I SA/Rz 465/15
WyrokWSA w Rzeszowie2015-08-04
Skład orzekający: Jarosław Szaro, Tomasz Smoleń, Piotr Popek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, oparte na zwrotnym potwierdzeniu odbioru z nieczytelnym podpisem, jest zgodne z prawem, jeśli podatnik kwestionuje datę i fakt odbioru decyzji?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Zwrotne potwierdzenie odbioru, mimo nieczytelnego podpisu, stanowi dokument urzędowy, a podatnik nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że do doręczenia nie doszło lub nastąpiło ono w innej dacie. Podpis na potwierdzeniu był podobny do innych podpisów podatnika, a dodatkowe wpisanie jego imienia i nazwiska w nawiasie nie różniło się od innych dokumentów.Stan faktyczny
Skarżący P.P. wniósł odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, uznając decyzję organu I instancji za skutecznie doręczoną w dniu 19 grudnia 2014 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów o doręczeniach, twierdząc, że podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru jest nieczytelny i nie został przez niego złożony, a przesyłkę otrzymał później. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro / spr./ Sędziowie WSA Tomasz Smoleń SO del. Piotr Popek Protokolant specjalista Teresa Tochowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2015r. sprawy ze skargi P. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2015r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania - oddala skargę-
Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej
z dnia [...] marca 2015r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego
w decyzji z dnia [...] grudnia 2014r. nr [...] określił P. P. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. w kwocie 172.579 zł.
W piśmie z dnia 5 stycznia 2015r. (data nadania w oddziale Poczty Polskiej) P. P., reprezentowany przez r. pr. P. T. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania, lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Dyrektor Izby Skarbowej w postanowieniu z dnia [...] marca 2015r. nr [...], działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy
z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) – dalej O.p. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu tego postanowienia stwierdził, że decyzja Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia [...] grudnia 2014r. zawierała prawidłowe pouczenie o prawie, trybie i terminie do wniesienia odwołania. Została ona skutecznie doręczona w dniu 19 grudnia 2014r. P.P. własnoręcznym podpisem potwierdził jej odbiór a data doręczenia nie jest kwestionowana. Organ odwoławczy stwierdził więc, że termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu
2 stycznia 2015r. Odwołanie nadano zaś w urzędzie pocztowym w dniu 5 stycznia 2015r. a więc po terminie do dokonania tej czynności procesowej.
Dyrektor Izby Skarbowej zaznaczył, że podstawą do wydania ww. postanowienia jest art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Wydanie takiego rozstrzygnięcia nie jest zależne od uznania organu. Każde przekroczenie terminu stanowi samoistną przesłankę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie.
P. P., reprezentowany przez r. pr. P. T. wniósł skargę na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżący zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 149 O.p., przez uznanie, że zwrotne potwierdzenie odbioru zawierające nieczytelny podpis odbiorcy jest podstawą do uznania skutecznego doręczenia decyzji podatkowej.
Skarżący zarzucił Dyrektorowi Izby Skarbowej błędne przyjęcie, że przesyłka zawierająca ww. decyzję została skutecznie doręczona w dniu 19 grudnia 2014r. oraz że Podatnik własnoręcznym podpisem potwierdził jej odbiór. Skarżący zaprzeczył, aby otrzymał przesyłkę listową od organu I instancji w dniu 19 grudnia 2014r. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, którym posługuje się organ widnieje nieczytelny podpis, który nie został złożony przez Skarżącego. Na zwrotce
w nawiasie zostało dopisane imię i nazwisko Skarżącego. Niewiadomo kto uczynił tę adnotację. W ocenie Skarżącego nie może być ona uznana za dowód osobistego odbioru przesyłki przez Skarżącego w dniu wskazanym na potwierdzeniu. W dniu
19 grudnia 2014r.Skarżący nie przebywał w miejscu doręczenia decyzji.
Skarżąc powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym przedłożenie potwierdzenia nadania przesyłki poleconej nie zawsze wystarcza do udowodnienia doręczenia jej adresatowi zwłaszcza w sytuacji, gdy konsekwentnie zaprzecza on faktowi jej doręczenia. Skarżący poniósł zaś, że w posiadanie przesyłki wszedł dopiero w dniu 22 grudnia 2014r. Nie posiada natomiast wiedzy, kto odebrał przesyłkę od listonosza. Zdarzały się zaś sytuacje, w których przesyłki polecone były pozostawiane pod nieobecność adresata.
Skarżący podniósł więc, że skoro skuteczne doręczenie przysyłki nastąpiło
w dniu 22 grudnia 2014r., to odwołanie, jako nadane w dniu 5 stycznia 2015r. należało uznać za wniesione w terminie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Rzeszowie wniósł o jej oddalenie wskazując, że Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, składając odwołanie nie kwestionował skuteczności i daty doręczenia decyzji organu I instancji, co nastąpiło dopiero w skardze. Ponadto, widniejący na potwierdzeniu odbioru ww. decyzji podpis jest co do zasady tożsamy z podpisami składanymi przez Skarżącego na zwrotnych potwierdzeniach odbioru innych pism kierowanych do Skarżącego
w toku postępowania podatkowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie miał na uwadze, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona. Dyrektor Izby Skarbowej w Rzeszowie stwierdzając uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nie naruszył prawa procesowego i słusznie uznał, że decyzja organu I instancji została doręczona podatnikowi w dniu 19.12.2014r. W skardze nie zostały zawarte żadne argumenty, które mogłyby wskazywać, że stanowisko organu II instancji jest błędne.
Sposób doręczenia podatnikowi kierowanych do niego przez organy podatkowe przesyłek został uregulowany w przepisie art. 144 Ordynacji podatkowej. Stanowi on mianowicie, że pisma procesowe są doręczane za pokwitowaniem za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U., poz. 1529). Jednocześnie przepis art. 145 Ordynacji podatkowej stanowi, że pisma doręcza się stronie, przy czym z mocy art. 148 Ordynacji podatkowej powinno to nastąpić w jej mieszkaniu lub miejscu pracy.
Kwestię sporządzenia potwierdzenia, o którym mowa w art. 144 Ordynacji podatkowej reguluje przepis art. 152 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej stanowiący, że odbierający pismo potwierdza własnoręcznym podpisem fakt odbioru pisma ze wskazaniem daty doręczenia, a w przypadku gdyby odmawiał on złożenia takiego podpisu lub nie mógł go złożyć, to wówczas doręczający pismo wskazuje komu to pismo zostało doręczone, datę doręczenia oraz przyczynę braku podpisu. Podpis podatnika co do zasady powinien być podpisem czytelnym i zawierać co najmniej jego nazwisko. Nie powinny być dopuszczone podpisy w postaci tzw. parafek jako utrudniające identyfikacje podpisującego.
Powyższe regulacje opisują sposób doręczania pism w postępowaniu podatkowym. Wprowadzanym przez nie rozwiązaniom odpowiada w praktyce sporządzenie tzw. zwrotnego poświadczania odbioru, czyli dokumentu, na którym zamieszcza się zapisy wymagane przez te normy dla uznania, że doszło do prawidłowego doręczenia pisma procesowego.
Dokument taki ma wagę dokumentu urzędowego w rozumieniu art.194 § 2 Ordynacji podatkowej. Potwierdza on więc zdarzenia, które z niego wynikają. Stanowi on dowód prawidłowego doręczenia pisma procesowego. Możliwe jest jednak prowadzenie przeciwdowodu odnośnie faktów z niego wynikających
i podejmowanie prób wykazania, że fakty z niego wynikające nie miały jednak miejsca (por. B. Dauter, Ordynacja Podatkowa. Komentarz. Praca zbiorowa, S. Babiarz, S. Gruszczyńsaki, A. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek , wyd. Lexis Nexis 2013 r., Wyd. VII, art. 144 ).
Sporządzenie zatem dokumentu poświadczającego odbiór pisma przez podatnika nie wyklucza wykazania przez niego faktu, że w rzeczywistości do doręczenia takiego pisma nie doszło. Wymagane jest jednak w takim przypadku wykazanie przez niego w sposób nie budzący wątpliwości, czyli inaczej mówiąc udowodnienie, że taki fakt nie miał miejsca. To na podatniku, jako osobie zainteresowanej w wykazaniu takiego faktu ciążyć będzie obowiązek dowodowy. Organy podatkowe mają oczywiście obowiązek wszelkie tego typu dowody zebrać, jednak podatnika obciążać będzie brak wykazania interesującego go faktu.
W przedmiotowej sprawie zostało sporządzone pokwitowanie odbioru pisma
w postaci decyzji organu I instancji przez skarżącego P. P. Na pokwitowaniu tym w miejscu przeznaczonym na podpis odbiorcy znajdują się zapisy nieczytelne, jednak poniżej w nawiasie wskazano osobę odbierającą pismo jako P. P. Na dokumencie tym została również odciśnięta z pieczątki data doręczenia 19.12.2014r. Z zapisów tych wynika, że przedmiotowa przesyłka została doręczona P. P. w dniu 19.12.2014r. Podpis odbierającego pismo znajdujący się na tym dokumencie jest podobny do podpisów, jakie znajdują się na innych potwierdzeniach doręczenia pism dla P. P., które nie są przez niego kwestionowane (k. 16, k. 19 akt administracyjnych [...]). Na wszystkich tego typu drukach dodatkowo wpisano imię i nazwisko osoby odbierającej pismo. Omawiany formularz w tym zakresie nie różni się w żaden sposób od innych, potwierdzających odbiór pisma przez podatnika.
Sam więc sposób sporządzenia tego dokumentu wydaje się być zgodny
z powyżej wskazanymi przepisami prawa, jak też nie nasuwa wątpliwości co do prawdziwości zapisów w nim zawartych.
Kwestionując go w skardze, pełnomocnik skarżącego nie zawarł żadnych argumentów, które mogłyby prowadzić do uznania, że doręczenie wskazane w tym dokumencie nie miało miejsca lub też, że nastąpiło w innych okolicznościach. Nie stanowi tutaj bowiem wystarczającego powodu do kwestionowania treści tego dokumentu gołosłowne twierdzenie skarżącego, że przedmiotową decyzję P. P. otrzymał 22 grudnia 2014r. Brak jest bowiem jakichkolwiek powodów do przyjęcia takiej właśnie daty doręczenia. Skarżący nie wykazał jej żadnymi dokumentami czy też za pomocą innych dowodów. W szczególności brak jest potwierdzenia odbioru pisma procesowego w tej właśnie dacie, a bezpodstawne byłoby przyjęcie, że doręczyciel wpisał błędną datę na dokumencie poświadczającym odbiór pisma.
Z tych względów nie doszło do wzruszenia domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego wynikającego z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej.
W tych okolicznościach Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło