IV SA/Wr 104/15
WyrokWSA we Wrocławiu2015-08-05
Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Henryk Ożóg, Wanda Wiatkowska-Ilków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca opłatę za pobyt dziecka w pieczy zastępczej może być wydana tylko wobec jednego z rodziców, czy też powinna obejmować oboje rodziców solidarnie odpowiedzialnych?Ratio decidendi
Decyzja ustalająca opłatę za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, ze względu na solidarną odpowiedzialność obojga rodziców, powinna być wydana w jednym postępowaniu z udziałem obu rodziców i skierowana do nich obojga. Prowadzenie odrębnych postępowań wobec każdego z rodziców i wydawanie odrębnych decyzji narusza przepisy postępowania administracyjnego oraz przepisy materialne dotyczące ustalania tej opłaty.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie, która ustaliła opłatę za pobyt dziecka w rodzinnej pieczy zastępczej wobec ojca dziecka. Ojciec dziecka złożył skargę, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności dotyczące solidarnej odpowiedzialności rodziców za opłatę. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędzia WSA Wanda Wiatkowska- Ilków (spr.) Protokolant st. asystent sędziego Aleksandra Dobosiewicz- Sass po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinnej pieczy zastępczej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w K. działając z upoważnienia Starosty K., decyzją nr [...] z dnia [...] września 2014 r. na podstawie art. 193, art. 194, ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 135 z późn. zm.), art. 104, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182), uchwały nr [...] Rady Powiatu K. z dnia [...] stycznia 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków umorzenia w całości lub części, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty oraz odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej w Powiecie K. (Dziennik Urzędowy Województwa [...] z [...] poz. [...]), postanowił:
1. ustalić opłatą za pobyt dziecka D. B. ur. [...] w rodzinnej pieczy zastępczej wobec D. B. w łącznej kwocie 1 580,65 zł (t.j. w wysokości 100% z kwoty 1 580,65 zł) za okres od dnia 14 sierpnia 2014 r. do dnia 30 września 2014 r.,
2. ustalić miesięczną opłatę za pobyt dziecka D. B. ur. [...] w rodzinnej pieczy zastępczej wobec D. B. w wysokości 1000 zł miesięcznie (tj. w wysokości 100% z tej kwoty 1000 zł) począwszy od miesiąca 1 października 2014 r. do dnia 31 maja 2015 r.
W uzasadnieniu podano, że zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w K. sygn. akt [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., dziecko – D. B., ur. [...] - zostało umieszczone w pieczy zastępczej.
Wysokość wypłaconych świadczeń rodzinie zastępczej wg miesięcy:
1. od dnia 14 sierpnia 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r. w kwocie 580,65 zł (za 18 dni).
2. od dnia 1 września 2014 r. do 30 września 2014 r. w kwocie 1000 zł
3. od dnia 1 października 2014 r. świadczenie będzie wypłacane w wysokości 1000,00 zł miesięcznie.
Łączna kwota jaką otrzymała rodzina zastępcza od dnia 14 sierpnia 2014 r. do dnia 30 września 2014 r. wynosi 1580,65 zł (100% opłaty z tej kwoty wynosi 1580,65 zł). Natomiast od 1 października 2014 r. będzie wypłacone świadczenie w wysokości 1 000,00 zł miesięcznie, opłata miesięczna za pobyt dziecka D. B. w rodzinnej pieczy zastępczej będzie wynosiła 100% z tej kwoty tj. 1000,00 zł miesięcznie.
Zgodnie z art. 193 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2013 poz. 135 z późn. zm.) za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 powyższej ustawy; za ponoszenie opłaty, o której mowa w ust. 1, rodzice odpowiadają solidarnie.
Zgodnie z art. 194 ust. 3 w/w ustawy, Starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę, o której mowa w ust. 2, może odstąpić od ustalenia opłaty o której mowa w art. 193 ust. 1 w/w ustawy;
Zgodnie z § 7 ust. 2 uchwały nr [...] Rady Powiatu K. z dnia [...] stycznia 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków umorzenia w całości lub części, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty oraz odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej w Powiecie K., decyzję o odstąpieniu od ustalenia opłaty lub o ustaleniu opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej można wydać dla każdej z osób zobowiązanych indywidualnie, jeżeli osoby te prowadzą oddzielne gospodarstwo domowe.
Wobec matki biologicznej B. B. toczy się postępowanie administracyjne.
Zgodnie z § 8 ust. 2 uchwały nr [...] Rady Powiatu K. z dnia [...] stycznia 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków umorzenia w całości lub części, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty oraz odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej w Powiecie K., gdy dochód na osobę w rodzinie osoby zobowiązanej lub dochód na osobę samotnie gospodarującą nie przekracza lub jest równy 100% kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182) można odstąpić od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.
Na podstawie protokołu z dnia 18 sierpnia 2014 r. oraz oświadczenia z dnia 22 sierpnia 2014 r. ustalono, że D. B. prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, utrzymuje się z pracy zarobkowej.
Średni dochód z ostatnich trzech miesięcy wynosi 22 278,33 [...] (w przeliczeniu na dzień sporządzenia niniejszej decyzji tj. z dnia 18 września 2014 r. kurs [...] wynosi 0,1521 zł co daje łączną sumę 3 388,53 zł zarobków miesięcznie). D. B. nie płaci zasądzonych i dobrowolnych alimentów na rzecz swoich dzieci umieszczonych w rodzinnej pieczy zastępczej.
Zgodnie z art. 8 ust. 13. ustawy o pomocy społecznej w przypadku uzyskiwania dochodu w walucie obcej, wysokość tego dochodu ustala się według średniego kursu Narodowego Banku Polskiego z dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie świadczenia z pomocy społecznej.
W myśl art. 8 ust.3 ustawy o pomocy społecznej za dochód należy rozumieć sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o;
1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;
2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027 ze zm.) oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;
3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
Zgodnie z art. 6 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej dochodem na osobę w rodzinie jest dochód rodziny podzielony przez liczbę osób w rodzinie.
Dochód jaki posiada D. B. wynosi 3 388,53 zł miesięcznie i stanowi 371,55 % kryterium dochodowego ustalonego na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej tj. 912,00 zł dla dwóch osób w składzie rodziny.
Działając zgodnie z § 8 ust. 1 uchwały nr [...] Rady Powiatu K. z dnia [...] stycznia 2012 r. przy ustalaniu opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, do składu rodziny należy wliczać dziecko, dla którego ustalana jest opłata oraz to dziecko, na które jest już ustalona opłata.
Zgodnie z § 10 w/w uchwały, gdy dochód osób lub dochód na osobę w rodzinie osób zobowiązanych do ponoszenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej przekracza kryterium dochodowe, ustala się opłatę za pobyt dziecka według stawek określonych w uchwale tj., jeżeli dochód faktyczny na członka rodziny do kryterium obliczanego zgodnie z ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182) wynosi od 301 % - 400 % to rodzic ten ponosi opłatę w wysokości 100% kosztów pomocy pieniężnej udzielonej rodzinie zastępczej lub rodzinnemu domu dziecka.
Niniejszą decyzją ustala się opłatę wobec D. B. w wysokości 100 % z kwoty świadczeń jakie otrzymała i nadal otrzymuje rodzina zastępcza za pobyt dziecka D. B. w rodzinnej pieczy zastępczej za okres od dnia 14 sierpnia 2014 r. do dnia 31 maja 2015 r.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył D. B., kwestionował zasadność wydanej decyzji. Zarzucił, że organ I instancji dokonał błędnych ustaleń stanu faktycznego, które miały wpływ na treść zaskarżonej decyzji.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpoznaniu powyższego odwołania, na podstawie art. 193 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. , utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając niniejszą decyzję przytoczono ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ I instancji, które stanowiły podstawę do wydania zaskarżonej decyzji. Stwierdzono też, że akt spawy wynika, że Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w K. decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...] odstąpił od ustalenia opłaty wobec B. B. za pobyt syna D. w pieczy zastępczej oraz decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] odstąpił od ustalenia opłaty wobec B. B. za pobyt syna J. w pieczy zastępczej.
Organ II instancji powołał także w całości treść art. 193 omawianej ustawy i wskazał, że decyzja określająca zobowiązanie rodziców biologicznych z tytułu opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej wydana na podstawie art. 193 ust. 2 w/w ustawy ma charakter stanowiący, natomiast decyzja wydana na podstawie art. 194 ust. 3 tej ustawy uwzględniająca przesłanki określone w uchwale Rady Powiatu dotyczące szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczenia płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia opłaty, ma charakter uznaniowy, przy czym obie te sprawy nie mogą być rozstrzygane w jednej decyzji.
W ocenie tego organu brak jest podstaw do zakwestionowania zaskarżonej decyzji. Ustalona opłata dla syna odwołującego się D. z tytułu odpłatności za pobyt syna w pieczy zastępczej stanowi faktyczną wartość przyznanych świadczeń rodzinie zastępczej na pokrycie kosztów pobytu w pieczy zastępczej. Ponieważ wobec matki małoletniego organ II instancji odstąpił od ustalenia opłaty z tego tytułu, zatem jedynym zobowiązanym do ponoszenia opłaty za pobyt syna w pieczy zastępczej jest skarżący. W związku z powyższym zawarte w odwołaniu zarzuty dotyczące prowadzonego postępowania I instancji nie zasługują na uwzględnienie. Skoro dzieci skarżącego zostały umieszczone w rodzinie zastępczej i zostały przyznane świadczenia na pokrycie kosztów ich utrzymania oraz skarżący uzyskuje dochód, który pozwala ponieść tę opłatę, to stosownie do obowiązujących przepisów prawa, organ I instancji zasadnie wydał zaskarżoną decyzję wobec odwołującego się.
Skargę na powyższa decyzję złożył D. B. Zarzucił jej naruszenie przepisów postępowania poprzez niedokładne wyjaśnienie istniejącego stanu faktycznego oraz naruszenie przepisów prawa zwłaszcza: art. 6-11 kpa, art. 75-81 kpa, art. 84 kpa, art. 86 kpa, art. 107 § 3, art. 140 kpa, art. 193 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. o wspieraniu rodziny i i systemie pieczy zastępczej, art. 286 kk.
Podał, że zgodnie z art. 193 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. za ponoszenie opłaty, o której mowa w ust. 1 rodzice odpowiadają solidarnie. Tymczasem Dyrektor Powiatowego Centrum w Rodzinie odstąpił od pobierania opłat od matki dzieci obciążając opłatą pieniężną tylko ojca dzieci. Z pozwu o alimenty złożonego w Sądzie Rejonowym w K. przez Dyrektora Powiatowego Centrum Rodzinie wynika, że matka dzieci i skarżący "zostali pozwani opłatą na małoletnie dzieci". Świadczy to o naruszeniu prawa - art. 193 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. oraz art. 286 kk.
Zarzucił, "iż zasadność podwójnego łożenia pieniędzy na małoletnich jest bezpodstawna oraz absurdalna i została wydana z naruszeniem prawa". Decyzja administracyjna "+pozew o alimenty" zobowiązują skarżącego do zapłaty kwoty
2.700 zł miesięcznie. Podniósł, że decyzje obu organów zostały wydane na podstawie prawdopodobnie mało wiarygodnych informacji mogących w znacznym stopniu wpłynąć na wynik w/w decyzji.
Dodatkowo zwrócił się z prośbą o zobowiązanie SKO w W. do sprostowania części decyzji [...] w której prawdopodobnie omyłkowo i błędnie wpisano, że przyznano rodzinie zastępczej świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania syna D. "w pieczy zastępczej od 14.08.2014 r. do 16.10.2023 r. - 9 lat?".
Stwierdził też, że decyzja z dnia [...] grudnia 2014 r. SKO w W. ([...]) dotyczy prawdopodobnie tylko syna D. w związku z czym powyższa skarga kierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu dotyczy obydwu małoletnich dzieci (D. i J.) z racji tego, iż drugiej czy też innej decyzji nie otrzymał lub nie dotarła do niego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, a uzasadniając ten wniosek przywołał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r., poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), ppsa, sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowiły przepisy przywołanej ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r., regulującej w szczególności kwestie pobytu dziecka w pieczy zastępczej i ponoszenie z tego tytułu odpłatności przez jego rodziców.
Zgodnie z art. 193 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 – w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka. Za ponoszenie opłat rodzice odpowiadają solidarnie (art. 193 ust. 2 ustawy). Ustawodawca określił zatem krąg osób zobowiązanych do ponoszenia opłat za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oraz w jakich przypadkach są one zobowiązane do ponoszenia opłat. Określił tym samym przesłanki podmiotowe i przedmiotowe warunkujące wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej (podmiotową jest wskazanie adresatów decyzji – obojga rodziców ponoszących opłatę solidarnie: przedmiotową – wcześniejsze przyznanie rodzinie zastępczej (lub prowadzącemu rodzinny dom dziecka) w drodze decyzji, stosownie do art. 80 ust. 1 w zw. z art. 88 ustawy, świadczeń na pokrycie kosztów utrzymania dziecka, a nadto wysokość ustalonej opłaty w wysokości przyznanych w rodzinie zastępczej świadczeń.
Konstrukcja unormowania art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy powoduje, że w przypadku zaistnienia okoliczności w nim określonych, organowi nie pozostawiono możliwości wyboru rozstrzygnięcia. Organ zobowiązany jest bowiem wydać decyzję w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, a decyzja taka jest decyzją związaną (por. WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 10 marca 2015 r. IV SA/G1 590/14, oraz WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 26 lutego 2015 r. II SA/Sz 1182/14).
Konsekwencją tego uregulowania jest też to, że stroną postępowania dotyczącego ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej są rodzice dziecka, a decyzja administracyjna winna regulować prawa i obowiązki obojga rodziców. Stanowisko takie akceptowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok z dnia 27 marca 2014 r. II SA/Kr 1464/13, z dnia 7 marca 2014 r. I SA/ Wa 2830/13, z dnia 19 marca 2015 r. II SA/Rz 1262/14, z dnia 26 lutego 2015 r. II SA/Sz 1182/14, z dnia 3 września 2014 r. II SA/Łd 687/14 i inne dostępne w CBOSA, nsa.gov.pl). Podzielając powyższy pogląd należy zauważyć, że współudział rodziców w takim postępowaniu oparty jest na tzw. współuczestnictwie materialnym. Wszczęcie postępowania i jego prowadzenie winno nastąpić w odniesieniu do obojga rodziców - do nich winno być również skierowane rozstrzygnięcie. Konstrukcja solidarnej odpowiedzialności przyjęta w art. 193 ustawy wymaga bowiem, aby postępowanie dotyczące ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej było prowadzone z udziałem wszystkich osób, których ono dotyczy, a zatem obojga rodziców. W konsekwencji należy zatem przyjąć, że ustalenie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej na gruncie przepisów ustawy o wspieraniu rodziny stanowi jedną sprawę administracyjną w rozumieniu k.p.a. kończącą się wydaniem jednej decyzji, a jej stronami są oboje rodzice.
Postępowanie w niniejszej sprawie naruszyło to unormowanie gdyż jedyną stroną tego postępowania – osobą, do której skierowano decyzję był ojciec małoletniego. Z akt sprawy przy tym wynika, że wobec jego matki odstąpiono od ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej (decyzja PCPR z dnia [...] października 2014 r., nr [...]).
Kwestę płatności potraktowano zatem jako dwie sprawy administracyjne i prowadzono dwa odrębne postępowania w tym zakresie - wobec matki dziecka (w tym postępowaniu nie uczestniczył ojciec) i wobec jego ojca (bez udziału matki).
Tymczasem w świetle przedstawionych wyżej regulacji prawnych, zgodnie z zasadą: jedna sprawa, jedna decyzja, organ administracyjny powinien przeprowadzić jedno postępowanie z udziałem obojga rodziców i wydać jedno rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 104 kpa - skierowane do obojga rodziców dziecka. Możliwość wyboru dłużnika, od którego wierzyciel zdecyduje się egzekwować dług, nie jest równoznaczna z możliwością pominięcia w postępowaniu o ustalenie zobowiązania pieniężnego pozostałych dłużników solidarnych. Jednakże by można było wybierać, od którego z dłużników solidarnych będzie dług egzekwowany, najpierw należy ich określić, gdyż w świetle art. 193 ust. 2 ustawy, oboje rodzice, zobowiązani do ponoszenia opłaty, są stronami postępowania w tym przedmiocie i adresatami kończącego go orzeczenia. Kwestia wykonania takiego orzeczenia, a zatem tego, kto faktycznie zapłaci za przebywanie dziecka w pieczy zastępczej - oboje rodzice i w jakim stosunku, czy też tylko jedno z nich - to odrębne zagadnienie związane z wykonalnością zobowiązania. Istotą zobowiązania solidarnego jest bowiem to, że odpowiada za nie w całości kilka osób, natomiast zaspokojenie wierzyciela możliwe jest tak z majątku wszystkich, jak i tylko jednej z nich, w zależności od dokonanego przez niego w tym zakresie wyboru.
Przedstawiona wyżej wadliwość tkwi zarówno w postępowaniu jak i w samej kończącej je decyzji podjętej z naruszeniem przywołanego wyżej art. 193 ust. 2 ustawy. Wada postępowania - mogąca rzutować na wynik sprawy - wynika z naruszenia przepisów k.p.a. zawartych w art. 61 § 1 i § 4 i art. 10 kpa. Wadliwość ta zaistniała już na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego i na skutek błędnej interpretacji przepisu prawa materialnego, nie została usunięta przez organ odwoławczy. Uchybieniami w tym zakresie dotknięte są zatem obie decyzje.
Sąd przyjmuje stanowisko prezentowane w orzecznictwie, wskazujące na konstytutywny charakter omawianej decyzji i związane z tym konsekwencje. Wskazać bowiem należy, że obowiązek wnoszenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej konkretyzowany jest w decyzji administracyjnej. Nawet jeżeli przyjąć prezentowany w niektórych orzeczeniach pogląd, że obowiązek ponoszenia tej opłaty wynika z ustawy (art. 193 ust. 1; np. wyrok z dnia 17 marca 2015 r. II SA/Łd 1105/04) to - zdaniem Sądu - nie można pomijać, że obowiązek ten wymaga skonkretyzowania w formie prawem przewidzianej, zarówno co do wysokości jak i co do osoby nim obciążonej. Zatem warunkiem zgodnego z prawem zastosowania mechanizmu wnoszenia omawianej opłaty jest jej ustalenie przez właściwy organ w drodze decyzji - o czym wprost stanowi art. 194 ust. 1 ustawy. Tym samym określenie wysokości opłaty jak i osób zobowiązanych do jej ponoszenia następuje w akcie kształtującym (decyzji administracyjnej) stan prawny od chwili jego wydania i doręczenia tj. ex nunc. W konsekwencji należy zgodzić się ze stanowiskiem, że obwiązek ponoszenia omawianej opłaty kreuje decyzja administracyjna. Należy przy tym zauważyć, że na skutek nowelizacji ustawy, dokonanej z dniem 19 września 2014 r. (ustawa z dnia 25 lipca 2014 r., Dz. U. z 2014r. poz. 1188) miesięczną opłatę za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej (art. 193 ust. 1 a).
Trafnie również organ zauważa, że należy odróżnić postępowanie o ustalenie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej prowadzone na podstawie art. 193 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny od postępowania o odstąpienie czy też udzielenie ulgi w spłacie tej należności (umorzenie, rozłożenie na raty, odroczenie terminu płatności) z art. 194 tej ustawy. Ustawodawca odmiennie uregulował bowiem podstawy ustalenia opłaty za pobyt w pieczy zastępczej oraz przesłanki do odstąpienia od jej ustalenia. W pierwszym przypadku, art. 193 ust. 1 ustawy określa dokładnie okoliczności mające wpływ na ustalenie wysokości opłaty (tj. wysokość przyznanych świadczeń i dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 ustawy bądź średnie miesięczne wydatki przeznaczone na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej) oraz osoby za nią odpowiedzialne. Natomiast powody, dla których możliwe jest odstąpienie od ustalenia przedmiotowej opłaty precyzuje rada powiatu w uchwale podjętej na podstawie art. 194 ust. 2 ustawy, a w postępowaniu prowadzonym na jego podstawie organ ma za zadanie ustalić, czy rodzice dziecka spełniają określone w uchwale warunki. Ponadto, postępowanie w sprawie ustalenia opłaty wszczynane jest z urzędu,-natomiast postępowanie w sprawie odstąpienia od jej ustalenia może być wszczęte bądź z urzędu bądź na wniosek. Poza tym, decyzja dotycząca ponoszenia przez rodziców opłaty to rozstrzygnięcie ustalające, podczas gdy decyzja o odstąpieniu od jej ustalenia zapada w ramach tzw. uznania administracyjnego. Wszystkie przywołane argumenty wskazują, że mamy do czynienia z różnymi postępowaniami o odmiennych podstawach, wymagających wydania odrębnych aktów rozstrzygających. Takie też stanowisko prezentowane jest w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych.
Odpowiadając zaś na dalsze zarzuty i wnioski skargi Sąd stwierdza, że przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest decyzja z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] i poprzedzająca ją decyzja PCPR z dnia [...] września 2014 r. Sąd nie ma uprawnienia do sprostowania treści powołanej w uzasadnieniu decyzji SKO, innej decyzji, wydanej w innej sprawie, nie może też objąć kontrolą decyzji dotyczącej drugiego dziecka skarżącego - J. Może być ona przedmiotem odrębnego rozpoznania, po wyczerpaniu obowiązującej procedury, Sąd administracyjny nie jest właściwy również do rozpoznania sprawy o alimenty; w tej kwestii właściwy jest Sąd powszechny.
Reasumując Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej Instancji - z omówionych wyżej względów - wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego (art. 193 i art. 194 ustawy o w wspieraniu rodziny) przez niewłaściwą ich wykładnię oraz z naruszeniem wymienionych wcześniej przepisów postępowania.
Rozpatrując sprawę ponownie właściwy organ powinien uwzględnić ocenę prawą zawartą w niniejszym wyroku.
Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ppsa Sąd zatem orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w pkt II wyroku oparte zostało na podstawie art. 152 ppsa.
J.T.25.08.15r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło