II OZ 1038/15
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-11-03
Skład orzekający: Zdzisław Kostka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącej, obejmująca stały dochód z działalności gospodarczej, oszczędności oraz współwłasność nieruchomości, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sytuacja materialna skarżącej nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd wskazał, że skarżąca posiada stały dochód, oszczędności oraz jest współwłaścicielką nieruchomości, a także zapewniła sobie pomoc profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie NSA, konieczność uiszczenia kosztów sądowych nie spowoduje u skarżącej uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek skarżącej R.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), uznając, że jej sytuacja materialna (stały dochód z działalności gospodarczej, oszczędności, współwłasność domu) nie uzasadnia przyznania takiej ulgi. Skarżąca wniosła zażalenie, podnosząc trudną sytuację materialną i nieopłacalność działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 września 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 868/15 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie.
Postanowieniem z 11 września 2015 r., sygnatura akt II SA/Kr 868/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek skarżącej R.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Sąd pierwszej instancji, powołując się na art. 260, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 1 i 3 p.p.s.a. stwierdził, że sytuacja materialna skarżącej nie uzasadnia przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca posiada stały miesięczny dochód osiągany z tytułu wykonywanej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł. Po odliczeniu kosztów utrzymania pozostaje jej kwota [...] zł. Jak wskazała sama skarżąca, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, z mężem pozostaje w rozdzielności majątkowej. Ponadto dysponuje oszczędnościami w kwocie [...] zł oraz jest współwłaścicielką (w udziale 3/4) domu o pow. 180 m². W ocenie Sądu, nie można przyjąć, że w tych okolicznościach konieczność uiszczenia kosztów sądowych spowoduje u skarżącej uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie lub rodziny.
Skarżąca w zażaleniu podniosła, że jej sytuacja materialna jest bardzo trudna, działalność gospodarcza, którą prowadzi, jest nieopłacalna ekonomicznie, prawie nie ma nowych zleceń, a te które otrzymuje są niskiej wartości. Ponadto zleceniodawcy opóźniają się z zapłatą, przez co ma zaległości wobec ZUS i Urzędu Skarbowego. W związku z dumpingowymi cenami u konkurencji zamierza zawiesić prowadzoną działalność gospodarczą. Podkreśliła też, że nie posiada wystarczających środków koniecznych dla bieżącego utrzymania siebie i rodziny.
Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Oceniając sytuację finansową skarżącej, nie można odmówić racji Sądowi pierwszej instancji, gdy wskazuje na to, że skarżąca nie należy do osób ubogich, w stosunku do których powinno być realizowane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Istotne jest też, że skarżąca już zapewniła sobie własnym staraniem pomoc profesjonalnego pełnomocnika. Odpadają więc koszty związane z ustanowieniem adwokata lub radcy prawnego. Uwzględniając przy tym miesięczne zarobki skarżącej na poziomie [...] zł netto, jej oszczędności w kwocie [...] zł, fakt, że skarżąca nie ma nikogo na utrzymaniu oraz to, że jest współwłaścicielką domu o pow. 180 m², to przy deklarowanych wydatkach, które ponosi każdy obywatel, NSA uznał, że skarżąca nie należy do osób uprawnionych do otrzymania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Tym samym zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, a wniesione na nie zażalenie – tożsame w argumentacji ze złożonym w sprawie sprzeciwem – niezasadne.
W związku z powyższym NSA, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło