II SA/Ol 534/15
WyrokWSA w Olsztynie2015-08-18
Skład orzekający: Alicja Jaszczak-Sikora, Hanna Raszkowska, Piotr Chybicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie opiniujące wstępny projekt podziału nieruchomości może być wydane z naruszeniem przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości, w szczególności § 4 ust. 1 i 2, oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w sytuacji gdy projektowany podział nieruchomości nie dotyczy podziału budynku, a jedynie przebiegu granicy przez jego pozostałości po częściowej rozbiórce?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że organy błędnie zastosowały § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości. Sąd stwierdził, że przepis ten nie miał zastosowania, ponieważ projektowany podział nie polegał na podziale budynku, a jedynie na wyznaczeniu granicy przez jego pozostałości po częściowej rozbiórce. Ponadto, sąd podkreślił, że wstępny projekt podziału nie musi spełniać wymogów dokumentów geodezyjnych, a dokładne określenie granic następuje na etapie sporządzania mapy z projektem podziału.Stan faktyczny
Agencja Mienia Wojskowego (AMW) złożyła wniosek o zaopiniowanie wstępnego projektu podziału działki stanowiącej własność Skarbu Państwa na 25 mniejszych działek. Granica między dwiema projektowanymi działkami miała przebiegać wzdłuż ściany murowanej budynku znajdującego się na tej działce, który został częściowo wyburzony. Burmistrz negatywnie zaopiniował projekt, uznając go za sprzeczny z przepisami rozporządzeń o podziale nieruchomości i warunkach technicznych budynków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza. AMW zaskarżyła postanowienie SKO, zarzucając błędne zastosowanie przepisów i naruszenie zasad postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu na rzecz strony skarżącej kwotę 340 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 sierpnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie sędzia WSA Hanna Raszkowska sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2015 roku sprawy ze skargi Agencji Mienia Wojskowego w Warszawie Oddziału Terenowego w Olsztynie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia 3 kwietnia 2015 roku nr Rep.961/GN/15 w przedmiocie wstępnego projektu podziału nieruchomości I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu na rzecz strony skarżącej kwotę 340 złotych (słownie: trzysta czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", którym po rozpatrzeniu zażalenia pełnomocnika Agencji Mienia Wojskowego Oddziału Terenowego, Kolegium utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza "[...]" z dnia "[...]" negatywnie opiniujące projekt podziału działki nr "[...]" o pow. "[...]", stanowiącej – zgodnie z KW "[...]" własność Skarbu Państwa Agencji Mienia Wojskowego – na dwadzieścia pięć działek o kolejnych nr od "[...]" do "[...]".
Postanowienie zapadło w poniższym stanie faktycznym.
W dniu "[...]" Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Mienia Wojskowego wystąpił do Burmistrza "[...]" z wnioskiem o zaopiniowanie, w trybie art. 94 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wstępnego projektu podziału działki nr "[...]" o pow. "[...]", obręb "[...]" przy "[...]" na "[...]" działek o nr "[...]". Podał, że granica pomiędzy projektowanymi działkami nr "[...]" i nr "[...]" będzie przebiegała wzdłuż pełnej ściany murowanej budynku nr "[...]". W przypadku rozbiórki części tego budynku położonej na projektowanej działce nr "[...]" ( zgłoszenie jego rozbiórki wpłynęło do Starosty w dniu "[...]") pozostała część budynku usytuowana na projektowanej działce nr "[...]" zostanie przyłączona do budynku nr "[...]" wraz z aktualizacją mapy i zmian w rejestrze budynków. Celem podziału jest zagospodarowanie działek zgodnie z ustawą z dnia 30 maja 1996r. o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa oraz o Agencji Mienia Wojskowego. Do wniosku załączył m.in. wstępny projekt podziału, szkic przebiegu granicy przez budynek nr "[...]". Na wspomnianym rzucie budynku do inwentaryzacji uprawniony geodeta zakreślił przebieg projektowanej granicy przez budynek parterowy nr "[...]" wzdłuż płaszczyzny wyznaczonej przez murowaną, wewnętrzną ścianę.
Przeprowadzone w dniu "[...]" oględziny zabudowanej działki nr "[...]" ujawniły, że budynek nr "[...]" został częściowo wyburzony. Poza obrys zewnętrzny budynku wystaje część konstrukcji dachowej na odległość od 0,20 m do 0,40 m, orynnowanie na odległość 0,40 m oraz pozostałości ścian po wyburzonej części budynku na 0,10 m. Organ na podstawie mapy wstępnego projektu podziału oraz miar na rzucie parteru budynku nr "[...]" ustalił, że przebieg nowoprojektowanej granicy będzie biec wewnątrz pozostałej części budynku w odległości 0,70 m od zewnętrznej, szczytowej ściany, natomiast uwzględniając elementy wystające poza obrys zewnętrzny w/w ściany na odległość 1,10 m. Dodał, że w miejscu nowoprojektowanej granicy pomiędzy przez ten budynek brak jest ściany działowej.
Z kolej nowoprojektowaną linię graniczną wydzielającą działkę nr "[..]" usytuowano wzdłuż zewnętrznej zachodniej ściany budynku ( bez otworów ) nr "[...]", którego dach o konstrukcji dwupłaszczyznowej jedną z nich jest nachylony i zawieszony około kilku centymetrów nad gruntem sąsiedniej planowanej działki nr "[...]’, co spowoduje odprowadzanie wód deszczowych bezpośrednio na działkę nr "[...]".
Powyższe ustalenia legły u podstaw rozstrzygnięcia w sprawie.
Mianowicie Zastępca Burmistrza Miasta "[...]" postanowieniem z dnia "[...]" negatywnie zaopiniował przedłożony projekt podziału działki nr "[...]" o pow. "[...]", obręb "[...]" stanowiącej zgodnie z zapisem w Księdze wieczystej KW "[...]" Własność Skarbu Państwa Agencji Mienia Wojskowego na "[...]" działek o projektowanych nr od "[...]" do "[...]". Jako przyczynę niezgodności projektowanego podziału podał § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2002r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (brak ściany działowej w pozostałości budynku nr "[...]" dzielącego projektowane działki nr "[...]" i nr "[...]" ) oraz z § 12 rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( niemożność racjonalnego i prawidłowego korzystania z budynku nr "[...]" dzielącego projektowane działki nr "[...]" i nr "[...]"). Przywołane powyżej jednostki redakcyjne rozporządzeń organ pierwszej instancji uznał za przepisy odrębne w rozumieniu art. 94 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W zażaleniu pełnomocnik Agencji Mienia Wojskowego Oddziału Terenowego – dalej jako AMW OT - kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, tj.
- § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2002r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości ( Dz. U. z 2004r., Nr 268, poz. 2663 - dalej jako rozp. w sprawie podziału ) polegające na przyjęciu, że przebieg nowoprojektowanej granicy przez budynek nr "[...]" na projektowanej działce nr "[...]" będzie biec przez część tego budynku w odległości ok. 0,70 m od zewnętrznej – szczytowej ściany, gdy tymczasem wstępny projekt podziału z dnia "[...]" zawierał jednoznaczny opis projektowanego podziału, tj. wzdłuż pełnej ściany zewnętrznej tegoż budynku ( nr "[...]"),
- § 12 rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. z 2002., Nr 75, poz. 690 ze zm. – dalej jako rozp. w sprawie warunków technicznych ) w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2013r., poz. 1409 j.t. – dalej jako p.b. ) poprzez jego błędne zastosowanie w przypadku projektu przebiegu granic działek nr "[...]" i nr "[...]" oraz nr "[...]" i nr "[...]" w sytuacji, gdy przepis ów nie znajduje zastosowania do budynków istniejących.
Uzasadniając podał, że wstępny projekt podziału ustala przebieg projektowanych granic co do zasady i nie ma na celu ustalenia ostatecznych wielkości projektowanych działek. W przedmiotowej sprawie oznacza to, że wniosek określa zasadę podziału polegającą na tym, że podział będzie przebiegał wzdłuż ściany wskazanej na załączonym szkicu, a nie w ściśle określonej odległości od budynku nr "[...]", gdyż takie informacje nie są wymagane na etapie wstępnego projektu podziału. Powołując się na orzecznictwo podał, że opinia odnosi się do projektowanego podziału nieruchomości, który nie musi spełniać warunków wymaganych dla dokumentów geodezyjnych. Zatem wskazane we wniosku wielkości w przybliżeniu są weryfikowalne w następnym etapie postępowania podziałowego, gdyż dopiero wówczas racjonalne jest poniesienie kosztów sporządzenia projektu podziału przez wnioskującego, z drugiej zaś strony uprawniony geodeta sporządza mapę z projektem podziału i dopiero na tym etapie następuje przyjęcie granic nieruchomości oraz określenie na mapie z projektem podziału dokładnej powierzchni projektowanych do wydzielenia działek gruntu. Z kolei § 12 rozp. w sprawie warunków technicznych nie ma w sprawie zastosowania, gdyż dotyczy nowo sytuowanych budynków. W konsekwencji przywołany przepis nie jest przepisem odrębnym w rozumieniu art. 94 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i z tego powodu nie może stanowić podstawy do negatywnego zaopiniowania projektu podziału, gdyż przyjęcie przeciwnego poglądu doprowadziłoby do sytuacji, w której niemal nigdy nie mogłoby dojść do podziału nieruchomości, na którym usytuowane są budynki, gdyż najczęściej zmiana tych granic powodowałaby naruszenie jakiegokolwiek przepisu tegoż rozporządzenia.
Skarżonym postanowieniem z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze – dalej jako Kolegium – utrzymało skarżone postanowienie w mocy. Kolegium uznało za zasadną tezę, ze § 4 rozp. w sprawie podziału jest przepisem odrębnym w rozumieniu art. 94 ust. 1 pkt 1 u.g.n. W jego ocenie podział budynku według płaszczyzn pionowych wraz z gruntem jest dopuszczalny, jeżeli w wyniku takiego podziału powstaną dwa odrębne budynki. Kolegium wyraziło pogląd, że aczkolwiek przedmiotem sprawy jest wstępny projekt podziału, to winien on jednak odzwierciedlać w pełni sposób dokonania podziału. Kolegium uznało, że skoro w załączniku do wniosku wskazano przebieg projektowanej granicy wzdłuż pełnej wewnętrznej ściany, która po wyburzeniu części budynku stała się ścianą zewnętrzną, a w kolejnym etapie podziału zostanie wykonany projekt podziału na aktualizowanej mapie podziału, tj. z pomiarem aktualizacyjnym budynku nr "[...]" i nr "[...]" z uregulowanym rejestrem budynków polegającym na przyłączeniu części budynku nr "[...]", stanowiącego zaplecze sanitarne dla budynku nr "[...]", jak również zostanie wykonany pomiar nowej ściany zewnętrznej budynku, która zgodnie ze wstępnym projektem podziału będzie jednocześnie granicą pomiędzy działkami nr "[...]" i nr "[...]", to faktycznie w sprawie zostaną złożone dwa odmienne wnioski. Natomiast podzielił pogląd pełnomocnika, ze § 12 rozp. w sprawie warunków technicznych, jako nie będący przepisem odrębnym, nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia w sprawie.
W skardze pełn. AMW OT zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie:
1/ § 4 rozp. w sprawie podziału poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy wstępny projekt podziału ustalał nowoprojektowaną granicę pomiędzy działkami nr "[...]" i nr "[...]" wzdłuż zewnętrznej ściany budynku nr "[...]’ posadowionego na projektowanej działce nr "[...]",
2/ art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, w której organy obu instancji, po zaistnieniu wątpliwości w zakresie sposobu rozgraniczenia działek nr "[...]" i nr "[...]", nie wezwali wnioskodawcy do sprecyzowania wniosku w tym zakresie i jego uszczegółowienia, a jedynie błędnie zinterpretowały występujące wątpliwości,
3/ rażące naruszenie wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP zasady praworządności w zw. z art. 6 k.p.a., art. 61 § 1 k.p.a.
Podnosząc zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Podniósł, że organ nieprawidłowo powołał się na niezgodność wstępnego projektu podziału z § 4 ust. 1 rozp. w sprawie podziału, gdyż przedmiotem podział nie był budynek, a obszar terenu po wyburzeniu części budynku. Zatem wspomniany przepis nie powinien mieć zastosowania, gdyż projekt podziału nie uwzględnia podziału budynku nr "[...]", a jedynie przyłączenie jego pozostałości do budynku nr "[...]". Podtrzymał, że projekt podziału nieruchomości nie musi spełniać wymogów właściwych dla dokumentów geodezyjnych, a zatem wielkości są podawane w przybliżeniu i są weryfikowane na następnym etapie postępowania podziałowego. W przedmiotowej sprawie wstępny projekt podziału przewidywał rozgraniczenie działek nr "[...]" i "[...]" wzdłuż zewnętrznej, tj. po wyburzeniu, ściany budynku nr "[...]". W konsekwencji nie dokonywano przy tym dokładnych obliczeń o pomiarów odległości od budynku nr "[...]". Dodał, że podobnie zostały określone miary czołowe granic pozostałych projektowanych działek. Dopiero bowiem projekt podziału, w oparciu o zasady podane we wstępnym projekcie podziału, dokładnie określa załamania granic i położenie punktów granicznych, miar czołowych i powierzchnie działek. Z kolei naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. przejawia się w tym, że w sytuacji wątpliwości co do zakresu i przedmiotu żądania strony powinnością organu jest zwrócenie się do wnioskodawcy o sprecyzowanie i uszczegółowienie tego żądania, czego orzekające organy nie uczyniły.
Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację prezentowaną w skarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zatem kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest natomiast według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu oraz na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zakres tej kontroli wyznaczają zatem nie zarzuty skargi, ale granice sprawy administracyjnej rozstrzygniętej przez organ zaskarżonym aktem. Podkreślenia przy tym wymaga, że uszczegółowieniem zasady niezwiązania sądu granicami skargi jest przepis art. 135 p.p.s.a., zgodnie z którym, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Działania takie służyć mają bowiem zapewnieniu ostatecznego i pełnego załatwienia sprawy, czyli stworzenia takiego stanu, w którym w obrocie prawnym nie będzie funkcjonował żaden akt organu administracji publicznej niezgodny z prawem.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Kolegium z dnia "[...]" utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza "[...]" z dnia "[...]" negatywnie opiniującą projekt podziału działki nr "[...]" o pow. "[...]" własności Skarbu Państwa Agencji Mienia Wojskowego na dwadzieścia pięć działek o kolejnych nr od "[...]" do "[...]".
Materialnoprawną podstawa rozstrzygnięć opisanych wyżej postanowień o negatywnym zaopiniowaniu wstępnego projektu podziału ww. nieruchomości stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2015r., Nr 782 j.t. – dalej jako. u.g.n. ). I tak w myśl art. 94 ust. 1 pkt 1 u.g.n. – w przypadku braku planu miejscowego - jeżeli nieruchomość jest położona na obszarze nieobjętym obowiązkiem sporządzenia tego planu - podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli:
1) nie jest sprzeczny z przepisami odrębnymi, albo
2) jest zgodny z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
W rozpatrywanej sprawie niewątpliwe jest, że działka nr "[...]", której dotyczy wstępny projekt podziału, położona jest na terenie, dla którego brak jest planu miejscowego i jednocześnie rzeczona działka jest położona jest na obszarze nieobjętym obowiązkiem sporządzenia planu miejscowego. Nadto dla działki nr "[...]" nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Zatem w podstawą rozstrzygnięć obu organów stanowił art. 94 ust. 1 pkt 1 u.g.n. Zauważyć należy, że tak zastosowany przez organy przepis art. 94 ust. 1 pkt 1 u.g.n. posługuje się pojęciem: "przepisy odrębne". W doktrynie trafnie wskazuje się, że przez przepisy odrębne są m.in. unormowania zawarte w ustawach: Prawo ochrony środowiska, o ochronie przyrody, Prawo wodne, o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, o lasach, o autostradach płatnych, w aktach wykonawczych do tych ustaw. Wymienienie to jest przykładowe, a taksatywne ich wyliczenie nie byłoby możliwe. Chodzi bowiem o wszelkie akty normatywne, powszechnie obowiązujące, które mogą dotyczyć nieruchomości podlegających podziałowi, np. strefy ochronne, ujęcia wód (E. Mzyk w: G. Bieniek, S. Kalus, Z. Marmaj, E. Mzyk "Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz" LexisNexis 2008 s. 373-374 uw. 2, 3). Pojęcie to jednakże nie zostało zdefiniowane w ustawie, co oznacza, że identyfikacja tych przepisów będzie musiała następować w kontekście celu dokonywanego podziału nieruchomości rozumianego, jako z reguły zbywanie wyodrębnionych działek gruntu na rzecz innych osób zainteresowanych nabyciem dla określonego sposobu ich zagospodarowania. Innymi słowy, podział nieruchomości będzie determinowany dopuszczalnością potencjalnego jej zagospodarowania, jako powstałych z niej wyodrębnionych ewidencyjnie działek gruntu mogących być odrębnymi nieruchomości" (zob. M. Wolanin, Podział nieruchomości w warunkach braku planu miejscowego - cz. II, Monitor Prawniczy 15/2004, s. 724).
Burmistrz "[...]" za przepis odrębny w rozumieniu art. 94 ust. 1 pkt 1 u.g.n. uznał § 12 rozp. w sprawie podziału stanowiącego, że jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż:
1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy,
2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.
W ocenie organu sytuowanie nowo projektowanych działek nr "[...]" i "[...]" wzdłuż zewnętrznej zachodniej ściany budynku nr "[..]" jest niezgodne z w/w przepisem, gdyż nie spełni warunku prawidłowego i racjonalnego korzystania z budynku nr "[...]".
Zważyć należy, że rozporządzenie to wydane zostało w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( Dz. U. z 2013r., poz. 1409 j.t. – dalej jako p.b.) i stosuje się przy projektowaniu i budowie, w tym także odbudowie, rozbudowie, nadbudowie, przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych ( § 2 ust. 1 tego rozporządzenia). Jak zaś przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 listopada 2006 r. (sygn. akt II OSK 1333/05, publ. ONSAiWSA 2007/4/99), przepis § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r., Nr 75, poz. 690 ze zm. ) odnosi się do budynków "sytuowanych", a więc zakres jego zastosowania dotyczy sytuacji projektowania i budowy nowych budynków lub innych działań określonych w § 2 wskazanego rozporządzenia (m.in. rozbudowy i przebudowy istniejącego budynku). Należy także wskazać na przepis art. 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), w myśl którego, w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7 Prawa budowlanego. Podobne odstępstwo przewidziane jest także w § 2 ust. 2 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zatem za przepisy odrębne należy uznać takowe, które mogą w ogóle mieć zastosowanie w sprawach podziału nieruchomości albo precyzyjniej tylko o takie przepisy, których możliwość zastosowania istnieje wobec nieruchomości, która ma być podzielona. § 12 odnosi się bowiem do "sytuowania" budynków, o czym przy podziale nieruchomości nie ma mowy. Podział nieruchomości żadnych budynków nie "sytuuje". Wprawdzie prowadzi od do zbliżenia granicy działek do budynku, ale tylko do istniejącego już budynku, a nie do budynku "sytuowanego". Pogląd przeciwny prowadziłby do sytuacji, w której niemal nigdy nie mogłoby dojść do podziału nieruchomości, na którym stoją budynki, gdyż najczęściej zmiana tych granic powodowałaby naruszenie tego lub innego przepisu rozporządzenia. W opisanej sytuacji, skoro całe rozporządzenie nie może być uznane za przepisy odrębne w rozumieniu art. 94 ust. 1 u.g.n. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela prezentowane powyżej stanowisko o braku przymiotu przez § 12 rozp. w sprawie podziału przymiotu przepisu odrębnego w rozumieniu art. 94 ust. 1 pkt 1 u.g.n. Pogląd ów podzieliło także Kolegium w skarżonym postanowieniu z dnia 3 kwietnia 2015r.
Natomiast za przepis odrębny Kolegium uznało § 4 ust. 1 i 2 rozp. w sprawie podziału stanowiącego, że jeżeli przedmiotem podziału jest nieruchomość zabudowana, a proponowany jej podział powoduje także podział budynku, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany oddzielenia przeciwpożarowego usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu. W budynkach, w których nie ma ścian oddzielenia przeciwpożarowego, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu, wyraźnie dzielące budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części, które mają własne wejścia i są wyposażone w odrębne instalacje. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, odcinek granicy wewnątrz budynku przedstawia się na rzutach poszczególnych kondygnacji budynku. W ocenie organów linia podziału między działkami nr "[...]" i nr "[...]" będzie biec przez część budynku nr "[...]" ( częściowo rozebranego ) w odległości około 0,70 cm od zewnętrznej – szczytowej jego ściany, uwzględniając natomiast elementy wystające poza jego obrys w odległości około 1,1 m ( mapa wstępnego projektu podziału ). W tym właśnie przejawia się niezgodność z przywołanym § 4 w/w rozporządzenia, gdyż podział zabudowanej działki winien przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn ścian usytuowanych na całej wysokości budynku, a nie dzielić przestrzeń wewnątrz budynku ( w miejscu oznaczonym przez wnioskodawcę na rzucie budynku brak ściany działowej. ).
Prezentowanego poglądu nie sposób podzielić.
Po pierwsze, za wyrokiem NSA z dnia 19 września 2012r., który skład orzekający w sprawie w pełni podziela, postanowienie wyrażające opinię, o której mowa art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie musi spełniać warunków wymaganych dla dokumentów geodezyjnych. Dopiero, gdy występuje zgodność proponowanego podziału z ustaleniami planu miejscowego, racjonalne jest poniesienie kosztów sporządzenia projektu podziału w formie odpowiednich dokumentów geodezyjnych (por. uchwała NSA z dnia 1 marca 1999 r., OPK 1/99, publ. ONSA 1999/3/84). Jak wynika z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości, po uzyskaniu pozytywnej opinii w przedmiocie wstępnego projektu podziału strona (właściciel nieruchomości podlegającej podziałowi) we własnym zakresie i na własny koszt zleca geodecie wykonanie mapy z projektem podziału nieruchomości. Dopiero na tym etapie postępowania następuje czynność przyjęcia granic nieruchomości. ( OSK 1282/11, LEX nr 1260078 ). Wobec powyższego zarzut pełnomocnika w tej mierze jest uzasadniony, co oznacza, że nawet w sytuacji wyznaczenia granic projektowanego podziału działek nr "[...]" i nr "[...]" w sposób wyinterpretowany przez orzekające w sprawie organy § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia nie mógłby stanowić podstawy do negatywnego zaopiniowania wstępnego projektu podziału. Za powyższym przemawia systematyka rozporządzenia w sprawie warunków podziału. I tak § 6 stanowi, że przyjęcie granic nieruchomości podlegającej podziałowi następuje w toku opracowania mapy z projektem podziału nieruchomości, o której mowa w art. 97 ust. 1a pkt 8. Z czynności przyjęcia sporządza się protokół, o którym mowa w którym mowa w art. 97 ust. 1a pkt 5 u.g.n., który powinien zawierać m. in opis przebiegu granic i położenia punktów granicznych nieruchomości podlegającej podziałowi ( pkt 4 ). Dopiero mapa z projektem podziału nieruchomości zawiera w szczególności oznaczenie nieruchomości podlegającej podziałowi według danych z katastru nieruchomości oraz księgi wieczystej, a w razie jej braku - według innych dokumentów określających stan prawny nieruchomości § 9 ust. 1 pkt 5 ), oznaczenie nieruchomości sąsiednich według danych z katastru nieruchomości ( pkt 6 ), powierzchnię nieruchomości podlegającej podziałowi oraz przedstawione w kolorze czerwonym powierzchnie projektowanych do wydzielenia działek gruntu ( pkt 7 ), przedstawione w kolorze czerwonym granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu ( pkt 8 ), przedstawione w kolorze czerwonym oznaczenia projektowanych do wydzielenia działek gruntu ( pkt 9 ), szkic orientacyjny w skali umożliwiającej zlokalizowanie nieruchomości podlegającej podziałowi ( pkt 10 ), wykaz zmian gruntowych ( pkt 11 ), wykaz synchronizacyjny, w przypadku gdy w księdze wieczystej - lub w razie jej braku – w innych dokumentach określających stan prawny nieruchomości, nieruchomość podlegająca podziałowi posiada inne oznaczenia i inną powierzchnię niż w katastrze nieruchomości ( pkt 12 ) i wreszcie niezbędne do projektu podziału nieruchomości elementy zagospodarowania terenu, a w szczególności: ogrodzenia, budynki, obiekty małej architektury, studnie, szamba, przyłącza, drzewa stanowiące pomniki przyrody, elementy sieci uzbrojenia terenu przebiegające przez nieruchomość podlegającą podziałowi ( pkt 13). Wykaz zmian gruntowych i wykaz synchronizacyjny mogą być sporządzone jako odrębne dokumenty, stanowiące załączniki do mapy z projektem podziału nieruchomości. ( § 9 ust. 2 ). Powyższe uregulowania pozostają w korelacji z art. 97 ust. 1 u.s.g. stanowiącym, że wstępny projekt podziału, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95 ( pkt 4 ), protokół z przyjęcia granic nieruchomości ( pkt 5 ), wykaz zmian gruntowych ( pkt 6 ), wykaz synchronizacyjny, jeżeli oznaczenie działek gruntu w katastrze nieruchomości jest inne niż w księdze wieczystej ( pkt 7 ) oraz mapę z projektem podziału ( pkt 8 ) dołącza się do wniosku o podział nieruchomości.
Po wtóre, co najistotniejsze, przywołany § 4 ust. 1 i 2 w/w rozp. w sprawie warunków podziału z założenia nie mógł mieć w realiach niniejszej sprawy zastosowania, gdyż - jak wynika z wniosku o podział z dnia "[...]", co konsekwentnie było podtrzymywane przez wnioskodawcę w postępowaniu administracyjnym - intencją skarżącego wprost wyrażoną we wspomnianym wniosku jest, by granica pomiędzy projektowanymi działkami nr "[...]" i nr "[...]" przebiegała wzdłuż pełnej ściany murowanej budynku nr "[...]". Wnioskodawca dodał, że w przypadku rozbiórki części budynku nr "[...]" położonej na projektowanej działce nr "[...]", pozostała część budynku nr "[...]" znajdująca się na projektowanej działce nr "[...]" będzie przyłączona do budynku nr "[...]" i dopiero – za wnioskiem – wraz z aktualizacją mapy i zmianą w rejestrze budynków. Powyższy zamiar potwierdza załączony do wniosku rzut budynku do inwentaryzacji sporządzony przez uprawnionego geodetę, który zakreślił przebieg projektowanej granicy przez budynek parterowy nr "[...]" wzdłuż płaszczyzny wyznaczonej przez murowaną, wewnętrzną ścianę.
Jako całkowicie bezpodstawne należy uznać opiniowanie wstępnego projektu podziału przez pryzmat art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 30 maja 1996r. o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa oraz o Agencji Mienia Wojskowego ( Dz. U. z 2013r., poz. 712 j.t. ), skoro we wniosku o podział nieruchomości należy wskazać cel dokonania podziału nieruchomości, przy czym dotyczy to tylko podziałów nieruchomości, o których mowa w art. 93 ust. 2a i art. 95 u.g.n., a które to w przedmiotowej sprawie nie miały zastosowania. ) § 2 ust. 3 rozp. w sprawie warunków podziału.
W konkluzji należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem art. 94 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy o gospodarce nieruchomościami, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.
Kontynuując postępowanie organy ponownie rozstrzygną o żądaniu skarżącego w brzmieniu wyartykułowanym wprost we wniosku z dnia "[...]", mając na uwadze dokonaną przez Sad wykładnię zastosowanych w sprawie przepisów.
Z tego powod, na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło