II SA/Rz 237/15

WyrokWSA w Rzeszowie2015-08-12

Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Krystyna Józefczyk, Małgorzata Wolska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cel wywłaszczenia nieruchomości na cele budowy zespołu szpitali został zrealizowany, co uniemożliwia zwrot nieruchomości na rzecz poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercy?
Ratio decidendi
Cel wywłaszczenia nieruchomości na cele budowy zespołu szpitali został zrealizowany, nawet jeśli zagospodarowanie terenu nie odpowiada ściśle zapisom planu realizacyjnego. Nieruchomość jest wykorzystywana na potrzeby kompleksu szpitalnego, w tym na infrastrukturę towarzyszącą, co wyklucza jej zbędność i tym samym prawo do zwrotu na rzecz poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercy.
Stan faktyczny
Skarżąca B. C. domagała się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, twierdząc, że stała się ona zbędna na cel wywłaszczenia. Organy administracji odmówiły zwrotu, uznając, że cel wywłaszczenia (budowa Zespołu Szpitali) został zrealizowany. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i niewłaściwą wykładnię przepisów dotyczących zbędności nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk NSA Małgorzata Wolska /spr./ Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2015 r. sprawy ze skargi B. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości -skargę oddala- Przedmiotem skargi B. C. reprezentowanej przez pełnomocnika radcę prawego R. K. jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] wydana w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskami z dnia [...] listopada 2007 r. oraz [...] stycznia 2008 r. B. C. zwróciła się do Prezydenta Miasta [...] o zwrot nieruchomości oznaczonej jako działki ewidencyjne nr: 47/3, 47/4, 47/5, 49/3, 49/7, 49/8, 49/9, położone w dawnym obrębie [...], w R. podnosząc, że stały się one zbędne na cel wywłaszczenia. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] orzekł m. in. o odmowie zwrotu niewydzielonych części wywłaszczonych nieruchomości, położonych w obr. 2[...] [...]-[...], oznaczonych jako działki nr: 56/15, 56/16, 56/6 i 56/22 oraz oznaczonych w projekcie podziału jako działki nr 56/23 i nr 56/25, powstałych z podziału działki 56/19, stanowiących własność Województwa [...] i pozostających w użytkowaniu Szpitala [...] w R. oraz o zwrocie na rzecz B. C. nieruchomości położonej w obr. [...] [...]-[...], oznaczonej w projekcie podziału jako działka nr 56/24, powstała z podziału działki nr 56/19, stanowiącej własność Województwa [...], będącej w użytkowaniu Szpitala [...] w R. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...] uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...] Prezydent Miasta [...] orzekł o odmowie zwrotu na rzecz B. C. wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako części działek ewidencyjnych nr: 56/15, 56/31, 56/6, 56/34, 56/19 obj. Kw nr [...], obr. [...] w R., stanowiącej własność Województwa [...] i pozostającej w użytkowaniu Szpitala [...] w R. wskazując na fakt, że na wywłaszczonej nieruchomości został zrealizowany cel wywłaszczenia. W odwołaniu od ww. decyzji B. C. reprezentowana przez radcę prawnego R. K. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej "K.p.a.") poprzez brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz naruszenie prawa materialnego, tj. art. 136 ust. 1 i 3 w zw. z art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm., na dzień orzekania przez Sąd obowiązuje tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 782 zwanej dalej "u.g.n.") poprzez błędne przyjęcie, że na wywłaszczonych nieruchomościach zrealizowano cel wywłaszczenia. W związku z powyższymi zarzutami odwołująca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 9a u.g.n. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że problematykę zwrotu wywłaszczonych nieruchomości reguluje art. 136 ust. 3 u.g.n., który stanowi, że nieruchomość wywłaszczona lub jej część podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela jeżeli stosownie do art. 137 stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. Wymieniony art. 137 ust. 1 zawiera dwie normatywne przesłanki zbędności nieruchomości, a mianowicie pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia, albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Art. 216 u.g.n. poszerza zakres stosowania wyżej wymienionych przepisów do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie przepisów wymienionych w tym artykule, w tym między innymi, nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r., nr 18, poz. 94 ze zm.). W tym trybie, na podstawie aktu notarialnego nr Rep. [...] z dnia [...] grudnia 1975 r., Z. C. zbyła na rzecz Skarbu Państwa działkę nr 49/3, położoną w R., a na podstawie aktu notarialnego nr Rep. [...] z dnia [...] grudnia 1975 r., działki nr 49/7, 49/8, 49/9 położone w R. Na podstawie aktu notarialnego nr Rep. [...] z dnia [...] grudnia 1975 r., Z. C. oraz J. C. zbyli na rzecz Skarbu Państwa działki nr 47/3, 47/4, 47/5 położone w R. Działki te niezbędne były Skarbowi Państwa na realizację budowy Zespołu Szpitali [...] w R. zgodnie z decyzją Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 1975 r. zatwierdzającą plan realizacyjny ww. przedsięwzięcia. Wywłaszczone działki odpowiadają częściom istniejących działek nr: 56/6, 56/15, 56/16, 56/19, 56/20, 56/22, 65. Działki nr 56/20 oraz nr 65 były objęte odrębnym postępowaniem administracyjnym. Decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] dokonano podziału działki nr 56/16 na działki nr 56/31 oraz nr 56/32, a także podziału działki nr 56/22 na działki nr 56/33 i nr 56/34. Na mocy postanowień Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 1995 r., sygn. akt [...] oraz z dnia [...] sierpnia 2000 r. sygn. akt [...] B. C. nabyła spadek po J. C. i Z. C. w całości, zatem jest następcą prawym poprzednich właścicieli ww. działek. Organ II instancji ustalając zaistnienie w przedmiotowej sprawie przesłanek określonych w treści art. 137 ust. 1 u.g.n. wyjaśnił, że celem wywłaszczenia była realizacja budowy Zespołu Szpitali [...] w R. Oględziny przeprowadzone przez organ I instancji w dniu [...] sierpnia 2011 r. wykazały, że przedmiotowe działki zagospodarowane są jako fragmenty ogólnodostępnego parkingu, fragmenty parkingów wewnętrznych i komunikacji wewnętrznej pomiędzy poszczególnymi budynkami wchodzącymi w skład kompleksu szpitalnego, fragment budynku pralni szpitalnej, fragment lądowiska helikopterów pogotowia lotniczego, tunel komunikacyjny łączący budynki kompleksu szpitalnego, studnia głębinowa, nasadzenia zieleni oraz fragmenty sieci infrastruktury technicznej, w tym: elektrycznej, ciepłowniczej, wodociągowej, kanalizacyjnej, a także sieci technologiczne zapewniające m. in. zaopatrzenie szpitala w tlen, sprężone powietrze czy olej napędowy. Urządzenia wymienione powyżej stanowią funkcjonalną całość wraz z innymi częściami istniejącego kompleksu szpitalnego i są niezbędne do jego prawidłowego funkcjonowania. W tym sensie należy stwierdzić, że na objętych zaskarżoną decyzją działkach został zrealizowany cel wywłaszczenia rozumiany jako budowa Zespołu Szpitali [...] w R. nawet jeśli sam stan zagospodarowania przedmiotowych działek nie odpowiada ściśle zapisom planu realizacyjnego. Również zagospodarowanie części terenu przyszpitalnego poprzez nasadzenia zieleni nie może świadczyć o braku realizacji celu wywłaszczenia, który dla przyjęcia takiej konkluzji musiałby być rozumiany zbyt wąsko. W odniesieniu do działki nr 56/19 organ wyjaśnił, że pomimo, że znajdująca się na niej studnia głębinowa nie zajmuje całej powierzchni przedmiotowej działki, należy uznać, że nieruchomość ta jako wchodząca w skład kompleksu szpitalnego (jest położona w jego środku) również pozostaje wykorzystana na cel wywłaszczenia. W tym stanie rzeczy jako niezasadne Wojewoda ocenił zarzuty podniesione w odwołaniu, w szczególności te dotyczące naruszenia prawa materialnego poprzez nieprawidłową wykładnię art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n., a także zarzuty dotyczące naruszenia procedury administracyjnej sprawdzające się do zarzutu braku wyjaśnienia stanu faktycznego. W skardze na opisaną na wstępie decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. B. C. zarzuciła : 1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 7, art. 77 § 1 , art. 80, art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak należytego wyjaśnienia sprawy, brak podjęcia czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności poprzez brak należytego wyjaśnienia czy działki objęte wnioskiem o zwrot zostały objęte planem realizacyjnym zatwierdzonym decyzją z dnia 28 kwietnia 1975 r. na dzień w którym decyzja wywłaszczeniu stała się ostateczna, a w konsekwencji wydanie błędnej decyzji odmawiającej zwrotu nieruchomości wywłaszczonej, - art. 80 K.p.a. poprzez dowolną, nie zaś swobodną ocenę zebranego w sprawie niepełnego materiału dowodowego i przyjęcie, że okoliczność zrealizowania celu wywłaszczenia na działce objętej żądaniem zwrotu została udowodniona, w sytuacji, kiedy brak było dostatecznego materiału dowodowego pozwalającego na dokonanie takich ustaleń. 2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 136 ust. 1 i 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n. poprzez błędne przyjęcie, że na działkach nr 56/15, 56/31, 56/6, 56/34, 56/19 został zrealizowany cel wywłaszczenia i odmowę zwrotu nieruchomości, pomimo niewyjaśnienia czy w/w działki zostały objęte planem realizacyjnym zatwierdzonym decyzją z dnia [...] kwietnia 1975 r. na dzień w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, - art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w ustalonym przez organ stanie faktycznym, skutkujące przyjęciem, że zasadna jest odmowa zwrotu nieruchomości stanowiącej obecnie działki o nr 56/15, 56/31, 56/6, 56/34, 56/19, pomimo nie zrealizowania celu, na który została ona wywłaszczona oraz pomimo skierowania wniosku o zwrot przez osobę uprawnioną. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – określanej dalej jako "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonych decyzji pod względem kryterium ich legalności Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi B. C. jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r, wydana w przedmiocie odmowy zwrotu na rzecz wyżej wymienionej wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako części działek ewidencyjnych nr 56/15, 56/31, 56/6, 56/34, 56/19 obj. Kw nr [...], obr. [...] w R., stanowiącej własność Województwa [...] i pozostającej w użytkowaniu Szpitala [...] w R. Orzekające w sprawie organy obu instancji uznały, że zasadne jest wydanie decyzji odmawiającej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości z uwagi na fakt, że został na niej zrealizowany cel wywłaszczenia. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że podstawę prawną żądania zwrotu wywłaszczonych nieruchomości stanowią przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 782 zwanej dalej "u.g.n."), w szczególności jej przepis art. 136 ust. 3 i art. 137 u.g.n. Według art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca może żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Natomiast zgodnie z art. 137 ust. 1 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: pkt 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pkt 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Zgodnie natomiast z art. 216 ust. 1 u.g.n. przepisy o zwrocie nieruchomości (tj. przepisy rozdziału 6 działu III u.g.n.) stosuje się odpowiednio również m. in. do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na postawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 oraz z 1982 r. Nr 11, poz. 79). Sąd orzekający w niniejszej sprawie, zwraca również uwagę a co wynika z ugruntowanego już w tym zakresie stanowiska sądów administracyjnych, że w toku postępowania administracyjnego w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, właściwy organ winien zbadać, czy dana wywłaszczona nieruchomość została faktycznie wykorzystana zgodnie z celem wskazanym w umowie (por. wyrok NSA z 24.04.2003 r., sygn., akt I SA 2374/01, Lex nr 148971 – teza 1). Analiza akt sprawy, w tym złożonej skargi, wskazuje, że główny zarzut strony skarżącej sprowadza się do zarzucanego organom błędnego ustalenia stanu faktycznego a w zasadzie braku należytego wyjaśnienia spawy i błędnego przyjęcia przez organy, że cel wywłaszczenia został zrealizowany. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a co jest niesporne w sprawie wynika, że aktem notarialnym nr Rep. [...] z dnia [...] grudnia 1975 r., Z. C. zbyła na rzecz Skarbu Państwa działkę nr 49/3, położoną w R., a na podstawie aktu notarialnego nr Rep. [...] z dnia [...] grudnia 1975 r., działki nr 49/7, 49/8, 49/9 położone w R. Nadto na podstawie aktu notarialnego nr Rep. [...] z dnia [...] grudnia 1975 r., Z. C. oraz J. C. zbyli na rzecz Skarbu Państwa działki nr 47/3, 47/4, 47/5 położone w R. Z treści ww. aktów notarialnych wynika, że przedmiotowe nieruchomości niezbędne były Skarbowi Państwa pod budowę Zespołu Szpitali [...] w R. zgodnie z decyzją Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 1975 r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego ww. przedsięwzięcia. Niesporne jest również, że skarżąca B. C. jest uprawniona do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonych nieruchomości, bowiem jest następcą prawnym właścicieli wywłaszczonych nieruchomości, co wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 1995 r., sygn. akt [...] oraz z dnia [...] sierpnia 2000 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku J. C. i Z. C. w całości. W tej sytuacji, co już wyżej zaznaczono organ winien ustalić czy wnioskowana do zwrotu nieruchomość nie stała się zbędna na cel określony w wyżej opisanych aktach notarialnych. Jak ustaliły organy, a Sąd ustalenia te uznaje za własne, wskazane powyżej wywłaszczone działki aktualnie odpowiadają częściom istniejących działek nr 56/6, 56/15, 56/16, 56/19, 56/20, 56/22, 65. Działki nr 56/20 oraz nr 65 zostały objęte odrębnym postępowaniem administracyjnym i pozostają poza zakresem orzekania przez Sąd w niniejszym postępowaniu. Natomiast decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] dokonano podziału działki nr 56/16 na działki nr 56/31 oraz nr 56/32, a także podziału działki nr 56/22 na działki nr 56/33 i nr 56/34. W tak ustalonych okolicznościach orzekające w sprawie organy badały czy w stosunku do wywłaszczonych nieruchomości (odpowiadających aktualnie jako części działek 56/15, 56/31, 56/6, 56/34, 56/19 obj. Kw nr [...], obr. [...] w R., stanowiącej własność Województwa [...], w użytkowaniu Szpitala [...] w R.) zachodzą przesłanki o jakich mowa w art. 137 ust. 1 u.g.n. Wbrew stanowisku skarżącej organ II instancji niewadliwie ustalił, że przedmiotowa nieruchomość nie stała się zbędna na cel określony w umowach z dnia [...] grudnia 1975 r. W ocenie Sądu organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy i należycie na jego postawie ustaliły, że wyżej wymienione nieruchomości nabyto pod budowę Zespołu Szpitali [...] w R. Na podstawie zgromadzonych dokumentów (szczegółowo opisanych w decyzji organu I instancji) oraz protokołu oględzin przeprowadzonych [...] sierpnia 2011 r. prawidłowo ustalono, że przedmiotowe działki zagospodarowane są jako fragmenty ogólnodostępnego parkingu (dz. nr 56/15, 56/16), fragmenty parkingów wewnętrznych i komunikacji wewnętrznej pomiędzy poszczególnymi budynkami wchodzącymi w skład kompleksu szpitalnego (dz. nr 56/6 i 56/22), fragment budynku pralni szpitalnej (dz. nr 56), fragment budynku stacji trafo (dz. nr 56/22), fragment lądowiska helikopterów pogotowia lotniczego (dz. nr 56/22), tunel komunikacyjny łączący budynki kompleksu szpitalnego, studnia głębinowa (dz. nr 56/19), nasadzenia zieleni oraz fragmenty sieci infrastruktury technicznej, w tym: elektrycznej, ciepłowniczej, wodociągowej, kanalizacyjnej, a także sieci technologiczne zapewniające m. in. zaopatrzenie szpitala w tlen, sprężone powietrze czy olej napędowy. Z powyższych ustaleń wynika zatem, że cel wywłaszczenia jakim była realizacja budowy Zespołu Szpitali [...] w R. został zrealizowany. Sąd orzekający w niniejszym składzie w pełni podziela utrwalony pogląd, że przy ocenie realizacji celu publicznego, a za taki należy uznać budowę szpitala, należy uwzględnić nie tylko budowę typowych budynków szpitalnych, ale również wszystkich innych obiektów i urządzeń technicznych składających się na infrastrukturę całego kompleksu szpitalnego, niezbędną dla jego prawidłowego funkcjonowania (ciągi piesze, parkingi, urządzenia towarzyszące, zieleń). Nadto za infrastrukturę związaną z budową ww. kompleksu uznać należy wszelkie instalacje podziemne (linie komunikacyjne, wodociągi, kable elektryczne, instalacje gazową, sanitarną itp.). W tak ustalonym stanie faktycznym, niebudzącym wątpliwości Sądu, organy prawidłowo uznały, że na działkach nr 56/15, 56/31, 56/6, 56/34, 56/19, obr. 219 w R. zrealizowany został cel wywłaszczenia w postaci budowy Zespołu Szpitali [...] w R. Prawidłowo również Wojewoda wskazał, że celu wywłaszczenia nie niweczy okoliczność, że stan zagospodarowania części działek nie odpowiada ściśle zapisom planu realizacyjnego. W tym zakresie należy mieć na względzie pogląd wyrażony w uchwale 7 Sędziów z dnia 27.01.1988 r. o sygn. III AZP 11/87 (publ. OSNC 11/88/149), w której Sąd Najwyższy wskazał, że należy odróżnić zmianę celu wywłaszczenia od modyfikacji tego celu; zmianą celu jest jakościowa zmiana inwestycji określonej w decyzji wywłaszczeniowej, konkretyzującej cel wywłaszczenia nieruchomości; modyfikację celu wywłaszczenia pociąga za sobą modyfikacja inwestycji mieszcząca się w celu uzasadniającym wywłaszczenie, czyli niezmieniająca jego charakteru. Nie stanowią jakościowej zmiany celu takie odstępstwa od zamierzonej inwestycji, przy których charakter inwestycji zamierzonej i zrealizowanej pozostaje taki sam. W doktrynie wskazuje się, że wywody zawarte w uzasadnieniu tej uchwały, zachowały aktualność pod rządem ustawy o gospodarce nieruchomościami (T. Woś "Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości" LexisNexis 2007 s. 264-265). Słusznie zatem Wojewoda wywiódł, że zagospodarowanie części terenu przyszpitalnego poprzez nasadzenia zieleni nie świadczy o braku realizacji celu wywłaszczenia. Również argumenty dotyczące braku realizacji celu wywłaszczenia na działce nr 56/19, na której znajduje się studnia głębinowa nie mogły odnieść zamierzonego przez skarżącą celu. Nieruchomość ta jako część kompleksu szpitalnego została wykorzystana na cel wywłaszczenia. Odnosząc się do zarzutu skargi braku "badania" zrealizowania celu wywłaszczenia w terminach przewidzianych przepisami u.g.n. Skład orzekający podziela w tym zakresie pogląd wyrażony w wyroku WSA w Krakowie wyroku z dnia 23.01.2009 r., sygn. II SA/Kr 1118/08, (publ. baza orzeczeń www.orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym wskazano, że regulacja art. 137 u.g.n. oznacza, że pierwszym i podstawowym warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest jej zbędność na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu oceniana w dacie rozstrzygania przez organ w przedmiocie żądania zwrotu. Istota "zbędności" polega na tym, że cel wywłaszczenia nie jest (i nie był) zrealizowany. Określone w punktach 1) i 2) terminy 7 i 10 lat stanowią tylko dopełnienie przesłanki zbędności. Użycie w omawianym przepisie sformułowania "pomimo upływu" znaczy tylko tyle, że zgłoszone przed upływem w/w terminów roszczenie o zwrot nie będzie mogło być uwzględnione. Sformułowania "pomimo upływu" określonego czasu od określonego momentu nie da się inaczej odczytywać, jak tylko jako przesłanki podlegającej badaniu aktualnie przez organ. Normę tę należałoby odczytać w ten sposób, że organ rozpatrujący żądanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, w sytuacji, gdy nie została ona jeszcze wykorzystana na cel wywłaszczenia, winien ustalić, czy upłynęły już w/w terminy. W razie dokonania pozytywnego ustalenia winien wydać decyzję o zwrocie, w przeciwnym razie - o odmowie zwrotu. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uznał, że nie zostały spełnione przesłanki faktyczne, ani prawne określone w art. 137 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.g.n., a tym samym zasadnie organy orzekły o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, gdyż cel wywłaszczenia został zrealizowany. Z tych przyczyn, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło