I GZ 355/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Zofia Borowicz po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "E." Spółki z o.o. w M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 14 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Wr 1171/15 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi "E." Spółki z o.o. w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 14 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Wr 1171/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., odrzucił skargę "E." Spółki z o.o. w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] kwietnia 2015 r. w przedmiocie podatku akcyzowego. Uzasadniając odrzucenie skargi Sąd I instancji podał, że postanowieniem z dnia 21 września 2015 r. tutejszy Sąd odmówił spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Następnie postanowieniem z dnia 26 listopada 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie spółki na to postanowienie. W związku z powyższym w wyniku ponownego wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 10 czerwca 2015 r. skarżąca spółka została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi pod rygorem jej odrzucenia, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia. Zarządzenie zostało doręczone pełnomocnikowi spółki w dniu 20 stycznia 2016 r. Pismem z dnia 27 stycznia 2016 r. pełnomocnik spółki ponownie złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, nie uiszczając żądanej opłaty. Sąd stwierdził, że po uprawomocnieniu się postanowienia odmawiającego stronie przyznania prawa pomocy, bieg terminu do opłacenia skargi, wyznaczony kierowanym do skarżącej ponownym wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi nie zostaje przerwany, nawet jeżeli strona po doręczeniu jej takiego ponownego wezwania, a przed upływem siedmiodniowego terminu do zapłacenia należnych kosztów postępowania wystąpi do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia, skarga nie została przez spółkę opłacona, zatem na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. podlega odrzuceniu przez sąd. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca działając przez adwokata, domagała się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 220 § 3 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego w sytuacji, gdy skarżąca nie wyczerpała drogi do uzyskania zwolnienia od kosztów sądowych, a poprzez złożenie wniosku dotrzymała ciążących na niej obowiązków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn, niż w nim podniesione. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu, skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Z tego przepisu wynika, że Sąd odrzuca skargę, jeżeli pomimo wezwania do uiszczenia wpisu, podmiot wnoszący taką skargę wpisu nie uiścił. Nie można zatem jej odrzucić, jeżeli strona do uiszczenia wpisu nie została wezwana. Tymczasem z akt sądowych sprawy można ustalić następujące fakty. Po uprawomocnieniu się postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 października 2015 r. (a nie z dnia 21 września 2015 r., jak podał Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu, Sąd błędnie również wskazał datę postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, które w rzeczywistości zapadło w dniu 9 grudnia 2015 r.) o odmowie przyznawania skarżącej prawa pomocy, w dniu 15 lutego 2016 r. Sąd I instancji wydał zarządzenie o ponownym doręczeniu pełnomocnikowi skarżącej odpisu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 10 czerwca 2015 r. zawierającego wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi (k. 84 akt sądowych). Kolejnym dokumentem w aktach jest pismo z dnia 16 lutego 2016 r., z którego wynika, że "w wykonaniu zarządzenia z dnia 15 lutego 2016 r. sekretariat Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...) wzywa pełnomocnika strony skarżącego do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podpisanie złożonego formularza sądowego przez organ uprawniony do reprezentacji spółki lub złożenie prawidłowo podpisanego formularza przez tenże organ spółki – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania." (k. 85 akt sądowych). W aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru tegoż wezwania, odebrane przez pełnomocnika spółki w dniu 22 lutego 2016 r. (k. 86 akt sądowych). W odpowiedzi na to wezwanie pełnomocnik skarżącego złożył pismo (wraz z pismem przewodnim), w którym wyjaśnił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego wnioski o przyznanie prawa pomocy mogą być podpisywane również przez pełnomocnika (k. 87 I 88 akt sądowych). Następnie Sąd I instancji zarządzeniem z dnia 11 marca 2016 r. skierował sprawę na posiedzenie niejawne (k. 90 akt sądowych), a postanowieniem z dnia 14 marca 2016 r. odrzucił skargę (k. 91 akt sądowych). Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w aktach sprawy brak jest pisma wykonującego zarządzenie Sądu z dnia 15 lutego 2016 r. o doręczeniu skarżącej zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 10 czerwca 2015 r. wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi, jak również brak zwrotnego potwierdzenia odbioru, świadczącego o doręczeniu skarżącej takiego wezwania. W aktach sądowych znajduje się jedynie zwrotne potwierdzenie odbioru doręczenia pisma z dnia 16 lutego 2016 r. wzywającego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, które – wbrew stanowisku Sądu I instancji – nie wskazuje, że wzywano skarżącą ponownie o uiszczenie wpisu od skargi. W związku z powyższym wydanie zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi było przedwczesne, a Sąd I instancji ocenił stan sprawy na podstawie dokumentów, których w aktach nie było. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie jest wadliwe i na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji