VII SA/Wa 1108/15

WyrokWSA w Warszawie2015-08-12

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Joanna Gierak - Podsiadły, Halina Emilia Święcicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze decyzji administracyjnej w trybie art. 44 k.p.a. jest skuteczne, jeśli nie zostaną spełnione wszystkie wymogi formalne określone w tym przepisie, a w szczególności, czy można na tej podstawie uznać, że strona uchybiła terminowi do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy?
Ratio decidendi
Doręczenie zastępcze w trybie art. 44 k.p.a. jest skuteczne tylko wtedy, gdy zostaną spełnione wszystkie wymogi formalne określone w tym przepisie, w tym sposób zawiadomienia adresata o pozostawieniu przesyłki. Niespełnienie tych wymogów powoduje, że domniemanie doręczenia nie może być skuteczne, a tym samym nie można uznać, że strona uchybiła terminowi do dokonania czynności procesowej. W takiej sytuacji za datę doręczenia należy uznać dzień faktycznego otrzymania decyzji przez adresata.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego (UTK) z maja 2014 r. Prezes UTK odmówił przywrócenia terminu, uznając, że decyzja została skutecznie doręczona w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 28 maja 2014 r., a wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony z uchybieniem terminu. Spółka kwestionowała skuteczność doręczenia zastępczego, podnosząc, że w dniach awizowania przesyłki w jej biurze pracowali pracownicy, a procedury odbioru korespondencji wykluczają możliwość niedoręczenia listu poleconego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego, stwierdził, że postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Prezesa UTK na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Protokolant starszy referent Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi [...]spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na postanowienie Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...] marca 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego na rzecz [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADENIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. znak: [...] Prezes Urzędu Transportu Kolejowego – dalej: "Prezes UTK" działając na podstawie art. 58 w związku z art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm., dalej: "k.p.a.", po rozpoznaniu wniosku [...]Sp. z o.o. z dnia 31 października 2014 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem przez Prezesa UTK decyzji z dnia [...] maja 2014 r. o sygnaturze [...] odmawiającej wydania świadectwa dopuszczenia do eksploatacji typu budowli przeznaczonej do prowadzenia ruchu kolejowego dla podkładów strunobetonowych PS-94P produkcji [...]sp. z o.o., postanowił odmówić przywrócenia terminu do złożenia ww. wniosku. Powyższe postanowienie zostało wydane na tle następującego stanu faktycznego, który organ przedstawił w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia: Decyzją dnia [...] maja 2014 r. znak: [...]Prezes UTK odmówił wydania świadectwa dopuszczenia do eksploatacji typu budowli przeznaczonej do prowadzenia ruchu kolejowego dla podkładów strunobetonowych PS-94P produkcji [...]Sp. z o.o. (dalej: "strona", "spółka", "skarżąca") Przesyłka zawierająca ww. decyzję została wysłana do ustanowionego w sprawie pełnomocnika strony – W. L.. W dniu 3 czerwca 2014 r. do Urzędu Transportu Kolejowego wpłynął zwrot ww. przesyłki z adnotacją na kopercie "ZWROT nie podjęto w terminie". W związku z tym, organ uznał, iż doręczenie spółce decyzji Prezesa UTK z dnia [...] maja 2014 r. nastąpiło w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 28 maja 2014 r. W piśmie z dnia 20 października 2014 r. strona złożyła wniosek o umożliwienie zapoznania się z aktami przedmiotowej sprawy, a w dniu 24 października 2014 r. skorzystała z prawa przeglądania akt ww. sprawy. W piśmie z dnia 31 października 2014 r. spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa UTK z dnia [...] maja 2014 r. Do wniosku dołączone zostały następujące dokumenty: kopia koperty zawierającej decyzję Prezesa UTK z dnia [...] maja 2014 r. wraz z kopią zwrotnego potwierdzenia odbioru; kopia listy obecności pracowników spółki w dniach 14 maja 2014 r. oraz 22 maja 2014 r.; kopia dziennika dyżurów z godzinami wydań i zwrotów klucza do biura w portierni w dniach 14 maja 2014 r. oraz 22 maja 2014 r.; oświadczenie z dnia 30 października 2014 r. T. K. - pracownika Spółki oraz oświadczenie z dnia 31 października 2014 r. P. K.- pracownika spółki. Pismem z dnia 30 grudnia 2014 r. Prezes UTK włączył do materiału dowodowego przedmiotowej sprawy pismo Poczty Polskiej S.A. z dnia 12 grudnia 2014 r. stanowiące odpowiedź na złożoną przez Prezesa UTK reklamację doręczenia do strony ww. decyzji Prezesa UTK z dnia [...] maja 2014 r. W ww. piśmie Poczta Polska wskazała, że reklamowaną przesyłkę po nieudanej próbie doręczenia (nieobecność adresata) w dniu 14 maja 2014 r. zaawizowano do odbioru w placówce oddawczej adresata, a następnie w dniu 22 maja 2014 r. dokonano powtórnej jej awizacji. Przedmiotową przesyłkę zwrócono do nadawcy w dniu 29 maja 2014 r. z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie" – zgodnie z § 37.5 Rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w spawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz. U. z 2013 r., poz. 545) (...). Jednocześnie Poczta Polska podniosła, że jak wynika z kopii stron przesyłki zawiadomienie o awizacji pozostawiono w drzwiach adresata (w drzwiach biura firmy). W piśmie z dnia 9 stycznia 2015 r. strona wniosła o: przesłuchanie w charakterze świadków pracowników [...]Sp. z o.o.: T. K. oraz P. K. na okoliczność braku doręczenia spółce decyzji Prezesa UTK z dnia [...] maja 2014 r.; wniesienie przez Prezesa UTK odwołania od decyzji Poczty Polskiej z dnia 12 grudnia 2014 r. oraz zamieszczenie w aktach sprawy kopii reklamacji wniesionej przez Prezesa UTK w dniu 27 listopada 2014 r. do Poczty Polskiej oraz o poinformowanie o tym spółki. Pismem z dnia 9 lutego 2015 r. Prezes UTK włączył do materiału dowodowego przedmiotowej sprawy kopię złożonej przez Prezesa UTK reklamacji doręczenia do [...]sp. z o.o. przesyłki poleconej z potwierdzeniem odbioru zawierającej ww. decyzję Prezesa UTK z dnia [...] maja 2014 r., a następnie w dniu 13 lutego 2015 r. organ przeprowadził dowód z przesłuchania świadków: T. K. oraz P. K.. W tym stanie faktycznym, Prezes UTK wydał opisane na wstępie postanowienie z dnia [...] marca 2015 r. W uzasadnieniu wskazał na brzmienie art. 58 § 1 k.p.a. zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Dodał, że zastosowanie tej instytucji możliwe jest tylko wtedy, gdy uchybienie terminu do dokonania określonej czynności w ogóle nastąpiło. Wyjaśnił, że przed przystąpieniem do rozpoznania wniosku strony o przywrócenie terminu podjął czynności w celu ustalenia czy dokonane w trybie art. 44 k.p.a. tzw. doręczenie zastępcze decyzji Prezesa UTK z dnia [...] maja 2014 r. nastąpiło w sposób prawidłowy. Omówił instytucję doręczenia w trybie art. 44 k.p.a., a w dalszej kolejności wskazał, że na kopercie oraz na tzw. zwrotnym potwierdzeniu odbioru załączonym do doręczanej stronie przesyłce zawierającej decyzję Prezesa UTK z dnia [...] maja 2014 r., jednoznacznie wskazane zostały okoliczności doręczenia, w tym odnotowane zostały data i miejsce pozostawienia tzw. awiza. W dniu 14 maja 2014 r. nastąpiła próba doręczenia przesyłki - z powodu nieobecności adresata przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni w Urzędzie Pocztowym [...], pozostawiając zawiadomienie w drzwiach adresata. W dniu 22 maja 2014 r. przesyłkę awizowano powtórnie, natomiast w dniu 29 maja 2014 r. - z powodu niepodjęcia w terminie -przesyłkę zwrócono nadawcy. Powyższe okoliczności zostały potwierdzone również w piśmie Poczty Polskiej S.A. z dnia 12 grudnia 2014 r. Reasumując organ odwoławczy podniósł, że doręczenie stronie decyzji Prezesa UTK z dnia [...] maja 2014 r. nastąpiło w dniu 28 maja 2014 r., a więc termin do złożenia przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął w dniu 11 czerwca 2014 r. Natomiast wniosek w tym przedmiocie został nadany przez stronę w polskiej placówce pocztowej w dniu 31 października 2014 r., a zatem z uchybieniem terminu. W dalszej kolejności Prezes UTK odniósł się do każdej z przesłanek o której mowa w art. 58 k.p.a. Zdaniem Prezesa UTK druga przesłanka przywrócenia terminu, tj. uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, nie została przez stronę spełniona, bowiem nie zostały wykazane okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Kopie listy obecności pracowników spółki w dniach 14 maja 2014 r. oraz 22 maja 2014 r. i kopia dziennika dyżurów z godzinami wydań zwrotów klucza do biura w portierni w ww. dniach, tak samo jak oświadczenia pracowników spółki oraz treść złożonych przez nich zeznań, w konfrontacji z faktami stwierdzonymi na dokumencie urzędowym jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, nie stanowią wystarczającego dowodu dla wykazania braku winy strony w uchybieniu terminu. Ponadto w ocenie organu w przedmiotowym przypadku wykazano brak staranności w prowadzeniu sprawy, albowiem dopiero w piśmie z dnia 17 października 2014 r. strona wniosła o umożliwienie zapoznania się z aktami sprawy, pomimo iż w piśmie z dnia 18 kwietnia Prezes UTK zawiadomił stronę, że w związku z czynnościami zmierzającymi do zakończenia przedmiotowego postępowania, przed wydaniem decyzji, umożliwia się zapoznanie się z aktami sprawy i wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Spółka dopiero po upływie prawie pół roku złożyła wniosek o umożliwienie zapoznania się z aktami sprawy. Jednocześnie organ wskazał, iż odmowa przywrócenia terminu załatwia nie tylko sprawę wniosku o przywrócenie terminu , ale jednocześnie potwierdza, iż wniesione odwołanie nastąpiło z uchybieniem terminu, czyli rozstrzyga także o tym co jest przedmiotem postanowienia z art. 134 kpa. Skargę na postanowienie Prezesa UTK z dnia [...] marca 2015 r. złożyła Sp. z o.o. [...]Sp. z o.o. zarzucają organowi naruszenie: - art. 80 k.p.a. poprzez wadliwą ocenę dowodów i uznanie, że decyzja Prezesa UTK z dnia [...] maja 2014 r. została doręczona skarżącej poprzez doręczenie zastępcze w dniu 28 maja 2014 r., podczas gdy doręczenie decyzji w ogóle nie miało miejsca; - art. 58 k.p.a. poprzez przyjęcie - jako konsekwencji uznania, że decyzja Prezesa UTK z dnia [...] maja 2014 r. została doręczona - że spółka nie uprawdopodobniła, aby uchybienie w postaci braku złożenia środka zaskarżenia na ww. decyzję nastąpiło bez winy spółki; - art. 58 k.p.a. poprzez błędną wykładnię pojęcia "uprawdopodobnienie" w sposób, który z uprawdopodobnienia czyni instytucję co najmniej tak rygorystyczną jak "udowodnienie"; - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przyczyn, z powodu których organ odmówił wiarygodności dowodom w postaci zeznań świadków i dokumentów prywatnych; - art. 76 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, że zwrotne potwierdzenie odbioru przez Pocztę Polską jest dokumentem urzędowym, który stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone przy jednoczesnym pominięciu faktu, iż zasada ta nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści zwrotnego potwierdzenia odbioru. - ponadto zaskarżonemu postanowieniu zarzucono wewnętrzną sprzeczność, która wyraża się w tym, że organ dopuścił dowody wskazane przez spółkę po czym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdził, że nie ma podstaw formalnych aby dokonać ich oceny, albowiem zmierzają one do podważenia wiarygodności dowodu z dokumentu urzędowego. W ocenie skarżącej, w takiej sytuacji organ winien był najpierw oddalić wnioski dowodowe spółki wskazując, że jego zdaniem nie są one dopuszczalne z przyczyn formalnych, umożliwić skarżącej złożenie dalszych wniosków dowodowych i dopiero wówczas zamknąć postępowanie dowodowe. Przy tak postawionych zarzutach skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia ewentualnie o rozpoznanie sprawy i uwzględnienie wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia od decyzji Prezesa UTK z dnia [...] maja 2014 r. Skarżąca wniosła również o dopuszczenie nowego dowodu w postaci załączonej kopii zwrotnego potwierdzenia odbioru przez Prezesa UTK pisma [...] z 11 marca 2015 r. na okoliczność oczywistej wadliwości dokumentów wystawianych przez Pocztę Polską (na zwrotce widnieje jako data doręczenia pisma przez Pocztę dzień 17 marca 2015 r., a z pieczątki organu na tej zwrotce wynika, że pismo otrzymał 13 marca 2015 r., w systemie IT Poczty Polskiej wskazany jest również 13 marca 2015 r. jako data doręczenia). W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła okoliczności zmierzające do wykazania, iż w rzeczywistości nie doszło do doręczenia spółce decyzji Prezesa UTK z dnia [...] maja 2014 r. Mianowicie wyjaśniono, że listy polecone dostarczane są do spółki przez Urząd Pocztowy [...]zgodnie z procedurą wykluczającą możliwość ich niedoręczenia (np. z powodu "nieobecności adresata"). Skarżąca jest dużą firmą, w jej biurze przy ul[...]w dniach roboczych w godzinach 8-16 pracuje kilkanaście lub parędziesiąt osób. Listonosze nigdy nie zostawiają tzw. "awizo". W biurze spółki w dacie pierwszego awizo pracowało co najmniej 15 pracowników, zaś w dacie powtórnego awizo co najmniej 16 pracowników. Pracownicy [...] pracują w pełnym wymiarze czasu, we wszystkie dni robocze, od poniedziałku do piątku, co najmniej w godz. 8-16. Czas pracy w biurze jest ewidencjonowany, co oznacza, że w portierni budynku biurowego prowadzona jest na bieżąco ewidencja pobrań i zwrotów kluczy do biura, z odnotowaniem daty oraz konkretnej godziny i minuty pobrania oraz zdania kluczy wraz z podpisem pierwszego i ostatniego pracownika w biurze. Ponadto spółka prowadzi listę obecności pracowników, zawierającą godziny przyjścia i wyjścia z pracy poszczególnych pracowników. Tym samym w ocenie skarżącej udowodnione zostało, że wykluczoną jest sytuacja, aby we wspomnianych dniach jej biuro było nieczynne. Po drugie, w piśmie z 31 października 2014 r. spółka wskazała, iż do obsługi administracyjnej przedsiębiorstwa, w tym do zarządzania korespondencją przychodzącą i wychodzącą oddelegowanych jest na stałe dwóch pracowników – T. K. i P. K.. Pracownicy ci byli również obecni w dniach, w których wystawiono pierwsze i powtórne awizo. Po trzecie podkreślono, że do stałej obsługi pocztowej spółki przydzielony jest jeden listonosz (na długi czas - np. Z. T.), który jest znany pracownikom administracyjnym. Listonosz dostarcza listy w dniach roboczych w godzinach 8-16 do rąk ww. pracowników. Ponadto, w wyjątkowych sytuacjach, gdy listy nie są doręczane w danym dniu (np. w dniu wyznaczonym w spółce jako wolny od pracy w celu odrobienia święta wypadającego w dniu ustawowo wolnym od pracy), listonosz jest każdorazowo i z wyprzedzeniem informowany pisemnie (do rąk własnych, zaś Urząd Pocztowy [...] jest każdorazowo uprzedzany faksem), zaś przesyłki doręczane są wówczas w dniu następnym. Tym samym w ocenie skarżącej wykazano również, iż w spółce istnieje usystematyzowana procedura przyjmowania korespondencji od listonosza. Po czwarte w budynku, w którym mieści się biuro spółki brak jest oddawczej skrzynki pocztowej [...]Polska, co oznacza, że niemożliwe było zostawienie awizo w takiej skrzynce, a ponadto, iż pracownicy spółki nie stwierdzili w dniach rzekomych prób doręczenia decyzji z dnia [...] maja 2014 r. i powtórnego awizo, aby pierwsze lub powtórne awizo zostało umieszczone w drzwiach biura adresata lub dostarczone im (art. 44 § 2 k.p.a.). Po piąte w dniach, w których jakoby miały miejsce próby doręczenia przedmiotowej decyzji, Poczta Polska skutecznie doręczała inne przesyłki, zawierające faktury od kontrahentów spółki. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 §1 pkt 1 ppsa). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga została uwzględniona. Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest postanowienie z dnia [...] marca 2015 r. Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego – o odmowie na podstawie art. 59 § 2 kpa ,przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem przez Prezesa UTK decyzji z dnia [...] maja 2014 r. o sygnaturze [...] odmawiającej wydania świadectwa dopuszczenia do eksploatacji typu budowli przeznaczonej do prowadzenia ruchu kolejowego dla podkładów strunobetonowych PS-94P produkcji [...]sp. z o.o. Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 58 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanej, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i jednocześnie należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. A zatem organ administracji publicznej obowiązany jest przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1. uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, 2. zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, 3. zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Kwestią więc zasadniczą jest ustalenie, czy decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona skarżącej i czy rozpoczął się bieg terminu do wniesienia od niej odwołania. Warunkiem bowiem sine qua non przywrócenia terminu do dokonania czynności jest fakt jego uchybienia. Przypomnieć zatem należy, że organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy (art. 39 k.p.a.). Osobom fizycznym pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy - art. 42 § 1 k.p.a. Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej - art. 42 § 2 k.p.a. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i § 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie - art. 42 § 2 k.p.a. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i art. 43 k.p.a. - w przypadku doręczania pisma przez pocztę - przechowuje ona pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1 art. 44, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata - § 2 art. 44 k.p.a. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3 art. 44 k.p.a.). Doręczenie takie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy - art. 44 § 4 k.p.a. – tzw. doręczenie zastępcze w trybie art. 44 k.p.a. Aby uznać doręczenie zastępcze za dokonane prawidłowo muszą łącznie zostać spełnione przesłanki określone w art. 44 k.p.a. W przeciwnym razie brak jest podstaw do przyjęcia domniemania doręczenia i łączenia z wadliwym doręczeniem skutków prawnych, jakie można wywodzić jedynie ze skutecznego doręczenia decyzji stronie. Przyjęcie fikcji doręczenia pisma może mieć doniosłe skutki dla strony postępowania administracyjnego i dlatego nie może budzić wątpliwości, że doręczyciel dochował wymogów z art. 44 k.p.a., w tym wymogu dotyczącego sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, iż strona zeń korzystająca nie będzie mogła skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia (por. podobnie Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 lutego 2001 r., sygn. akt II RN 70/00). O fakcie złożenia przesyłki na określony czas w placówce pocztowej musi być dokonana stosowna adnotacja doręczyciela na dowodzie doręczenia przesyłki. Samo umieszczenie na kopercie zawierającej przesyłkę lub na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma pieczęci urzędu pocztowego i daty, czy wzmianki o awizowaniu przesyłki nie może być wystarczające do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia pisma ustanowione w art. 44 k.p.a. Bezwarunkowo konieczna jest wyraźna adnotacja, że doręczyciel zawiadomił adresata o przesyłce w sposób określony w art. 44 k.p.a. Z adnotacji na przesyłce musi także wynikać, gdzie pozostawiono to zawiadomienie. Fakt doręczenia pisma określonej osobie w oznaczonym czasie i miejscu może być stwierdzony wtedy, kiedy jest pewne, iż otrzymała je właściwa osoba (art. 42 § 1 i art. 43 k.p.a.) lub że spełnione zostały warunki określone w art. 44 k.p.a. (tzw. doręczenie zastępcze). Nieskuteczne doręczenie zastępcze w ogóle zatem nie powoduje rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania od decyzji. W takiej sytuacji za datę doręczenia uznać należy dzień, w którym adresat faktycznie otrzymał decyzję lub się z nią zapoznał (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16.03.2015r., I UK 271/14) . Zaznaczyć trzeba, że doręczenie w trybie art. 44 k.p.a. stanowi tzw. fikcję prawną polegającą na uznaniu doręczenia za skuteczne mimo, że strona postępowania faktycznie nie zapoznała się z treścią kierowanej do niej korespondencji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że unormowanie to stanowi wyjątek od zasady, iż strona postępowania powinna mieć zagwarantowaną możliwość faktycznego zapoznania się z kierowanymi do niej przez organ pismami. Podkreśla się także, że aby doręczenie zastępcze było skuteczne muszą łącznie zostać spełnione wymienione w tym przepisie przesłanki. Wszelkie okoliczności związane z doręczeniem powinny bezspornie wynikać z pocztowego potwierdzenia odbioru (awiza), które odgrywa istotną rolę przy stwierdzeniu skuteczności doręczenia. W dokumencie tym powinna być zawarta między innymi jednoznaczna informacja, w którym miejscu doręczyciel pozostawił zawiadomienie - tzw. Awizo oraz z jakiej przyczyny nie doszło do doręczenia bezpośredniego. W ocenie Sądu okoliczności dokonania doręczenia decyzji Prezesa UTK z dnia [...] maja 2014r. budzą poważne wątpliwości, które nie zostały w sposób jednoznaczny wyjaśnione np. poprzez złożenie wyjaśnień przez samego doręczyciela. Jak wynika z twierdzeń skarżącej spółki jak i zeznań świadków T. K. i P. K.- listy polecone dostarczane są do spółki przez Urząd Pocztowy [...] w dniach roboczych w godzinach 8-16 kiedy w siedzibie skarżącej pracuje kilkanaście lub parędziesiąt osób. Listonosze nigdy nie zostawiają tzw. "awizo". W biurze spółki w dacie pierwszego awizo pracowało co najmniej 15 pracowników, zaś w dacie powtórnego awizo co najmniej 16 pracowników. Pracownicy [...] pracują w pełnym wymiarze czasu, we wszystkie dni robocze, od poniedziałku do piątku, co najmniej w godz. 8-16. Czas pracy w biurze jest ewidencjonowany. Ponadto spółka prowadzi listę obecności pracowników, zawierającą godziny przyjścia i wyjścia z pracy poszczególnych pracowników. Do obsługi administracyjnej przedsiębiorstwa, w tym do zarządzania korespondencją przychodzącą i wychodzącą oddelegowanych jest na stałe dwóch pracowników – T. K. i P. K.. Pracownicy ci byli również obecni w dniach, w których wystawiono pierwsze i powtórne awizo co wynika z przywołanej powyżej listy obecności pracowników. Nie ulega także wątpliwości, iż w budynku przy ul [...] nie istnieje skrzynka odbiorcza skarżącej spółki. Wątpliwości potwierdza także okoliczność, iż w dniach w których jakoby miały miejsce próby doręczenia przedmiotowej decyzji ( 14.05.2014r. oraz 22.05.2014r.), Poczta Polska skutecznie doręczała inne przesyłki dla spółki. W niniejszej sprawie doręczyciel ani na dokumencie "potwierdzenie odbioru", nie zawarł adnotacji z jakiej przyczyny nie doszło do doręczenia przesyłki bezpośrednio. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że jeżeli kompletu wymaganych prawem (przepisem art. 44 § 2 k.p.a.) informacji nie przewidziano na druku potwierdzenia odbioru, ani też nie zapisano ich na kopercie, mamy do czynienia z wadliwym doręczeniem zastępczym, a zatem domniemanie przewidziane w przepisie art. 44 k.p.a. nie może być skuteczne. Z tych względów za uzasadniony należy uznać zarzut naruszenia art. 76 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, że zwrotne potwierdzenie odbioru przez Pocztę Polską jest dokumentem urzędowym, który stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone przy jednoczesnym pominięciu faktu, iż zasada ta nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści zwrotnego potwierdzenia odbioru. Dowody takie zostały przez stronę skarżącą zawnioskowane i częściowo przeprowadzone przez organ, który jednak uchylił się od ich oceny uznając , iż zmierzają one do wzruszenia skuteczności doręczenia decyzji z dnia [...] maja 2014r., a nie do wykazania zaistnienia przesłanek o których mowa w art. 58 kpa, a zwłaszcza braku winy strony w uchybieniu terminu do dokonania czynności. W tym miejscu należy zauważyć niekonsekwencję w rozumowaniu organu. Po pierwsze jak to zostało powyżej wyjaśnione podstawowym obowiązkiem organu jest wyjaśnienie ponad wszelką wątpliwość czy decyzja została skutecznie doręczona bowiem wyłącznie w takim wypadku wywołuje skutki procesowe. Po drugie , co najistotniejsze stwierdzenie wadliwości doręczenia zastępczego czyni nieuprawnionym stwierdzenie organu, iż odmowa przywrócenia terminu konsumuje stwierdzenie, iż odwołanie ( wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy) zostało wniesione z uchybieniem terminu ( art. 134 kpa). O ile w ocenie Sądu nie można przywrócić terminu do dokonania czynności w sytuacji w której termin nie został uchybiony o tyle – co oczywiste w takiej sytuacji- nie można stwierdzić, iż zostało ono z uchybieniem ustawowego terminu wywiedzione. Tak wiec bez jednoznacznego wyjaśnienia okoliczności doręczenia decyzji z dnia [...] maja 2014r. i ustalenia czy było ono skuteczne, stwierdzenie organu o wypełnieniu dyspozycji art. 134 kpa należy uznać za przedwczesne. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie weryfikacja wszystkich dowodów wskazujących na wady doręczenia zastępczego tak aby okoliczność ta została wyjaśniona ponad wszelka wątpliwość. Z tych względów należy uznać, iż zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem art. 7 i 77 kpa i art. 80 kpa w związku z art. 76 § 3 kpa i w zw. 44 kpa i art. 134 kpa. Mając powyższe na uwadze, , Sąd na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku, rozstrzygnięcie o kosztach opierając na treści art. 200 przywołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło