III SA/Łd 564/15
WyrokWSA w Łodzi2015-08-12
Skład orzekający: Janusz Furmanek, Irena Krzemieniewska, Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest uprawniony do badania zasadności decyzji administracyjnych stanowiących podstawę wystawienia tytułu wykonawczego w postępowaniu o umorzenie postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Badanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej obejmuje jedynie ustalenie, czy egzekucja jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczono upomnienie. Weryfikacja prawidłowości wydania decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego nie jest dopuszczalna w postępowaniu egzekucyjnym, a ewentualna wadliwość decyzji może być podnoszona w odrębnym postępowaniu.Stan faktyczny
Skarżący K.B. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w stosunku do K.B. na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących zaległości w podatku od towarów i usług. Skarżący zarzucił, że decyzje stanowiące podstawę egzekucji wydano w wyniku przestępstwa oraz że egzekwowane należności uległy przedawnieniu. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 sierpnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), , Protokolant Sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2015 roku sprawy ze skargi K. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) – dalej: k.p.a.; art. 17 § 1, art. 18, art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm.) – dalej: u.p.e.a., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. z dnia [...] r., nr [...] wydane w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do K.B., na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-Ś., o nr [...], [...], od [...] do [...] z dnia [...] r., od [...] do [...] z dnia 1 czerwca 2007 r., od [...] do [...] z dnia 4 czerwca 2007 r. oraz [...] z dnia 24 maja 2010 r.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:
Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. wszczął w stosunku do K.B. postępowanie egzekucyjne, na podstawie w/w tytułów wykonawczych obejmujących zaległości w podatku od towarów i usług za: grudzień 2004 r., styczeń- wrzesień 2005 r., listopad 2006 oraz zaległości z tytułu dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres: grudzień 2004 r., styczeń – maj 2005 r., czerwiec- wrzesień 2005 r.
Zawiadomieniami z dnia 12 kwietnia 2007 r., 6 czerwca 2007 r., 29 kwietnia 2009 r., 23 czerwca 2010 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunków bankowych zobowiązanego w Banku PKO S.A., Raiffeisen Bank Polska S.A. oraz ING Banku Śląskim S.A. Zawiadomienia o zastosowaniu powyższych środków egzekucyjnych wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostały doręczone stronie zobowiązanej. Ponadto zawiadomieniem z dnia 18 listopada 2013 r. organ egzekucyjny przystąpił do egzekucji z nieruchomości należącej do zobowiązanego, położonej w Ł., przy ul. A. [...]. Jednocześnie skierowany został wniosek do Sądu Rejonowego dla Ł.Ś. w Ł. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych o wpis w dziale III księgi wieczystej w/w nieruchomości, adnotacji o wszczęciu egzekucji z nieruchomości. Zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z nieruchomości zostało doręczone pełnomocnikowi zobowiązanego w dniu 27 listopada 2013 r.
Pismem z dnia 10 grudnia 2013 r., zatytułowanym "skarga na czynności egzekucyjne", złożonym do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., pełnomocnik zobowiązanego wniósł skargę na zastosowany środek egzekucyjny – egzekucję z nieruchomości oraz o wstrzymanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego i jego umorzenie. Uzasadniając wskazał, że decyzje stanowiące podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego w stosunku do osoby zobowiązanego wydane zostały w wyniku przestępstwa. Ponadto pełnomocnik zobowiązanego podniósł, że zarówno kwoty główne, jak i odsetki od tych kwot zobowiązań podatkowych, egzekwowanych na podstawie w/w tytułów wykonawczych uległy przedawnieniu. Zaznaczył również, że przed sądami administracyjnymi toczy się postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowań zakończonych ostatecznymi decyzjami administracyjnymi, stanowiącymi podstawę wydania tytułów wykonawczych, na podstawie których wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne.
Skarga na zastosowany środek egzekucyjny oraz wniosek o wstrzymanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego zostały przekazane do odrębnego postępowania prowadzonego przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł.
Natomiast co wniosku zobowiązanego o umorzenie postępowania egzekucyjnego, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G., po uzyskaniu stanowiska wierzyciela – Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-Ś., postanowieniem z dnia 20 lutego 2014 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do osoby K.B. Uzasadniając organ I instancji wskazał, iż w sprawie nie wystąpiła żadna, z wymienionych w art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a., przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Na powyższe postanowienie K.B. wniósł zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Uzasadniając, pełnomocnik skarżącego ponowił argumentację, co do wydania decyzji wymiarowych, stanowiących podstawę wystawienia tytułów wykonawczych, w wyniku przestępstwa oraz podniósł zarzut przedawnienia egzekwowanych należności. Powyższe w ocenie strony skarżącej stanowi podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 i pkt 4 u.p.e.a.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy, powołując przepis art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a., wskazał na obligatoryjne i fakultatywne przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego. Podkreślił, iż w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego wnosi o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 i pkt 4 u.p.e.a. Odnosząc się do podniesionej argumentacji, co do przedawnienia egzekwowanych zobowiązań Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że zgodnie z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa – dalej: o.p., zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Egzekwowane od zobowiązanego należności z tytułu podatku VAT, za grudzień 2004 r. oraz za okres styczeń – wrzesień 2005 r. i listopad 2006 r. uległyby, co do zasady, przedawnieniu, odpowiednio z dniem 31 grudnia 2010 r. oraz z dniem 31 grudnia 2011 r. Jednakże bieg terminu przedawnienia w/w zobowiązań został przerwany w skutek zastosowania środków egzekucyjnych, o czym skarżący został powiadomiony. W następstwie powyższego, zgodnie z art. 70 § 4 o.p., przerwany bieg terminu przedawnienia biegł na nowo od dnia następującego po dniu zastosowania środka egzekucyjnego. W przedmiotowej sprawie w odniesieniu do tytułów wykonawczych o nr [...], [...], od [...] do [...] zastosowano środki egzekucyjne w postaci: zajęcia rachunku bankowego w dniu 12 kwietnia 2007 r. i w dniu 29 kwietnia 2009 r. oraz zajęcie nieruchomości zobowiązanego z dnia 18 listopada 2013 r. W odniesieniu do tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...], od [...] do [...] zastosowano środki egzekucyjne w postaci: zajęcia rachunku bankowego w dniu 6 czerwca 2007 r, w dniu 29 kwietnia 2009 r. oraz zajęcie nieruchomości zobowiązanego z dnia 18 listopada 2013 r. Natomiast w odniesieniu do tytułu wykonawczego nr [...] zastosowano środki egzekucyjne w postaci zajęcia rachunku bankowego w dniu 23 czerwca 2010 r. oraz zajęcie nieruchomości zobowiązanego z dnia 18 listopada 2013 r. Tym samym, zdaniem organu, niezasadną jest argumentacja pełnomocnika zobowiązanego, co do upływu terminu przedawnienia egzekwowanych zobowiązań podatkowych. Za umorzeniem postępowania egzekucyjnego nie przemawiają nadto w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, podniesione okoliczności, co do wydania decyzji stanowiących podstawę wystawienia w/w tytułów wykonawczych, w wyniku przestępstwa i na podstawie fałszywych dowodów. Organy egzekucyjne nie są bowiem upoważnione do oceny decyzji stanowiących podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. W sprawie nie wystąpiła także powołana przez stronę skarżącą przesłanka określona w art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a., tj. zarzut błędu co do osoby zobowiązanej. Organ odwoławczy zaznaczył, że powyższa przesłanka występuje w sytuacji, w której w tytule wykonawczym jako osobę zobowiązaną, wskazano osobę, na której nie ciąży obowiązek, co skutkuje faktycznym skierowaniem egzekucji przeciwko niewłaściwemu podmiotowi. W niniejszej sprawie tytuły wykonawcze wystawiono na podstawie decyzji wydanych na K.B., co oznacza, że czynności egzekucyjne podjęte zostały w stosunku do właściwie określonej osoby. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi K.B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucił naruszenie: art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 34 § 5, art. 32 § 1, art. 33 pkt 1, 7, 8, art. 35 i art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. wniósł o wstrzymanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając skargę pełnomocnik skarżącego podniósł, iż na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] oraz [...] wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne zmierzające do wyegzekwowania kwoty 201 669, 71 zł stanowiącej zobowiązanie w podatku od towarów i usług. W dniu 2 grudnia 2014 r. organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu bankowego. W ocenie pełnomocnika w/w środki egzekucyjne zostały dokonane z naruszeniem przepisów obowiązującego prawa, bowiem decyzje stanowiące podstawę do dokonania czynności egzekucyjnych wydane zostały w wyniku przestępstwa. Ponadto egzekwowane zobowiązania podatkowe uległy przedawnieniu. W dalszej części uzasadnienia pełnomocnik skarżącego powołał argumentację związaną z nieprawidłowym przebiegiem postępowania w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego skarżącego w podatku od towaru i usług, egzekwowanego w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym oraz wskazał na okoliczności świadczące, iż podatnik padł ofiarą działań niezgodnych z prawem.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o oddalenie skargi argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 t. j.)- dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie :
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając pod kątem opisanych wyżej kryteriów zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r., nr [...] wydane w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do K.B., na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...], [...], od [...] do [...] z dnia 11 kwietnia 2007 r., od [...] do [...] z dnia 1 czerwca 2007 r., od [...] do [...] z dnia 4 czerwca 2007 r. oraz [...] z dnia 24 maja 2010 r., obejmujących zaległości w podatku od towarów i usług za: grudzień 2004 r., styczeń- wrzesień 2005 r., listopad 2006 oraz zaległości z tytułu dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres: grudzień 2004 r., styczeń – maj 2005 r., czerwiec- wrzesień 2005 r.
Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 59 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji(tj. Dz.U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm.) – dalej: u.p.e.a.
Zgodnie z treścią art. 59 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się:
1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;
2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;
3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;
4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;
5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;
6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;
7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;
8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
9) na żądanie wierzyciela;
10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Natomiast w myśl art. 59 § 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
Uzasadniając negatywne rozpatrzenie żądania zobowiązanego, organ egzekucyjny wskazał, iż w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, określone w art. 59 § 1 pkt 2 i pkt 4 u.p.e.a., na które powoływał się w toku postępowania przed organami egzekucyjnymi pełnomocnik skarżącego, wskazując na zasadność żądania z dnia 10 lutego 2013 r.
Strona skarżąca zarzuciła organowi egzekucyjnemu naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 w zw. z art. 34 § 5, art. 32 § 1, art. 33 pkt 1, 7, 8, art. 35 i art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a., poprzez nieuwzględnienie, że egzekwowane zobowiązanie uległo przedawnieniu, jak również niewzięcie pod uwagę okoliczności, iż decyzje stanowiące podstawę wystawienia tytułów wykonawczych wydane zostały w wyniku przestępstwa, w oparciu o fałszywe dowody.
W ocenie Sądu argumentacja strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie poniższych rozważań wskazać należy, że istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest jego przerwanie, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o nieprowadzeniu już postępowania. Instytucja ta kończy postępowanie z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku, wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Przyczyny umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały uregulowane w sposób enumeratywny w art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a. Przy czym wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 59 §1 u.p.e.a. obliguje organ egzekucyjny do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania, o tyle w odniesieniu do przesłanki, o której stanowi przepis art. 59 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny dysponuje uznaniem, co oznacza, że przy zaistnieniu w danym stanie faktycznym przesłanki bezskuteczności egzekucji może on umorzyć postępowanie egzekucyjne, ale może też odmówić jego umorzenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażony został pogląd, że po stronie organu nie istnieje obowiązek umorzenia postępowania egzekucyjnego nawet wówczas, gdy zostanie stwierdzone, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Przy czym uznaniowość przesłanki umorzenia, o której stanowi art. 59 § 2 u.p.e.a., nie oznacza zupełnej dowolności po stronie organu egzekucyjnego, który powinien kierować się celem postępowania egzekucyjnego, którego celem jest wykonanie egzekwowanego obowiązku (por. Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz pod redakcją R. Hausera, A. Skoczylasa, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2012, str. 284-287).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, w pierwszej kolejności podnieść należy, iż uzasadniając przedmiotową skargę, pełnomocnik skarżącego powołując okoliczności przemawiające za umorzeniem postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do osoby K.B., ograniczył się jedynie do lakonicznego stwierdzenia, że z uwagi na upływ czasu, zobowiązania podatkowe wynikające z tytułów wykonawczych uległy przedawnieniu. Pozostała, obszernie przedstawiona argumentacja odnosi się do zasadności i prawidłowości wydania decyzji określających zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług, stanowiących podstawę wystawienia tytułów wykonawczych o nr: [...], [...], od [...] do [...] z dnia 11.04.2007 r., od [...] do [...] z dnia 1.06.2007 r., od [...] do [...] z dnia 4.06.2007 r. oraz [...] z dnia 24.05.2010 r., a więc kwestii nie będących przedmiotem postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonego postanowienia z dnia 25 marca 2015 r. Zauważyć należy także, że w treści wniesionej skargi pełnomocnik skarżącego powołuje tytuły wykonawcze o nr [...] oraz [...], które nie były przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak również zarzuca organowi naruszenie przepisów, które nie stanowiły podstawy prawnej podjętego przez organ orzeczenia.
W ocenie Sądu, organy egzekucyjne dokonując oceny zasadności wniosku skarżącego prawidłowo wywiodły, iż w sprawie nie wystąpiła żadna, z powołanych przez stronę, obligatoryjnych przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Odnosząc się do przesłanki z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., tj. przedawnienia egzekwowanych zaległości podatkowych skarżącego, organy administracji publicznej zasadnie uznały, iż nie doszło do upływu terminu określonego w art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa – dalej: o.p.
Zgodnie z treścią powołanego przepisu art. 70 § 1 o.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Natomiast w myśl art. 70 § 4 o.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
Z treści powołanego przepisu wynika, iż do skutecznego przerwania biegu przedawnienia niezbędne jest spełnienie dwóch przesłanek: po pierwsze zastosowanie środka egzekucyjnego i po drugie zawiadomienie podatnika o zastosowaniu tego środka.
W niniejszej sprawie z załączonych akt administracyjnych wynika, że w odniesieniu do tytułów wykonawczych o nr [...], [...], od [...] do [...] obejmujących zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. oraz za okres od stycznia do września 2005 r. zastosowane zostały środki egzekucyjne w postaci: zajęcia rachunku bankowego w dniu 12 kwietnia 2007 r. i w dniu 29 kwietnia 2009 r. oraz zajęcie nieruchomości zobowiązanego z dnia 18 listopada 2013 r. W odniesieniu do tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...], od [...] do [...] obejmujących zaległości z tytułu dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres: grudzień 2004 r., od stycznia do maja 2005 r oraz od czerwca do września 2005 r. zastosowano środki egzekucyjne w postaci: zajęcia rachunku bankowego w dniu 6 czerwca 2007 r, w dniu 29 kwietnia 2009 r. oraz zajęcie nieruchomości zobowiązanego z dnia 18 listopada 2013 r. Natomiast w odniesieniu do tytułu wykonawczego nr [...] obejmującego zaległości w podatku od towaru i usług za listopad 2006 r. zastosowano środki egzekucyjne w postaci: zajęcia rachunku bankowego w dniu 23 czerwca 2010 r. oraz zajęcia nieruchomości zobowiązanego z dnia 18 listopada 2013 r.
Zastosowane przez organ egzekucyjny środki, tj. egzekucja z rachunku bankowego oraz egzekucja z nieruchomości są środkami egzekucyjnymi określonymi art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a.
Ponadto bezspornym jest, iż o zastosowaniu w/w środków egzekucyjnych zobowiązany został skutecznie poinformowany, przed upływem terminów przedawnienia egzekwowanych zobowiązań. Strona skarżąca nie kwestionowała zarówno zasadności zastosowanych środków egzekucyjnych, jak i faktu powiadomienia o ich zastosowaniu.
W następstwie powyższego uznać należy, że doszło do skutecznego przerwania biegu terminów przedawnienia zaległości skarżącego w podatku od towarów i usług za wskazane okresy, które to okresy rozpoczęły swój bieg na nowo, od dnia następującego po dniu zastosowania poszczególnych środków egzekucyjnych. Spełnione bowiem zostały wszystkie przesłanki wynikające z art. 70 § 4 o.p.
Tym samym zdaniem Sądu, twierdzenie pełnomocnika skarżącego, co do wystąpienia przesłanki umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., z uwagi na upływ terminu przedawnienia egzekwowanych zaległości podatkowych, ocenić należało za niezasadne.
Za prawidłowe Sąd uznał również stanowisko organów, co do niewystąpienia przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a. W ocenie pełnomocnika skarżącego za zasadnością umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie powołanego wyżej przepisu przemawiają potwierdzone w toku postępowania przed organami ścigania oraz przed sądem powszechnym okoliczności, z których wynika, iż decyzje stanowiące podstawę wystawienia tytułów wykonawczych wydane zostały w wyniku przestępstwa, w oparciu o fałszywe dowody. W oparciu o powyższe ustalenia skarżący podjął przewidziane prawem działania mające na celu wzruszenie ostatecznych decyzji, na podstawie których wystawiono przedmiotowe postępowanie egzekucyjne.
Zgodnie z treścią art. 29 §1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Badanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej obejmuje ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie, jeżeli było ono wymagane.
W postępowaniu egzekucyjnym nie jest natomiast dopuszczalne weryfikowanie prawidłowości wydania decyzji stanowiącej postawę wystawienia tytułu wykonawczego Dopóki bowiem w obiegu prawnym pozostaje decyzja ostateczna stanowiąca tytuł wykonawczy, podlega ona egzekucji, a organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania tej decyzji i nie ma możliwości negowania prawidłowości nałożenia obowiązków. Zarzuty oraz inne środki prawne przysługujące stronie w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowiących podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Ewentualna wadliwość decyzji może być podnoszona w innym, odrębnym postępowaniu. Zgodnie bowiem z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażoną w art. 128 o.p. decyzje ostateczne mogą być uchylone lub zmienione tylko w drodze trybów szczególnych i nie może to się stać za sprawą środków odwoławczych wnoszonych w toku postępowania egzekucyjnego. Natomiast regulacja art. 29 § 1 u.p.e.a. nie obliguje, ani też nie uprawnia organu egzekucyjnego do zweryfikowania podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji, gdyż wiązałoby się to z niedopuszczalnym w postępowaniu egzekucyjnym wkraczaniem w ustalenia postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją ostateczną. Stanowiące obowiązek organu egzekucyjnego badanie istnienia obowiązku oznacza jedynie sprawdzenie czy istnieje tj. nie został wykonany obowiązek wskazany w tytule wykonawczym. Organ egzekucyjny w oparciu o powołany przepis ustawy egzekucyjnej nie może badać zasadności obowiązku podlegającego egzekucji, to znaczy nie może badać, czy decyzja na mocy której nałożono obowiązek, była zgodna z prawem.
Błąd co do osoby zobowiązanego, jako przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego określona w art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a., zachodzi wówczas, gdy w tytule wykonawczym została wskazana osoba, na której nie ciążył obowiązek. Zasadą jest zgodność tytułu wykonawczego z decyzją stanowiącą podstawę jego wystawienia. Skoro podstawą wystawienia tytułu wykonawczego była decyzja określająca zobowiązanie podatkowe, to w tytule wykonawczym musi być wskazany jako zobowiązany ten podmiot, na którego decyzją taki obowiązek podatkowy nałożono.
W niniejszej sprawie egzekwowany obowiązek został określony zgodnie z treścią ostatecznych decyzji określających K.B. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług, zarówno co do ich adresata, podstawy prawnej, rodzaju należności oraz kwot. Ponadto z akt sprawy wynika, że podejmowane przez skarżącego środki prawne mające na celu wzruszenie ostatecznych decyzji administracyjnych określających zaległości strony w podatku od towarów i usług za: grudzień 2004 r., styczeń- wrzesień 2005 r., listopad 2006 oraz zaległości z tytułu dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres: grudzień 2004 r., styczeń – maj 2005 r., czerwiec- wrzesień 2005 r., na dzień rozpatrywania wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego okazały się bezskuteczne.
Tym samym organy egzekucji rozpatrujące wniosek skarżącego z dnia 10 grudnia 2013 r. zasadnie uznały, iż podniesione przez stronę argumenty, co do wydania decyzji stanowiących podstawę wystawienia tytułów wykonawczych w wyniku przestępstwa, nie przemawiają za umorzeniem prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a.
Za niezasadne w ocenie Sądu uznać należało również podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów art. 34 § 5, art. 32 § 1, art. 33 pkt 1, 7, 8, art. 35 i art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a.
Podkreślenia wymaga, iż w ustawie Prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji brak jest powołanego przez pełnomocnika skarżącego przepisu art. 32 § 1. Tym samym skoro ustawa nie przewiduje wskazanej jednostki redakcyjnej, to nie mogło dojść do jej naruszenia przez organy egzekucji rozpatrujące wniosek skarżącego z dnia 10 grudnia 2013 r.
Natomiast odnośnie zarzutów, co do naruszenia art. 33 pkt 1, 7, 8, art. 34 § 5 i art. 35 u.p.e.a. wskazać należy, iż powołane przepisy regulują instytucje prawną zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Przedmiotem niniejszej sprawy jest wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, którego ocena zasadności, co już wcześniej wskazano, następuje na podstawie art. 59 §1 i § 2 u.p.e.a. W związku z powyższym za chybione uznać należało zarzuty skargi w powyższym zakresie, bowiem przepisy te nie miały zastosowania w niniejszej sprawie.
Za bezpodstawny uznać należało również zarzut naruszenia art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a., zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania. Z załączonych do akt sprawy dokumentów nie wynika, aby skarżący dokonał zapłaty egzekwowanych należności przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Również strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów świadczących o zasadności powyższego twierdzenia.
Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. z dnia [...] r. odpowiadają prawu. Organy egzekucyjne odmawiając umorzenia postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie, prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, w sposób wyczerpujący zebrały i oceniły materiał dowodowy, a motywy wydanego rozstrzygnięcia przedstawione zostały w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
bg
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło