II SA/Bk 182/15
WyrokWSA w Białymstoku2015-08-20
Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Grażyna Gryglaszewska, Anna Sobolewska-Nazarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacja ekologiczna, która nie brała udziału w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, może wnieść odwołanie od decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, jeśli postępowanie o ustalenie warunków zabudowy nie wymaga udziału społeczeństwa?Ratio decidendi
Organizacja ekologiczna może wnieść odwołanie od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeśli jest to uzasadnione jej celami statutowymi, nawet jeśli nie brała ona udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Jednakże, jeśli postępowanie o ustalenie warunków zabudowy nie wymaga udziału społeczeństwa, a jedynie postępowanie dotyczące wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach go wymagało (i to nie zawsze), organizacja ekologiczna nie ma legitymacji do wniesienia odwołania od decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, chyba że została dopuszczona do udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji na zasadach ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Stowarzyszenie "P." wniosło odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta B. o ustaleniu warunków zabudowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. stwierdziło niedopuszczalność odwołania Stowarzyszenia oraz Fundacji Edukacji Ekologicznej "E.", argumentując, że postępowanie o ustalenie warunków zabudowy nie wymaga udziału społeczeństwa w świetle ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, a organizacje te nie zostały dopuszczone do udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym odmówienie mu przymiotu strony. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "P. " w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę
Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.
W piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. Stowarzyszenie "P." z siedzibą w B. w imieniu własnym i reprezentując Fundację Edukacji Ekologicznej "E." wniosło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. odwołanie od decyzji z dnia [...] października 2014 r., oznaczonej nr [...] (znak: [...]), wydanej przez Prezydenta Miasta B. w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji dotyczącej budowy zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami i handlem oraz hotelem wraz z zagospodarowaniem terenu oraz niezbędną infrastrukturą techniczną i budowlami - na działkach o nr ew. gr. [...] i [...], obręb [...], położonych przy ul. [...]j w B.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] na podstawie art. 134 Kpa stwierdziło niedopuszczalność odwołania Stowarzyszenia "P" i postanowieniem z tego samego dnia nr [...] stwierdziło niedopuszczalność odwołania Fundacji Edukacji Ekologicznej "E".
Uzasadnienia obu postanowień są właściwie identyczne. Podano w nich, że zgodnie z treścią art. 44 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony. Ponadto zgodnie z art. 44 ust. 2 organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji; wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu. W postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony. Organizacji ekologicznej służy także skarga do sądu administracyjnego od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa (art. 44 ust. 3 ww. ustawy). W związku z powyższym Kolegium stwierdziło, że aby w sprawie dotyczącej postępowania o ustalenie warunków zabudowy udział organizacji ekologicznej móc uznać za dopuszczalny należy wykazać, że to postępowanie wymaga udziału społeczeństwa w świetle ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Tymczasem ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie jest przeprowadzana w ramach postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...] września 2014 r. (znak: [...]) została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, w której określono środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, iż przed jej wydaniem była przeprowadzona ocena oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, co wiązało się z koniecznością zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa. Z powyższego wynika jednoznacznie, że w ramach postępowania o ustalenie warunków zabudowy udział społeczeństwa nie jest wymagany.
Skoro zatem kwestia udziału społeczeństwa w niniejszej sprawie została wyjaśniona, to zdaniem Kolegium, należy stwierdzić, że nie znajdują w niej zastosowania przepisy art. 44 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Tym samym zastosowanie znajdują wyłącznie przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego dotyczące organizacji społecznych. Zgodnie z treścią art. 31 Kpa, odwołanie przysługuje wyłącznie organizacji społecznej, która uczestniczyła w postępowaniu na prawach strony na podstawie ostatecznego postanowienia organu pierwszej instancji o wszczęciu postępowania z urzędu na żądanie organizacji społecznej lub postanowienia o dopuszczeniu jej do udziału w toczącym się postępowaniu. Kwestia legitymacji organizacji społecznej do wniesienia odwołania - jak podkreśla się w doktrynie - powinna być rozstrzygana w trybie art. 134 Kpa, nie zaś na etapie merytorycznego rozpatrywania sprawy przez organ odwoławczy. Z materiałów zgromadzonych w aktach sprawy nie wynika, aby Fundacja i Stowarzyszenie zostały dopuszczone do udziału w niniejszym postępowaniu na prawach strony. Podmioty te nie powołują się na ten fakt, gdyż nie składały nawet takiego wniosku.
W związku z powyższym Kolegium wskazało, że czym innym jest zapewnienie społeczeństwu udziału w postępowaniu na zasadach określonych w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, a czym innym jest udział w tym postępowaniu poszczególnych podmiotów w charakterze stron postępowania i podmiotów na prawach stron. Zapewniona w powołanej ustawie gwarancja udziału społeczeństwa w ochronie środowiska wyrażona została m.in. w art. 33 ust. 1, który przewiduje obowiązek podawania do publicznej wiadomości informacji dotyczących postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Z powyższego wynika, iż prawo do zasięgania informacji o środowisku, na gruncie omawianej ustawy, przysługuje każdemu, bez względu na to, jakim interesem będzie się kierował. Przedmiotowa ustawa reguluje autonomiczny tryb postępowania dotyczący udostępniania informacji o środowisku i jego ochronie. Jeżeli zatem Stowarzyszenie uważa, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji o środowisku nie wykonuje obowiązków w tym zakresie, może podjąć stosowne działania na zasadach określonych w przepisach ustawy. Mając na uwadze fakt, że odwołanie zostało wniesione przez podmioty nie mające legitymacji procesowej, brak było podstaw do rozpatrzenia sprawy w postępowaniu odwoławczym. W odniesieniu do Fundacji podkreślono, że wniesione przez nią odwołanie nie mogło spowodować wszczęcia postępowania odwoławczego także z innych przyczyn o charakterze procesowym. Nie został bowiem należycie udokumentowany fakt wniesienia przez nią odwołania. Wprawdzie z treści pisma wynika, że Fundacja wnosi odwołanie za pośrednictwem Stowarzyszenia, jednakże działanie to nie mogło wywołać zamierzonych skutków prawnych z uwagi na istotne błędy procesowe umocowania do reprezentacji. Po pierwsze dlatego, że pełnomocnikiem strony lub podmiotu na prawach strony w postępowaniu administracyjnym może być wyłącznie osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych (art. 33 § 1 Kpa). Po drugie - zgodnie z treścią art. 33 § 2 Kpa - pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie, w formie dokumentu elektronicznego lub zgłoszone do protokołu. W związku z brakiem załączonego pełnomocnictwa na rzecz Stowarzyszenia oraz procesowym zakazem reprezentacji przez podmioty niebędące osobami fizycznymi, pismo zatytułowane jako "odwołanie" nie mogło wywołać zamierzonych przez Fundację skutków.
Stowarzyszenie "P." z siedzibą w B. wniosło skargę na postanowienie nr [...] czyli dotyczące stwierdzenia niedopuszczalności odwołania Fundacji Edukacji Ekologicznej "E." i zarzuciło naruszenie:
1. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik postepowania:
- art. 7, 77 i art. 80 Kpa polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, co doprowadziło do przyjęcia, iż odwołanie jest niedopuszczalne, gdyż na etapie przeprowadzania oceny oddziaływania inwestycji na środowisko zapewniono udział społeczeństwa, w sytuacji gdy nie wynika to z akt sprawy;
- art. 107 § 3 w zw. z art. 126 Kpa, poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego postanowienia z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń i braku podania podstawy prawnej, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa;
- art. 28 Kpa, poprzez odmówienie Stowarzyszeniu przymiotu strony w postępowaniu odwoławczym;
- art. 125 § 3 Kpa, poprzez brak doręczenia Stowarzyszeniu postanowienia o niedopuszczalności odwołania oraz braku umieszczenia w niniejszym postanowieniu pouczenia o dopuszczalności wniesienia skargi;
- art. 134 w zw. z art. 138 pkt 3 Kpa, poprzez wydanie w oparciu o pierwszy z tych przepisów postanowienia o niedopuszczalności odwołania z racji braku przyznania skarżącemu statusu strony, braku interesu prawnego, co jest niedopuszczalne, gdyż odmowa uznania wnoszącego odwołanie za stronę może nastąpić w postępowaniu odwoławczym, dopiero po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego co do istnienia po stronie odwołującego się interesu prawnego i ewentualnym wydaniu decyzji umarzającej postępowanie.
2. przepisów prawa materialnego, tj. art. 44 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że postępowanie o ustalenie warunków zabudowy nie wymaga udziału społeczeństwa z uwagi na zapewnienie udziału społeczeństwa na etapie przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko.
Wskazując na powyższe naruszenia strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postepowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podano, że odwołanie do decyzji ustalającej warunki zabudowy wniosły dwa podmioty: Stowarzyszenie ,,P.", w którego imieniu działał Prezes – B. Ł. i Fundacja Edukacji Ekologicznej "E." reprezentowana przez B. Ł. "pełniącego funkcję Prezesa Stowarzyszenia "P.", który upoważniony został do wniesienia w imieniu Fundacji odwołania od przedmiotowej decyzji ustalającej warunki zabudowy. Postanowienie SKO odnosi się w swej treści jedynie do Fundacji reprezentowanej, jak błędnie uznano, przez Stowarzyszenie, a nie przez B. Ł.– Prezesa Stowarzyszenia, z pominięciem samego Stowarzyszenia, którego uznano za podmiot wnoszący odwołanie. Strona skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem Kolegium, iż w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy udział społeczeństwa nie jest wymagany. Zarzucono, że stanowisko organu w tym zakresie nie zawiera uzasadnienia prawnego obejmującego wyjaśnienie podstawy prawy z przytoczeniem przepisów prawa. Nie wskazano z jakiego konkretnie przepisu wynika niemożliwość udziału organizacji ekologicznej w przedmiotowym postępowaniu. Strona skarżąca podniosła, że organ w uzasadnieniu stwierdził jedynie, że przeprowadzenie oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, wiązało się z koniecznością zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa, nie wskazał natomiast czy taki udział był faktycznie zapewniony, gdyż nie zostało przeprowadzone w tym zakresie żadne postępowanie dowodowe. Jeżeli na etapie przeprowadzania oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko udział społeczeństwa nie był zapewniony, to na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy powinien być on bezwzględny. Strona skarżąca zaznaczyła, że ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się w szczególności w ramach postępowania w sprawie wydania j decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 61). Decyzja taka jest wydawana m.in. przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponadto, zdaniem strony skarżącej, nawet w sytuacji gdyby faktycznie na etapie ustalania uwarunkowań środowiskowych i przeprowadzania oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko udział społeczeństwa był zapewniony, to przepisy prawa nie wykluczają dopuszczenia społeczeństwa również na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy, szczególnie w przypadku tak dużej inwestycji jaką jest budowa zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami i handlem oraz hotelem wraz z zagospodarowaniem terenu oraz niezbędną infrastrukturą techniczną i budowlami w centrum miasta.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 50 ust. 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako pochodzącej od podmiotu nieuprawnionego (nie mającego w sprawie interesu prawnego). W uzasadnieniu podano, że kwestionowane postanowienie dotyczyło stwierdzenia niedopuszczalności odwołania wniesionego przez Fundację Edukacji Ekologicznej "E.". Brak jest więc, zdaniem organu, podstaw do rozpatrywania skargi na przedmiotowe postanowienie wniesione przez Stowarzyszenie "P.".
Na rozprawie w dniu 14 maja 2015 r., w związku z wątpliwościami Sądu odnośnie przedmiotu skargi zobowiązano Prezesa Stowarzyszenia "P." B. Ł. do wypowiedzenie, czy skarga złożona do WSA w Białymstoku dotyczy postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. wydanego w stosunku do Stowarzyszenia, czy też dotyczy postanowienia wydanego w stosunku do Fundacji. Jeżeli skarga dotyczy Fundacji należy złożyć pełnomocnictwo udzielone przez tę Fundację B. Ł. W odpowiedzi na powyższe w piśmie z dnia 26 maja 2015 r. wyjaśniono, że skarga dotyczy postanowienia SKO wydanego w stosunku do Stowarzyszenia.
Organ udzielając odpowiedzi na skargę w tym zakresie podtrzymał swój wniosek o jej odrzucenie, jako pochodzącej od podmiotu nieuprawnionego (nie mającego w sprawie interesu prawnego). W uzasadnieniu podano, że kwestionowane postanowienie dotyczyło stwierdzenia niedopuszczalności odwołania wniesionego przez Fundację Edukacji Ekologicznej "E.". Brak jest więc, zdaniem organu, podstaw do rozpatrywania skargi na przedmiotowe postanowienie wniesione przez Stowarzyszenie "P.". Zdaniem organu podmiot uprawniony do wniesienia skargi w istocie złożył ją dopiero w piśmie z dnia 26 maja 2015 r. a więc z przekroczeniem terminu. W związku z tym skarga ta także powinna być odrzucona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy ustosunkować się do wniosku organu o odrzucenie skargi. Zarówno wniosek o odrzucenie skargi, jako pochodzącej od podmiotu nieuprawnionego jak i wniosek o odrzucenie skargi jako wniesionej po terminie są bezzasadne. W piśmie wyjaśniającym z dnia 26 maja 2015 r. Stowarzyszenie "P." jednoznacznie podało, że skarga dotyczy postanowienia SKO z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] stwierdzającego niedopuszczalność odwołania Stowarzyszenia. A zatem Stowarzyszenie jest podmiotem uprawnionym do jego kwestionowania przed sądem administracyjnym. Wbrew temu co wywodzi SKO pisma z dnia 26 maja 2015 r. nie można traktować jako odrębnej skargi. Jest to pismo procesowe konkretyzujące przedmiot zaskarżenia skargi złożonej w terminie.
W niniejszej sprawie kwestionowane jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którym to rozstrzygnięciem organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalność odwołania Stowarzyszenia od decyzji ustalającej warunki zabudowy.
Przechodząc do rozważań merytorycznych podać należy, że ustawodawca zapewnił udział organizacji ekologicznych w postępowaniu wymagającym takiego udziału, na podstawie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. nr 199, poz. 1227, dalej powoływana jako ustawa). Powyższa ustawa w art. 44-45 normuje uprawnienia organizacji w sprawach prowadzonych z udziałem społeczeństwa. Stosownie do art. 44 ust. 1 organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony. Przepisu art. 31 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Natomiast zgodnie z art. 44 ust. 2 organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji; wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu. W postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony. Organizacji ekologicznej służy skarga do sądu administracyjnego od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa (art. 44 ust. 3).
Z powyższego wynika uprawnienie organizacji ekologicznych do zgłoszenia udziału w postępowaniach dotyczących ściśle określonej kategorii postępowań, a mianowicie postępowań wymagających udziału społeczeństwa. Społeczeństwo ma zagwarantowany udział w postępowaniu, w tych kategoriach spraw, w których ustawa lub inne przepisy szczególne przyznają mu taką możliwość. Ustawodawca w art. 79 ust. 1 ustawy wskazał, że społeczeństwo ma zagwarantowany udział w takich postępowaniach wszczętych wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w których przeprowadzana jest ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przepis art. 59 ust. 1 ustawy stanowi, że przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:
1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1.
Z art. 63 ust. 1 ustawy wynika, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając określone w tym przepisie uwarunkowania.
O ile zatem w przypadku planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, postępowanie zawsze odbywa się z udziałem społeczeństwa, o tyle w przypadku przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, postępowanie to odbywa się z udziałem społeczeństwa jedynie w sytuacji wydania na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach postanowienia stwierdzającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia.
Katalog przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko i mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zawarty jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. nr 213, poz. 1397). Skarżące Stowarzyszenie mogłoby zatem wziąć udział w postępowaniu w przypadku, gdyby planowane przedsięwzięcie stanowiło przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. W przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, przewidzianych w § 2 rozporządzenia, Stowarzyszenie mogłoby wziąć udział w postępowaniu jedynie w razie wydania postanowienia przewidzianego w art. 63 ust. 1 ustawy.
Przedmiotową inwestycję zaliczono do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko – art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy w zw. z § 3 ust. 1 pkt 53b, pkt 55b, pkt 56b rozporządzenia. W niniejszej sprawie zostało wydane postanowienie z dnia 30 lipca 2014 r. na podstawie art. 63 ust. 2 ustawy w którym nie stwierdzono potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. Decyzją z dnia 11 września 2014 r. o środowiskowych uwarunkowaniach stwierdzono brak przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. Skoro postępowanie zostało przeprowadzone bez oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko to w sprawie nie ma zastosowania art. 44 ust. 2 ustawy. Skarżące Stowarzyszenie nie brało bowiem udziału w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, nie było nim bowiem postępowanie zakończone wydaniem decyzji o warunkach zabudowy. Tym samym stronie skarżącej nie służyło odwołanie od tego rozstrzygnięcia na mocy art. 44 ust. 2 ustawy.
Ewentualną legitymację Stowarzyszenia do wniesienia odwołania należało zatem rozpatrywać w myśl zasad ogólnych przyjętych dla organizacji społecznych, wynikających z art. 31 k.p.a. Zgodnie z § 1 wskazanego przepisu, organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem:
1) wszczęcia postępowania,
2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu,
jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie (§ 2). Organizacja społeczna uczestniczy w postępowaniu na prawach strony (§ 3).
Stosownie do art. 127 § 1 k.p.a., prawo wniesienia odwołania służy stronie postępowania. Organizacja społeczna dopuszczona do udziału w postępowaniu ma prawa strony, w tym prawo do wniesienia odwołania. Wynika to z rozwiązania przyjętego w art. 31 § 3 k.p.a., który stanowi, że organizacja społeczna uczestniczy w postępowaniu na prawach strony. Z użycia w przepisie słowa "uczestniczy" wynika, że prawa strony służą organizacji społecznej, jeżeli została już dopuszczona przez organ administracji publicznej do udziału w postępowaniu. Jeżeli zatem organizacja społeczna nie brała udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, nie ma ona legitymacji do złożenia odwołania. (por. Andrzej Wróbel Komentarz do art. 31 k.p.a. Lex, wyrok NSA z 3 lutego 2005 r., OSK 1076/04 Lex nr 165912, wyrok WSA w Gdańsku z 20 marca 2013 r., II SA/Gd 651/12, Lex nr 1301147). Postępowanie przed organem I instancji kończy się wydaniem w sprawie decyzji. Postępowanie zainicjowane wniesieniem odwołania stanowi już postępowanie drugoinstancyjne. Skorzystanie z możliwości udziału w postępowaniu przez organizację ekologiczną wymagało w świetle art. 31 § 1 k.p.a. wystąpienia do organu ze stosownym wnioskiem. Stowarzyszenie w toku postępowania przed organem I instancji nie złożyło takiego wniosku. Skoro organizacja społeczna ma prawo wniesienia odwołania, tylko wówczas, gdy została dopuszczona do udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji w trybie art. 31 k.p.a., odwołanie wniesione przez organizację społeczną, która nie została dopuszczona do udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji jest niedopuszczalne.
Zgodnie z art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postępowanie przed organem odwoławczym rozpoczyna się od badania przesłanek formalnych warunkujących dopuszczalność wniesienia odwołania. Na tym etapie postępowania wstępnego organ odwoławczy obowiązany jest ocenić, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez jednostkę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia, czyli przez osobę trzecią lub podmiot na prawach strony, który nie brał udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 503). Sąd badając legalność zaskarżonego postanowienia uznał, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem wydane postanowienie nie narusza art. 134 k.p.a.
Marginalnie podnieść należy, że cele statutowe Stowarzyszenia wykluczają jego uczestnictwo na prawach strony w przedmiotowym postępowaniu. Jak wynika z zapisu KRS celem działania organizacji jest inicjowani, wspieranie i promocja działań mających na celu ochronę przyrody, środowiska w dolinie B. Niniejsza inwestycja nie jest zaś zlokalizowana w dolinie B.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło