I OZ 1589/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. N. –P. i A. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 719/15 odmawiające wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta Miasta Szczecin z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w sprawie ze skargi M. N. –P. i A. N. na postanowienie Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie. M. N. – P. i A. N., reprezentowane przez J. N., złożyły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na postanowienie Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Szczecin z dnia [...] października 2014 r. nr [...], ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości gruntowej, położonej w obrębie ewidencyjnym [...] M. Szczecin, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 16/4. Wraz ze skargą został złożony wniosek o wstrzymanie wykonania powyższej decyzji pierwszoinstancyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 719/15, na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), odmówił wstrzymania wykonania decyzji. Sąd podał, że art. 61 § 3 p.p.s.a. przewiduje możliwość wstrzymania zaskarżonych aktów wydanych lub podjętych w granicach tej samej sprawy, przy czym tożsamość pojęcia "sprawy" wyznaczają elementy skonkretyzowanego w danym rozstrzygnięciu stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw, tj. prawnej i faktycznej. Zdaniem Sądu mimo stwierdzenia tak szerokiego ujmowania sprawy administracyjnej, nie uprawnia to sądu administracyjnego do wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji, gdy nie było merytorycznej kontroli dokonanej przez organ II instancji, a postępowanie zakończone zostało stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania przez stronę, który to termin nie został przywrócony, pomimo wniosku strony, przez organ drugiej instancji. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia organów obu instancji nie zachowują tożsamości w zakresie podstawy rozstrzygnięcia, odróżnić trzeba bowiem kwestię ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości od oceny, czy zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Sąd podkreślił, że w kwestionowanym skargą postanowieniu organ odwoławczy (Wojewoda Zachodniopomorski) nie odnosił się do zasadności nałożonego na stronę obowiązku, gdyż przeszkodą do tego była właśnie przeszkoda formalna, tj. uchybienie przez stronę terminu do wniesienia odwołania i niespełnienie przez nią przesłanek do przywrócenia ww. terminu. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia tożsamości obu wydanych w tej sprawie rozstrzygnięć w znaczeniu materialnoprawnym, co powodowało, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości nie mógł być uwzględniony. Na powyższe postanowienie skarżące, reprezentowane przez pełnomocnika, wniosły zażalenie. Nie zgadzając się z zapadłym rozstrzygnięciem domagały się przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej organu I instancji z dnia [...] października 2014 r., a także wnioskowały o wstrzymanie wszelkich działań, jakie może powodować ta decyzja. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie zaś do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W sprawie niniejszej należy przede wszystkim odnieść się do dopuszczalności wstrzymania wykonania wskazanej we wniosku decyzji. Skarżące, mimo, że skarga dotyczy postanowienia Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] kwietnia 2015 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Szczecin z dnia [...] października 2014 r., domagają się wstrzymania wykonania wskazanej decyzji organu I instancji. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. rozszerza możliwość wstrzymania zaskarżonych aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Zasadnie zatem Sąd I instancji stwierdził, że kluczowe dla zakresu stosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. ma ocena, jakie należy przyjąć rozumienie pojęcia "sprawy", w granicach której sąd może wstrzymać wykonanie aktu bądź czynności. Jak słusznie przyjęto w zaskarżonym postanowieniu, ustawodawca odsyła do sprawy w jej znaczeniu materialnoprawnym, jej tożsamość wyznaczają elementy wyznaczające tożsamość skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej. Należy przyznać rację Sądowi I instancji, że tak szerokie rozumienie sprawy (administracyjnej), o jakiej mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie umożliwia jednak wstrzymania wykonania rozstrzygnięcia wydanego w I instancji w sytuacji, gdy brak było merytorycznej kontroli dokonanej przez organ odwoławczy, a postępowanie przed tym organem zakończone zostało rozstrzygnięciem o charakterze procesowym – odmową przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości oraz kwestia przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie zachowują tożsamości w zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Zaznaczyć należy, że w zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy (Wojewoda Zachodniopomorski) nie mógł odnieść się do zasadności nałożonego na skarżące obowiązku, ponieważ rozważeniu przez ten organ podlegać mogła wyłącznie kwestia dotycząca podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Nie zachodzi zatem tożsamość sprawy w jej znaczeniu materialnym, co uzasadniało stwierdzenie, że decyzja Prezydenta Miasta Szczecin z dnia [...] października 2014 r., nie mogła być przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania w niniejszym postępowaniu. Zaznaczyć należy, że przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny była wyłącznie kontrola instancyjna postanowienia Sądu I instancji z dnia 13 sierpnia 2015 r. Pozostałe kwestie podnoszone w zażaleniu, które wykraczają poza ramy postępowania zażaleniowego, w tym m. in. dotyczące przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] października 2014 r., pozostać musiały poza zakresem rozważań w sprawie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.