II FZ 833/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stanisław Bogucki, , , po rozpoznaniu w dniu 26 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 września 2015 r. sygn. akt I SA/Po 871/15 w zakresie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 9 marca 2015 r. nr ... w przedmiocie odroczenia terminu płatności zaległości podatkowych postanawia oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z dnia 16 września 2015 r. o sygn. I SA/Po 871/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek P. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 9 marca 2015 r. w przedmiocie odmowy odroczenia terminu płatności zaległości podatkowych. 2. Przebieg postępowania przed Sądem pierwszej instancji. 2.1. Według stanu sprawy przedstawionego przez WSA w Poznaniu, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Oświadczył, że wraz z żoną, z którą posiada wspólność małżeńską, prowadzi gospodarstwo domowe. Wnioskodawca wyjaśnił, że małżonka nie osiąga żadnych przychodów. Wskazał, że posiada budynki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Obecnie w budynkach tych nie jest jednak prowadzona działalność gospodarcza, ponieważ Starosta K. wydał w dniu 16 lipca 2010 r. decyzję zakazującą prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia stacji kontroli. Według złożonego wniosku, skarżący dochody uzyskuje z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.750 zł. 2.2. Referendarz sądowy w Poznaniu wezwał skarżącego do przedłożenia wyszczególnionych w wezwaniu dokumentów w zakresie sytuacji majątkowej skarżącego. 2.3. Według udzielonej odpowiedzi, skarżący posiada rachunek bankowy w Nordea Bank Polska, na którym nie znajdują się jakikolwiek środki pieniężne. Skarżący oświadczył również, że posiada pojazdy mechaniczne o łącznej wartości rynkowej 99.000 zł. Podał, że koszt średniomiesięcznych wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego wynosi 2.650 zł. Przedłożył dokumenty wskazujące na prowadzenie wobec niego postępowań egzekucyjnych. Wyjaśnił również, że ciążą na nim zobowiązania z tytułu zaciągniętych zobowiązań w tym z tytułu: kredytu obrotowego w Nordea Bank S.A. – wysokość kapitału do spłaty 103.703,54 zł, pożyczki w ING Bank Śląski S.A. – w wysokości 149.299,11 zł, kredytu obrotowego nieodnawialnego w BS Wschowa – w wysokości 5.000 zł. Skarżący podał również, że B. sp. z o.o. prowadzi działalność gospodarczą w części budynków, w których w przeszłości wykonywał działalność gospodarczą i z tego tytułu uzyskuje on przychód w wysokości 6.350 zł brutto miesięcznie. Skarżący oświadczył ponadto, że prowadzi działalność rolniczą w zakresie uprawy zbóż, przy czym na 25 ha uprawia pszenżyto, na 20 ha pszenicę. W 2014 r. poniósł koszty prowadzenia działalności rolniczej w wysokości 142.000 zł. W 2014 r. uzyskał przychód z wytworzonych płodów rolnych w wysokości 100.000 zł. Do czerwca 2015 r. poniósł natomiast koszty w wysokości 110.000 zł. Wnioskodawca wyjaśnił, że mieszka w domu, który w 1/5 należy do niego, pozostała cześć należy do jego rodzeństwa. Podał również, że posiada szereg nieruchomości w tym w nieruchomość w K. o powierzchni 12.164 m², zabudowaną budynkami o powierzchni 585 m² przeznaczonymi na potrzeby nieużywanej obecnie stacji paliw. Jest ponadto właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 52,5452 ha oraz lasu o powierzchni 4,7 ha. 2.4. Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2015 r. referendarz sądowy WSA w Poznaniu oddalił wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym. 3. Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (Sądu pierwszej instancji). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że skarżący nie wykazał, iż w jego sytuacji zachodzą przesłanki warunkujące przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie go od kosztów. Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z uzyskanych od skarżącego informacji bowiem wynika, że prowadzi on działalność gospodarczą, pracuje, oraz że prowadzi gospodarstwo rolne, natomiast jego żona nie uzyskuje żadnych przychodów. Małżonkowie pozostają we wspólności majątkowej małżeńskiej i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Skarżący podał, że posiada nieruchomość rolną o łącznej powierzchni 52.5452 ha i las o powierzchni 4,7 ha. Skarżący podał, że poniósł koszty prowadzenia działalności rolniczej w 2014 r. w wysokości 142.000 zł, natomiast w 2015 r. poniósł koszty w wysokości 110.000 zł. Pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący nie podał, czy otrzymuje dopłaty do nieruchomości rolnej, jeżeli tak to w jakiej wysokości. Ze złożonych oświadczeń wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą. Według załączonych kopii zeznań rocznych podatkowych, w 2013 r. przychód skarżącego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wyniósł 132.633,35 zł, koszty uzyskania przychodów 348.121,56 zł i strata 215.488,21 zł. W 2014 r. przychód skarżącego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wyniósł 407.941,75 zł, koszty uzyskania przychodów 432.045,82 zł i strata 24.104,07 zł. Ponadto, według zeznań rocznych podatkowych, z tytułu wynagrodzenia za pracę dochód skarżącego w 2013 r. wyniósł 11.537,30 zł, z innych źródeł 4.837,07 zł, w 2014 r. dochód skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę wyniósł 12.468,46 zł, z tytułu emerytury – renty oraz innych krajowych świadczeń 7.516,42 zł, z innych źródeł 1.288,68 zł. Z kolei według okazanych deklaracji VAT-7, z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od stycznia do 30 czerwca 2015 r. przychód skarżącego wyniósł 53.121,53 zł, koszty uzyskania przychodów 132.879,91 zł i strata 79.758,38 zł. Strata z prowadzonej działalności gospodarczej jest wynikiem bilansowym kosztów nad przychodami. W ocenie WSA w Poznaniu strata nie uzasadnia potrzeby kredytowania należytych opłat sądowych, związanych z wniesioną przez skarżącego skargą. Według przedłożonych przez skarżącego dokumentów, spłaca on pożyczkę zaciągniętą w ING Bank Śląski (rata miesięczna wynosi 2.515,32 zł). Wobec skarżącego prowadzone są liczne postępowania egzekucyjne, w wyniku których został zajęty majątek oraz rachunki bankowe. Zdaniem WSA w Poznaniu, skoro skarżący określił koszty miesięcznego utrzymania na kwotę 2.650 zł, natomiast wynagrodzenie brutto skarżącego wynosi 1.750 zł to na wydatki związane z miesięcznym utrzymaniem przeznacza również środki uzyskane z przychodów z działalności rolniczej i gospodarczej. Odnosząc się zaś do B. sp. z o.o. WSA w Poznaniu wyjaśnił, że skarżący na wcześniejszym etapie postępowania stwierdził, iż jest pracownikiem i prokurentem tego przedsiębiorcy, ponieważ 100% udziałów tej spółki należy do syna. Skarżący oświadczył, że spółka B. prowadzi działalność gospodarczą w części budynków, w których w przeszłości wykonywał działalność gospodarczą. Z tego tytułu wnioskodawca uzyskuje przychód w wysokości 6.350 zł brutto miesięcznie. Utworzenie podmiotu gospodarczego B. sp. z o.o. (porównując przychody za rok 2010 z przychodami za rok 2009), zbiega się z umniejszeniem przychodów osobistych skarżącego osiąganych z pozarolniczej działalności gospodarczej o 2.080.926,82 zł (por. postanowienie dotyczące prawa pomocy wydane w sprawie prowadzonej pod sygn. III SA/Po 33/11). 4. Stanowisko skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wnosząc do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na ww. postanowienie WSA w Poznaniu, skarżący zażądał jego uchylenia. Podniósł, że sytuacja finansowa jego i małżonki "znacznie odbiega od przedstawionej przez Sąd". Dodał, że jego sytuacja finansowa uległa znacznemu pogorszeniu z powodu wypadku, któremu uległ i obecnie jest na rencie. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 5.1. Zażalenie nie jest zasadne. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. 5.3. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest przy tym obowiązek ponoszenia kosztów sądowych przez wnoszącego skargę. Zwolnienie od tegoż obowiązku ma charakter wyjątkowy i muszą za nim przemawiać uzasadnione okoliczności faktyczne wskazujące, że obiektywna sytuacja finansowa strony nie daje jej możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Z konstrukcji powołanego powyżej przepisu art. 246 § 1 p.p.s.a. wynika, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona powinna zatem podejmować takie czynności, które przekonałyby Sąd co do zasadności przyznania jej prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane. W rozpatrywanej sprawie, co prawidłowo ustalił Sąd pierwszej instancji, nie zostało wykazane przez skarżącego, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Jak trafnie przyjął Sąd pierwszej instancji, fakt osiągania przez skarżącego dochodów z różnych źródeł, posiadanie znacznego majątku i umiejętność jego skutecznego wykorzystania, jak również zdolność do spłaty innych zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów, a przy tym bierność skarżącego odnośnie do przedstawienia informacji, czy otrzymuje dofinansowanie z funduszów Unii Europejskiej w związku z uprawą ziemi, wykluczały zaliczenie go do osób, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i udzielenia prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przeprowadzona przez WSA w Poznaniu analiza słusznie doprowadziła go do konkluzji, że skarżący nie wykazał, iż nie jest on w stanie zgromadzić środków finansowych na pokrycie kosztów niniejszego postępowania sądowego. 5.4. Należy podkreślić, że WSA w Poznaniu przeanalizował znane mu informacje. Wykorzystał te, płynące z dosłanych dokumentów, jak i przeanalizował akta sprawy. Natomiast podnoszone w zażaleniu na sporne postanowienie twierdzenia, że "sytuacja finansowa znacznie odbiega od przedstawionej przez Sąd sytuacji" są gołosłowne. Podatnik nie poparł ich ani jakimkolwiek uzasadnieniem ani żadnymi dokumentami. Nie pozwala to zatem na podjęcie kontroli zażaleniowej w ramach niniejszego postępowania. 5.5. Mając powyższe względy na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.