II SA/Po 631/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2015-08-19

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca w sprawie dotyczącej pomocy finansowej, korzystająca z pomocy społecznej, jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na mocy przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?
Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawie dotyczącej pomocy finansowej, która z mocy prawa nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 a) PPSA, jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszystkich kosztów sądowych. W związku z tym rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych staje się zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu. Jednocześnie, jeśli sytuacja majątkowa strony wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, należy przyznać jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżąca L. D. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą pomocy finansowej. Skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację finansową, wskazując na status osoby bezrobotnej, niskie dochody z zasiłków celowych i okresowych, dodatek mieszkaniowy i energetyczny oraz darowiznę od matki, które w całości przeznacza na utrzymanie. Stwierdzono, że skarżąca jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa, co skutkowało umorzeniem postępowania w tym zakresie. Jednocześnie, ze względu na jej sytuację materialną, przyznano jej prawo pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego z urzędu.
Rozstrzygnięcie
1. umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowiono dla L. D. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 sierpnia 2015r wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi L. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2015r. Nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla L. D. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca L. D. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku wnioskodawczyni oświadczyła, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia na podstawie umów cywilnoprawnych. Roczny dochód w 2014r. nie przekroczył [...] zł Wszystkie środki finansowe w całości przeznacza na koszty utrzymania mieszkania, wyżywienie, niezbędne środki czystości. Nie pozostaje jej w miesiącu żadna nadwyżka finansowa, nie posiada również żadnych oszczędności. Skarżąca korzysta z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego na żywność w kwocie [...] zł, zasiłku okresowego w wysokości [...] zł, dodatku mieszkaniowego w wysokości [...] zł oraz dodatku energetycznego w wysokości [...] zł. miesięcznie. Nadto skarżąca podała, że korzysta z darowizny od matki w wysokości [...] zł miesięcznie. Nie może wynająć pokoju, gdyż mieszka w kawalerce o powierzchni [...] m², a także nie ma możliwości zamiany mieszkania na mniejsze i tańsze w utrzymaniu. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, ze zm., dalej "p.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżąca wnosząc skargę w przedmiocie pomocy finansowej z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.). Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącej w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a p.p.s.a.). Skarżąca złożyła także wniosek o ustanowienie radcy prawnego, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Skarżąca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, utrzymuje się jedynie z zasiłków z pomocy społecznej w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Dochód ten w całości przeznacza na opłacenie bieżących kosztów koniecznego utrzymania skarżącej i nie pozwala na poczynienie oszczędności celem opłaty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Skarżąca nie posiadają też innego majątku, z którego mogłaby czerpać dodatkowe środki na swoje utrzymanie, a także nie dysponuje oszczędnościami. Przedstawiona przez skarżącą sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie i ustanowić radcę prawnego z urzędu. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249a i art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło