymi stropami tzw. metodą stropową z przemiennie uszczelnionymi sekcjami dla złagodzenia negatywnego wpływu głębokiego wykopu na budynki sąsiednie. W opinii podkreślono również, że wykonywanie obwodów podziemnych ścian garażowych tradycyjnymi metodami może wiązać się z negatywnymi i nieprzewidywalnymi skutkami na przebudowę budynku przy ul. [...], jak też na sąsiednią zabudowę. W ocenie skarżącej, realizacja głębokiego wykopu w bezpośrednim sąsiedztwie innych budynków stwarza realne zagrożenie powstania uszkodzeń. Budynek przy ul. [...] jest kamienicą wybudowaną w latach 60-tych i realizacja głębokiego wykopu (budowy trójkondygnacyjnego garażu podziemnego w sąsiedztwie stuletnich) kamienic stwarza realne niebezpieczeństwo. Ponadto skarżąca podniosła argumenty związane z ewentualnym zaburzeniem wartości zabytkowego zespołu budowlanego. W odpowiedzi inwestor postępowania wniósł o oddalenie zażalenia jako nieuzasadnionego. Inwestor podkreślił między innymi, że kwestia oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie została poddana szczegółowej analizie w dokumentacji przedkładanej w obu instancjach, w tym w Ekspertyzie konstrukcyjnej z grudnia 2014 r. Zdaniem inwestora, powyższa analiza doprowadziła do wniosku, że konstrukcja budynków sąsiadujących jest w dobrym stanie i dotyczy to również ścian nośnych wspólnych z inwestycją. Ponadto, wskazano, że prace realizowane w ramach inwestycji nie będą miały negatywnego wpływu na stan techniczny budynków sąsiednich, w tym ścian wspólnych. Inwestor wskazał przy tym, że w czasie prowadzonych prac został wdrożony monitoring geodezyjny budowy, pomiary wykonywane są 2—3 razy w tygodniu i nie wykazują żadnych przemieszczeń. Ocenie ewentualnych uszkodzeń w budynkach sąsiednich będzie służyć również przeprowadzona inwentaryzacja tych budynków. Inwestor podkreślił, że opinia przedłożona przez skarżącą jest datowana na 16 lutego 2014 r., a więc na moment, kiedy nie został jeszcze zgromadzony cała materiał dowodowy w sprawie, w tym wszystkie ekspertyzy inwestora. Ponadto została ona sporządzona wyłącznie na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy, przekazanej w formie zdjęć. Opinia została sporządzona bez oględzin nieruchomości, zawiera jedynie ogólnikowe sformułowania kwestionujące rozwiązania przedstawione przez inwestora, nie powołuje się na żadne przepisy, normy, schematy (poza bezprawnie wykorzystaną kserokopią projektu budowlanego), czy obliczenia statyczne dotyczące wytrzymałości konstrukcji. Dlatego też, zdaniem inwestora, opinia zawiera szereg sformułowań, które wyrażają jedynie przypuszczenia autora dotyczące przyjętych rozwiązań. W ocenie inwestora, o prawidłowości rozwiązań projektowych świadczą również wyniki opracowania sporządzonego pod nadzorem prof. nadzw. dra hab. inż. arch. T.W. i dra hab. A.B. w październiku 2014 r., pod nazwą "Audyt w przedmiocie opracowań projektowych związanych z inwestycją przy ulicy [...] co do zgodności z doktryną konserwatorską oraz z przepisami prawnymi pod kątem prawidłowości wykonanej dokumentacji". Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie zaś do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji stwierdził, że pomimo nieuprawdopodobnienia wniosku przez skarżącą, konieczne było rozpoznanie wniosku również w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. Stanowisko takie zasługuje na aprobatę, jednak nie można uznać, że przeprowadzona w związku z tym ocena Sądu I instancji była prawidłowa. Odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Sąd I instancji oparł się jedynie na oświadczeniu projektanta i treści zaskarżonej decyzji, pominął natomiast dokumenty składane w toku postępowania przez skarżącą i powołane w treści zażalenia, a przede wszystkim opinię sporządzoną przez specjalistę mgr inż. arch. J.H. Sąd I instancji pominął także ekspertyzy i opracowania powoływane w odpowiedzi na zażalenie przez inwestora, które również znajdują się w aktach sprawy. Ocena Sądu I instancji była więc wybiórcza i nie dawała podstawy do stwierdzenia, że przy ocenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji doszło do wyważenia interesów skarżącej i inwestora. Ponownie rozpoznając wniosek Sąd I instancji dokona pełnej analizy przesłanek wstrzymania zaskarżonej decyzji w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy. Sąd I instancji powinien także rozważyć zastosowanie art. 35 a ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 j.t.), który umożliwia uzależnienie wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę od uiszczenia przez wnioskodawcę kaucji mającej służyć zabezpieczeniu roszczeń inwestora. Z powyższych względów i na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.