I OZ 1860/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 924/15 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...] w przedmiocie zobowiązania do zapłaty kwoty tytułem zwrotu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem i likwidacją pojazdu postanawia: oddalić zażalenie. M. B. w dniu 27 marca 2015 r. (data złożenia skargi w administracji zakładu karnego) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty Piaseczyńskiego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zapłaty kwoty tytułem zwrotu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem i likwidacją pojazdu. W skardze zawarł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu podał, że w dniu dzisiejszym został poinformowany przez pełnomocnika z urzędu wyznaczonego w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2539/14, że wcześniejsze skargi zostały odrzucone przez Sąd. Skarżący wyjaśnił, że nie mógł wcześniej prawidłowo zaskarżyć decyzji wydanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, bowiem przebywa w zakładzie karnym i nie ma dostępu do informacji prawnych. Dodał, że jest nieporadny, ponieważ ukończył tylko dwie klasy szkoły zawodowej. Skarżący wskazał, że wniosek o przywrócenie terminu składa w terminie 7 dni od dnia kiedy dowiedział się o odrzuceniu skargi przez Sąd w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2539/14. Z akt sprawy wynika, że zaskarżona decyzja została odebrana przez skarżącego osobiście w zakładzie karnym w dniu 15 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 14 października 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 924/15, na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a.), odmówił M. B. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...] w przedmiocie zobowiązania do zapłaty kwoty tytułem zwrotu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem i likwidacją pojazdu. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że znana jest mu z urzędu okoliczność, że postanowieniem z dnia 5 marca 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 2539/14 tut. Sąd odrzucił skargę skarżącego na decyzję Starosty Piaseczyńskiego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zapłaty kwoty tytułem zwrotu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem i likwidacją pojazdu. Powyższe postanowienie Sądu zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego adwokatowi A. M. G. Sąd stwierdził, że skoro zaskarżona decyzja została odebrana przez skarżącego osobiście w zakładzie karnym w dniu 15 lipca 2014 r., natomiast skarga została złożona w administracji zakładu karnego w dniu 27 marca 2015 r., a zatem z uchybieniem 30 - dniowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a. Zdaniem Sądu I instancji skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia skargi było niezawinione. Okoliczność bowiem, że skarżący przybywa w zakładzie karnym i nie ma dostępu do informacji prawnych, a także wskazywana przez skarżącego jego nieporadność, gdyż ukończył tylko dwie klasy szkoły zawodowej, nie stanowią o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu. Sąd nie dopatrzył się by wystąpiły po stronie skarżącego jakiekolwiek problemy z odbiorem korespondencji, które miałyby wpływ na rozpoznawany wniosek. Sąd wskazał, że brak wiedzy prawniczej, czy dostępu do informacji prawnych nie spełnia przesłanki uprawdopodobnienia braku winy. Ponadto Sąd podkreślił, że skoro zaskarżona decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o możliwości jej zaskarżenia, to skarżący mógł z łatwością dostosować się do wytycznych w niej zawartych i skutecznie wnieść skargę do sądu. Wobec tego Sąd I instancji uznał, że nie sposób przyjąć, iż skarżący nie ponosi winy za uchybienie terminu do wniesienia skargi, nie wykazał on bowiem, że dołożył wszelkich możliwych działań, by dokonać czynności w przewidzianym do tego terminie. Na powyższe postanowienie skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. W uzasadnieniu podniesiono, że po otrzymaniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2014 r. skarżący złożył pismo zatytułowane "odwołanie/zażalenie", niemniej z uwagi na nieporadność i niemożność skorzystania w warunkach więziennych z pomocy prawnej, błędnie wskazał, że pismo to dotyczy decyzji Starosty Piaseczyńskiego, a zatem decyzji organu I instancji, a nie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a zatem organu II instancji, i środek ten został odrzucony. Dopiero w toku tamtego postępowania sądowego uzyskał od pełnomocnika ustanowionego dla skarżącego w ramach prawa pomocy zrozumiałe dla niego pouczenie, i niezwłocznie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie na rzecz pełnomocnika ustanowionego z urzędu kosztów pomocy prawnej, które to koszty nie zostały opłacone, ani w całości, ani w części. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że zasadne było – czego Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uczynił – zrelatywizowanie wymaganego od skarżącego poziomu staranności i braku winy, z uwagi na indywidualne cechy skarżącego i okoliczności sprawy, a w szczególności fakt, że skarżący zareagował na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i złożył pismo z dnia 1 października 2014r. zatytułowane "odwołanie/zaskarżenie", choć błędnie wskazując, że zaskarża decyzję Starosty Piaseczyńskiego, a więc organu I instancji, co spowodowało jego odrzucenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przywrócenie uchybionego terminu możliwe jest w sytuacji, gdy uchybienie to nie było przez stronę zawinione. Przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy niedochowanie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Na stronie, która występuje z wnioskiem o przywrócenie terminu spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, o czym stanowi art. 87 § 2 tej ustawy. Zaznaczyć należy, iż kryterium braku winy, jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. Strona winna przy tym wykazać, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący nie wykazał zaistnienia wymaganych prawem przesłanek przywrócenia terminu. Za Sądem I instancji wskazać należy, że skoro zaskarżona decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie jej zaskarżenia., to skarżący nie może się powoływać na brak wiedzy prawniczej jako okoliczność uprawdopodobniającą brak jego winy w uchybieniu terminu. Ponadto podkreślić należy, że powoływanie się na nieznajomość przepisów prawa, czy też przebywanie w zakładzie karnym, nie stanowi podstaw uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Nieznajomość prawa nie jest bowiem okolicznością uzasadniającą przywrócenie terminu. Jak wynika z akt sprawy, zaskarżona decyzja zawierająca prawidłowe pouczenie o sposobie jej zaskarżenia, została doręczona skarżącemu w zakładzie karnym dniu 15 lipca 2014 r., co pokwitował własnoręcznym podpisem. Natomiast skargę złożył w administracji zakładu karnego dopiero w dniu 27 marca 2015 r. Zaznaczyć trzeba, że skarga wniesiona od decyzji Starosty Piaseczyńskiego z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...], na którą wskazano w zażaleniu, wniesiona została w dniu 10 października 2014 r., a więc także po upływie terminu do zaskarżenia niniejszej decyzji. W takim stanie sprawy, mając na uwadze podniesione wcześniej okoliczności, podzielić należało stanowisko Sądu I instancji, że nie zostało wykazane, iż uchybienie terminu jest przez skarżącego niezawinione. Wobec powyższego stwierdzić należy, że zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że nie zostały spełnione przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego, ponieważ przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. Zaznaczyć też należy, że o kosztach pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika z urzędu (art. 250 ustawy), orzeka wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 p.p.s.a.