I SA/Łd 825/15
WyrokWSA w Łodzi2015-08-25
Skład orzekający: Paweł Kowalski, Tomasz Adamczyk, Joanna Tarno
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Miejskiej w Strykowie określająca wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, która różnicuje stawki opłat w zależności od wielkości gospodarstwa domowego oraz zawiera zapisy dotyczące rozpoczęcia wykorzystywania nieruchomości na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, narusza przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę Gminy Stryków, uznając, że uchwała Rady Miejskiej w Strykowie narusza przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Uchwała ta błędnie różnicuje stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zależności od wielkości gospodarstwa domowego, co nie jest dopuszczalne przy wyborze metody ustalenia opłaty od gospodarstwa domowego. Ponadto, uchwała nieprawidłowo modyfikuje termin złożenia deklaracji dla nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wprowadzając niedopuszczalne uszczegółowienie terminu ustawowego.Stan faktyczny
Gmina Stryków zaskarżyła uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Łodzi, która stwierdziła nieważność uchwały Rady Miejskiej w Strykowie w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Kolegium zarzuciło radzie naruszenie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w szczególności poprzez nieuprawnione różnicowanie stawek opłat oraz błędne określenie momentu obowiązku złożenia deklaracji dla nieruchomości rekreacyjno-wypoczynkowych. Gmina podniosła zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, kwestionując wykładnię przepisów przez Kolegium.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy Stryków.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant: Sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi Gminy Stryków na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Łodzi z dnia 16 kwietnia 2015 r. nr 14/79/2015 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej w Strykowie w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę. mko
3Sygn. akt I SA/Łd 825/15
U Z A S A D N I E N I E
W dniu 16 maca 2015 r. Rada Miejska w Strykowie przyjęła uchwałę nr VI/51/2015 w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy oraz nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno - wypoczynkowe.
Uchwałą z dnia 16 kwietnia 2015 r., nr 14/79/2015 Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Łodzi stwierdziło nieważność powyższej uchwały Rady Miejskiej w Strykowie, powołując się na naruszenie art. 6n ust 1, w związku z art. 6j ust 2 i 2a i art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r., poz. 391 ze zm.). powoływanej dalej jako u.c.p.g.
W ocenie Kolegium Rada Miejska w Strykowie, poprzez zapis § 2, w części dotyczącej "rozpoczęcia wykorzystywania nieruchomości na cele rekreacyjno - wypoczynkowe" dokonała nieuprawnionej modyfikacji przepisu art. 6m ust 1 u.c.p.g., bowiem wadliwie wskazano, że owo "rozpoczęcie wykorzystywania nieruchomości na cele rekreacyjno – wypoczynkowe" nie skutkuje obowiązkiem złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni, bowiem obowiązek taki powstaje ze względu na fakt zamieszkania na nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na niej odpadów komunalnych.
Organ nadzoru zauważył, że zachodzi wewnętrzna sprzeczność zapisów uchwały dotyczących obowiązku złożenia deklaracji w terminie 14 dni, wynikających z treści § 2 uchwały, a pouczeniem zawartym w załączaniu do niej.
Ponadto organ nadzoru podniósł, iż Rada Miejska dokonując wyboru metody o której mowa w art. 6j ust 2 u.c.p.g., zobowiązana jest zastosować jedną stawkę od gospodarstwa domowego, a nie jak dokonała skarżąca - kilka stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wniosek taki w ocenie organu wynika z brzmienia art. 6j ust 2a u.c.p.g., który to zawiera upoważnienie do różnicowania stawki opłaty wyłącznie w wyspecyfikowanych w nim przypadkach, tj. w zależności od powierzchni lokalu, liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, odbierania odpadów z terenów wiejskich lub miejskich oraz rodzaju zabudowy. Jak wskazał organ, katalog przypadków o którym stanowi art. 6j ust. 2a u.c.p.g. nie przewiduje stawki opłaty w zależności od wielkości (liczebności) gospodarstwa domowego z tego też względu różnicowanie nie może znaleźć miejsca. Dodatkowo organ wskazał, iż w stanie prawnym obowiązującym do dnia 1 lutego 2015 r. dopuszczalne było różnicowanie stawek opłat od gospodarstwa domowego, w zależności jego wielkości, w oparciu o upoważnienie wynikające z art. 6k ust 4 u.c.p.g., który to przepis nie zawierał przesłanek różnicowania opłat oraz nie odsyłał w tym zakresie do art. 6j ust 2a u.c.p.g.
Nadto Kolegium zarzuciło w uzasadnieniu uchwały wadliwość wzoru deklaracji, w części D. 3, poprzez zawarcie wymogów w zakresie określenia rodzaju zabudowy, wskazując na zbędność takich regulacji dla określenia wysokości opłaty.
Powyższą uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Łodzi z dnia 16 kwietnia 2015 r., Gmina Stryków zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając jej naruszenie:
- art. 6n ust 1 pkt 1, w związku z art. 6j ust 2 i 2a oraz w związku z art. 6m u.c.p.g., poprzez ich niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji wadliwe przyjęcie, iż określając wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują właściciele nieruchomości oraz nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno - wypoczynkowe błędnie ustalono moment obowiązku złożenia deklaracji oraz niedopuszczalnie dokonano różnicowania stawki opłat od gospodarstwa domowego;
- art. 6n ust 1 pkt 1 u.c.p.g., poprzez jego niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji przyjęcie iż doszło do istotnego naruszenia prawa poprzez zaistnienie sprzeczności między treścią pouczenia, a treścią uchwały oraz zbędnego zamieszczenia w treści deklaracji informacji z części D.3 wzoru, które to nie służą ustalaniu wielkości opłaty;
- art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267), w związku z art. 91 ust. 5 ustawy z dnia z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r. poz. 594), dalej jako u.s.g., poprzez pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały wyjaśnień złożonych przez organ w zakresie okoliczności uzasadniających ważność uchwały Rady Miejskiej w Strykowie z dnia 16 marca 2015 r., nieustosunkowanie się do nich oraz niewykazane przez organ orzekający powodów dla których odmówił tym wyjaśnieniom znaczenia.
Zdaniem gminy organ nadzoru wadliwie przyjął nieprawidłowość zapisów zawartych w § 2 uchwały Rady Miejskiej w Strykowie. Pominął w swoich ustaleniach, iż termin złożenia deklaracji w przypadku regulacji zawartych w art. 6m u.c.p.g. nie odnosi się wprost do domków letniskowych lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno - wypoczynkowe. Obiektów tych nie należy traktować jako nieruchomości zamieszkałych i z tego też względu momentu złożenia deklaracji nie można łączyć z zamieszkaniem w nich pierwszego mieszkańca. Podkreślono, że u.c.p.g. nie zawiera definicji pojęcia domku letniskowego oraz nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, w konsekwencji pojęciom tym należy nadać znaczenie przyjęte w języku potocznym. Domki letniskowe nie są zasadniczo przeznaczone do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych a jedynie służą realizacji celów związanych z wypoczynkiem oraz czasowym - sezonowym pobytem w nich. Inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe stanowią z kolei otwartą kategorię nieruchomości, dla których kryterium decydującym jest cel wykorzystywania.
Z powyższych względów zarówno domki letniskowych lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno - wypoczynkowe nie powinny być traktowane jako nieruchomości zamieszkałe, na których powstają odpady komunalne, dla których właściwe byłoby kryterium wskazane przez Kolegium. Nieruchomości zamieszkałe służą do zaspokojenia osobistych potrzeb mieszkaniowych. Natomiast w przypadku nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, ustawodawca wyraźnie wiąże wnoszenie opłaty wyłącznie z faktem rozpoczęcia ich wykorzystywania we wskazanych celach. Z powyższych względów wprowadzone postanowienia nie stanowią nieuprawnionej modyfikacji przepisu art. 6m ust 1 u.c.p.g, a jedynie konieczne uszczegółowienie terminów składania deklaracji, przy uwzględnieniu obowiązujących przepisów ustawy, obowiązków ciążących na właścicielach domków letniskowych lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno - wypoczynkowe.
Zdaniem gminy nieuzasadniony jest także pogląd organu, iż art. 6j ust 2a u.c.p.g. zawiera katalog przesłanek, których zaistnienie uzasadnia zróżnicowanie ustalonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W konsekwencji skutkowało to przyjęciem przez organ nadzoru stanowiska o wadliwości treści deklaracji w części D w zakresie określenia wielkości opłaty w zależności od wielkości gospodarstwa domowego.
W ocenie skarżącej z treści przywołanego przepisu, wynikają wyłącznie kryteria ewentualnego różnicowania przyjętej stawki opłat, nie natomiast zamknięty katalog okoliczności, których zaistnienie aktualizuje zastosowanie przewidzianej regulacji. Wykładnia przedstawiona przez Kolegium prowadzi do wniosku, iż różnicowanie stawki opłat jest wyłączone nie tylko w przypadku o którym mowa w art. 6j ust 2, ale również w art. 6j ust 1 pkt 2 u.c.p.g., gdyż przypadki te nie zostały przewidziane w art. 6j ust 2a u.c.p.g. Nadto przyjęcie takiego rozumienia przepisu powoduje, iż w sytuacji odbierania odpadów z terenów wiejskich lub miejskich, różnicowanie takie nie znajdzie zastosowania pomimo ustawowego upoważnienia, bowiem żaden z przepisów regulujących metodę ustalania opłaty nie zawiera takiej przesłanki. Wnioski wynikające z uzasadnienia kwestionowanej uchwały, wskazują zatem na błąd logiczny organu nadzoru w wykładni obowiązujących regulacji i skutkują przyjęciem, iż prawodawca nie jest racjonalny bowiem wprowadza przepisy nie mogące znaleźć zastosowania.
W ocenie skarżącej nie powinno budzić wątpliwości, iż art. 6j ust 2a u.c.p.g. kształtuje możliwości różnicowania, przyjętej zgodnie z art. 6j ust 2 u.c.p.g. jednej stawki opłat zgodnie z kryteriami, o których mowa powyżej. Zasadność takiego stanowiska potwierdza nie tylko wykładnia literalna art. 6j u.c.p.g, ale także wykładnia celowościowa i systemowa. Podniesiono, iż art. 6j ust 2a u.c.p.g. posługuje się pojęciem różnicowania "stawki opłat". Dyrektywa interpretacyjna racjonalności prawodawcy nie pozwala przyjąć założenia, w myśl którego ustawodawca posługiwałby się w ramach jednej ustawy kilkoma różnymi wyrażeniami przypisując im zarazem to samo znaczenie. Zatem możliwość różnicowania zachodzi zarówno w przypadku metod ustalania opłaty o których mowa w art. 6j ust 1 i 2 u.c.p.g. z uwagi na tożsamość pojęcia "stawki opłat". W konsekwencji prawidłowo ustalone opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, będą stanowić albo iloczyn liczby mieszkańców, zużytej wody lub powierzchni lokalu oraz stawki opłat, którą w oparciu o kryteria z art. 6 ust 2a organ będzie mógł zróżnicować, a w przypadku gospodarstw domowych będą równe jednej stawce, którą także organ może w uchwale zróżnicować, jak to uczyniła gmina. Za taką wykładnią, zdaniem gminy przemawia także systematyka ustawy i umiejscowienie w jej treści regulacji dot. różnicowania stawek opłat. Przepis art. 6j ust. 2a u.c.p.g. został zamieszczony przez prawodawcę bezpośrednio po art. 6j ust. 1 i 2 u.c.p.g., co z kolei prowadzi do wniosku, iż znajduje on zastosowanie do stawek opłat ustalonych na podstawie metod wskazanych zarówno w art. 6 ust 1 i 2 u.c.p.g. Tym samym ustawodawca, mając na celu zachowanie skrótowości tekstu prawnego, wspólny element norm prawnych zamieścił w odrębnym przepisie umiejscowionym bezpośrednio po regulacjach dot. metod gospodarowania odpadami. Nie bez znaczenia dla uchwały Rady Miejskiej w Strykowie, jest również cel jaki przyświecał ustawodawcy we wprowadzeniu do treści ustawy przepisu art. 6j ust 2a. Nowelizacją przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, która weszła w życie z dniem 6 marca 2013 r., umożliwiono z jednej strony dokonanie wyboru więcej niż jednej metody ustalenia opłat na obszarze gminy, z drugiej zaś różnicowanie stawki opłaty w zależności od powierzchni lokalu mieszkalnego, liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, odbierania odpadów z terenów wiejskich lub miejskich, a także od rodzaju zabudowy. Zmiana ustawy miała zatem służyć uelastycznieniu obowiązujących wówczas regulacji prawych w zakresie metod ustalania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz poszerzeniu zakresu możliwości różnicowania stawek.
Skarżąca kwestionuje także poczynione przez organ nadzoru ustalenia w zakresie dopuszczalności różnicowania stawki opłaty od gospodarstwa domowego w zależności jego wielkości, na podstawie upoważnienia wynikającego z art. 6k ust 4 u.c.p.g., w brzmieniu przed nowelizacją. Podniesiono, że zarówno w stanie prawnym obowiązującym przed dniem 1 lutego 2015 r., jak i po zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, podstawą różnicowania stawek opłat od gospodarstwa stanowi art. 6j ust 2a, nie wyłącznie zmieniony art. 6k ust 4 u.c.p.g. Wbrew stanowisku organu art. 6k ust. 4 u.c.p.g. nie upoważniał rady gminy do ustalenia w sposób dowolny kryteriów różnicowania opłat, poza tymi, które zostały wskazane w art. 6j ust. 2a u.c.p.g. Przepisy te należało odczytywać łącznie, według dyrektyw płynących z ich wykładni systemowej wewnętrznej. W konsekwencji należało przyjąć, że przepis art. 6k ust. 4 u.c.p.g., poprzez zwrot: "może różnicować stawki", znajdował uszczegółowienie w art. 6j ust. 2a ustawy, który ustanawia dopuszczalne kryteria ich różnicowania.
Ustosunkowując się do dostrzeżonej przez organ nadzoru sprzeczności zapisów uchwały, dotyczących obowiązku jej złożenia w terminie 14 dni, a pouczeniem zawartym w załączniku do niej, wskazano, iż uchybienie to stanowi nieistotne naruszenia prawa które nie powinno mieć wpływu na ważność samej uchwały. Jak stanowi art. 6n ust pkt 1 u.c.p.g uchwała rady gminy określająca wzór deklaracji powinna zawierać pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. W tym zakresie uchwała Rady Miejskiej w Strykowie spełnia ustawowe wymagania dot. treści pouczenia. Informacja o terminach i miejscu składania deklaracji została z kolei zawarta w § 2 uchwały i temu zapisowi należy przyznać decydujące znaczenie.
Odnosząc się do zarzutu w zakresie zbędności informacji zamieszczonych w części D.3 wzoru deklaracji dla wyliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie opadami, skarżąca wyjaśnia, iż zapis ten służyć ma usprawnieniu trybu składania deklaracji, poprzez wyraźne wskazanie podmiotu zobowiązanego do jej złożenia oraz późniejsze przyspieszone weryfikowanie prawidłowości wykonania tego obowiązku. Informacja ta zatem, jak zauważa organ, nie służyła do obliczenia opłaty, ale do właściwego wykonania zobowiązania o którym mowa w art. 6m ust. 1 u.c.p.g., co jest zgodne z dyspozycją art. 6n ust pkt 1 u.c.p.g.
W odpowiedzi na skargę Regionalna Izba Obrachunkowa w Łodzi wniosła o jej oddalenie, wskazując, że zarzuty skargi są bezzasadne..
Organ nadzoru nie podzielił stanowiska gminy, iż termin składania deklaracji, o którym mowa w art. 6m ust. 1 u.c.p.g. nie odnosi się wprost do domków letniskowych lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno -wypoczynkowe. Wskazano, że w/w przepis odnosi się do terminu składania deklaracji we wszystkich możliwych rozwiązaniach objętych zakresem przedmiotowym ustawy. Termin 14 dniowy może być liczony od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca bądź od dnia powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. Uwzględniając treść art. 6n ust. 1 pkt 1 w związku z art. 6m ust. 1 ustawy organ stwierdził, że Rada Miasta nie została upoważniona do uchwalenia/wprowadzenia/ innych terminów składania deklaracji dla domków letniskowych lub innych nieruchomości, wykorzystywanych na cele rekreacyjno – wypoczynkowe, niż terminy wynikające z treści art. 6m ust. 1 uc.p.g. Termin ten w każdym przypadku wynosi 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów. Dodano, że zgodnie z treścią art. 6n ust. 1 pkt 1 rada gminy nie określa terminu składania deklaracji albowiem termin ten jest określony ustawą. We wzorze deklaracji zamieszcza się jedynie informację o terminach i miejscu skradania deklaracji. Tym samym zapis § 2 uchwały nie może być uznany "za konieczne uszczegółowienie terminów składania deklaracji przy uwzględnieniu obowiązujących przepisów", bowiem termin wynikający z art. 6m ust. 1 u.c.p.g. jest terminem precyzyjnym i nie wymaga uszczegółowienia, a każdą próbę modyfikacji owej regulacji należy uznać za istotne naruszenie prawa dające podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały.
Dalej organ wskazał, że wbrew stanowisku gminy zaskarżonym aktem nadzoru nie naruszono przepisów art. 6k ust. 1 pkt 1, w związku z art. 6j ust. 2 i 2a u.c.p.g., bowiem rada gminy, dokonując wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której to metodzie jest mowa w art. 6j ust. 2 u.c.p.g., może ustalić jedną stawkę opłaty od gospodarstwa domowego, a nie kilka stawek tej opłaty, jak to uczyniła Rada Miejska w Strykowie. Zatem uchwalenie kilku stawek opłaty dla gospodarstw domowych zróżnicowanych w oparciu o pewne kryterium nie może być uznane za realizację umocowania rady gminy do uchwalenia jednej stawki opłaty od gospodarstwa domowego w rozumieniu wskazanego przepisu. Takie stanowisko nie burzy podstawowych założeń o racjonalności ustawodawcy, zwłaszcza o jego spójnym systemie wartości, i wbrew twierdzeniom skarżącej nie pozostaje w żadnej sprzeczności z treścią art. 6j ust. 2 u.c.p.g. Porównując bowiem treść art. 6j ust. 1 i art. 6j ust. 2, organ doszedł do wniosku, że użyte w nich pojęcia stawki opłaty nie są identyczne. W ustępie pierwszym stawka opłaty (jej wysokość) jest tylko jednym z czynników mnożenia - obok liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, bądź ilości zużytej wody z danej nieruchomości, bądź powierzchni lokalu mieszkalnego, podczas gdy w ustępie drugim stawka opłaty (jej wysokość) jest jednocześnie wysokością samej opłaty od gospodarstwa domowego. Także i z tego względu, nie tylko z uwagi na posłużenie się przez ustawodawcę w ustępie drugim pojęciem Jednej stawki opłaty", mimo uregulowania kwestii różnicowania stawek opłaty w art. 6j ust. 2a zamieszczonym po ustępach pierwszym i drugim, można bronić tezy, że różnicowanie stawek opłaty na podstawie art. 6j ust. 2a odnosi się do stawek opłaty, o jakich jest mowa w art. 6j ust. 1 u.c.p.g. Zdaniem organu, gdyby nawet przyjąć, że jest dopuszczalne różnicowanie stawki opłaty od gospodarstwa domowego, to i tak uchwała Rady Miejskiej w Strykowie, której nieważność stwierdziło Kolegium RIO w Łodzi zaskarżonym aktem nadzoru, jest sprzeczna z art. 6k ust. 1 pkt 1 w związku z art. 6j ust. 2 i 2a u.c.p.g., ze względu na zróżnicowanie stawek w zależności od wielkości (liczebności) gospodarstwa domowego - jednoosobowego, dwuosobowego, trzyosobowego, czteroosobowego oraz pięcioosobowego i większego - czyli w oparciu o kryterium nieprzewidziane w art. 6j ust. 2a bądź w innym przepisie u.c.p.g. Przepis art. 6j ust. 2a ani inny przepis ustawy nie zna takiego kryterium różnicowania stawek, jak liczba osób wchodzących w skład gospodarstwa domowego. Zatem jeśli Rada Miejska w Strykowie wybrała metodę ustalenia opłaty od gospodarstwa domowego, to wbrew temu co twierdzi skarżący, nie mogła "zróżnicować stawki opłaty od ilości mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość w ramach gospodarstwa domowego". Liczba mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, będąca kryterium różnicowania stawek opłaty na podstawie art. 6j ust. 2a u.c.p.g., nie jest tożsama z liczbą osób wchodzących w skład gospodarstwa domowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zarzuty skargi nie mają uzasadnionych podstaw, a stanowisko Regionalnej Izby Obrachunkowej w Łodzi, co do naruszeń zapisów uchwały Rady Miejskiej w Strykowie z dnia 16 marca 2015 r. jest prawidłowe.
Przepis art. 6k ust. 1 u.c.p.g. zawiera ustawowe upoważnienia dla rady gminy do podjęcia uchwały w sprawie wyboru jednej z określonych w art. 6j ust 1 i 2 u.c.p.g. metod ustalania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi; przy czym ustawodawca umożliwił radzie gminy wybór więcej niż jednej metody ustalenia opłat na obszarze gminy.
Z kolei w art. 6j ust. 1 i 2 u.c.p.g. wskazano dwie metody ustalania opłat za gospodarowanie odpadami od właściciela nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Pierwsza polega na ustaleniu opłaty jako iloczynu liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość (pkt 1), lub ilości zużytej wody z danej nieruchomości (pkt 2), lub też powierzchni lokalu mieszkalnego (pkt 3) oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1 u.c.p.g. Metoda ta przewiduje więc ustalenie jednej stawki za gospodarowanie odpadami, a następnie uzależnienie wysokości opłat od okoliczności wskazanych w pkt 1 - 3. Jeżeli rada gminy zdecyduje się na wybór tej metody, opłata jaką będzie zmuszony uiścić właściciel nieruchomości uzależniona będzie m.in od ilości osób zamieszkujących daną nieruchomość. Druga z przewidzianych metod przewiduje uchwalenie jednej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od gospodarstwa domowego. W sytuacji gdy rada gminy decyduje się na ta właśnie metodę rezygnuje ona m.in z możliwości uzależnienia wysokości opłaty od okoliczności wskazanych w art. 6j ust. 1 pkt 1-3 u.c.p.g., ustala jedną, stałą stawkę dla gospodarstwa domowego i może ją ewentualnie zróżnicować tylko od tego, czy odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny (art. 6k ust. 3 u.c.p.g.).
Przepis art. 6j ust. 2 u.c.p.g. jest jednoznaczny i pozwala radzie gminy na określenie jednej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od "gospodarstwa domowego". W przypadku zatem wyboru tej metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi rada gminy władna jest jedynie do wskazania jednej stawki takiej opłaty od gospodarstwa domowego, bez względu na jego wielkość (liczbę osób w nim zamieszkujących). Z żadnego przepisu prawa nie wynika bowiem upoważnienie dla rady gminy do wprowadzenia w ramach metody wymienionej w art. 6j ust. 2 u.c.p.g. dodatkowego kryterium, jakim jest podział gospodarstw domowych na kategorie zależne od liczby osób w nich zamieszkujących i zróżnicowanie na tej podstawie wysokości stawki opłaty. Ustawa przewiduje wprawdzie możliwość ustalenia opłaty jako iloczynu liczby osób zamieszkujących daną nieruchomość (jest to metoda odrębna, wymieniona w art. 6j ust. 1 pkt 1 u.c.p.g.), jak również uprawnia radę gminy do różnicowania stawki opłaty w zależności m.in. od liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, to jednak przewidzianego w ustawie pojęcia "liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość" nie można utożsamiać z zastosowanym w niniejszej uchwale pojęciem gospodarstwa domowego, gdyż osoby zamieszkujące nieruchomość nie muszą tworzyć ze sobą gospodarstwa domowego. Zróżnicowanie stawek opłat dokonane w zaskarżonej uchwale nie mieści się zatem w granicach delegacji ustawowej przewidzianej w art. 6j ust. 2 w związku z art. 6k ust. 1 pkt 1 u.c.p.g.
Tymczasem w przedmiotowym przypadku Rada Miejska w Strykowie dokonała wyboru metody ustalenia opłaty - w przypadku gdy odpady są zbierane i odbierane w sposób selektywny - o której mowa w art. 6j ust.2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, przy czym ustaliła kilka stawek tej opłaty, podczas gdy jak wskazano przywołany przepis stanowi, że rada gminy może uchwalić jedną stawkę od gospodarstwa domowego.
Podzielić należy stanowisko organu, że postawy do zastosowanego w danym przypadku różnicowania nie stanowi również art. 6j ust.2a u.c.p.g., który to przepis zawiera upoważnienie dla rady gminy do różnicowania stawki opłaty, jednakże wyłącznie w wyspecyfikowanych w nim przypadkach, tj. w zależności od: powierzchni lokalu mieszkalnego, liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, odbierania odpadów z terenów wiejskich lub miejskich, rodzaju zabudowy. Powyższy katalog nie zawiera przesłanki różnicowania stawki opłaty w zależności od wielkości (liczebności) gospodarstwa domowego, gdyż liczba mieszków odnosi się do liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, a nie do liczby mieszkańców tworzących, czy zamieszkujących, gospodarstwo domowe. Tym samym przedmiotowa przesłanka znajduje zastosowanie w przypadku metody, o której mowa w art. 6j ust. 1 pkt 1 u.c.p.g., zgodnie z którym opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest obliczana jako iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1 ustawy.
Konsekwentnie za słuszne uznać należy stanowisko Kolegium, że informacje, które winny być przedmiotem deklaracji służącej do prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wynikają z art. 6n ust. 1 pkt 1 oraz art. 6m ust. 1a i 1b u.c.p.g.
Stosownie do treści art. 6n ust. 1 pkt 1 u.c.p.g., rada gminy uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi określi w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego wzór deklaracji o wysokości opłaty składanej przez właścicieli nieruchomości, z uwzględnieniem art. 6m ust. 1a i 1b, obejmujący objaśnienia dotyczące sposobu jej wypełnienia oraz pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. uchwała zawiera także informację o terminach i miejscu składania deklaracji.
Po myśli art. 6m ust. 1 u.c.p.g. właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych.
Natomiast Rada Miejska w Strykowie wprowadzając w uchwale zapis § 2 o treści: "deklarację, o której mowa w § 1 właściciel nieruchomości obowiązany jest złożyć do Burmistrza Strykowa w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub rozpoczęcia wykorzystywania nieruchomości na cele rekreacyjno-wypoczynkowe" w odniesieniu do zapisu "lub rozpoczęcia wykorzystywania nieruchomości na cele rekreacyjno-wypoczynkowe" naruszyła prawo, wprowadzając niedopuszczalną modyfikację terminu składania deklaracji określonego przez ustawodawcę.
Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że termin składania deklaracji, o którym mowa w art. 6m ust. 1 u.c.p.g. nie odnosi się wprost do domków letniskowych lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Analiza stosownych przepisów ustawy prowadzi do wniosku odmiennego. Przywołany wyżej przepis odnosi się do terminu składania deklaracji we wszystkich możliwych rozwiązaniach objętych zakresem przedmiotowym ustawy. Termin 14 dniowy może być liczony od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca bądź od dnia powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że rada miasta nie została upoważniona do uchwalenia/wprowadzenia innych terminów składania deklaracji, dla domków letniskowych lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, niż terminy wynikające z treści art. 6m ust. 1 u.c.p.g. Termin ten w każdym przypadku wynosi 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów, jest to termin precyzyjny, niewymagający żadnego uszczegółowienia, a próba jego modyfikacji jest istotnym naruszeniem prawa. Nadto zgodnie z treścią art. 6n ust. 1 pkt 1 rada gminy nie określa terminu składania deklaracji albowiem termin ten jest określony ustawą. We wzorze deklaracji zamieszcza się jedynie informację o terminach i miejscu składania deklaracji.
Wadliwa treść załącznika do uchwały w poz. F.F.1 jest konsekwencją podjęcia samej uchwały z dnia 16 marca 2015 r., którą zróżnicowano stawki opłat w zależności od wielkości /liczebności/ gospodarstwa domowego. Rada dokonując na podstawie art. 6k ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi określonej w art. 6j ust. 2 ustawy w przypadku gdy odpady są zbierane i odbierane w sposób selektywny, zamiast uchwalenia jednej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od gospodarstwa domowego, uchwaliła pięć stawek tej opłaty dla gospodarstw domowych różniących się między sobą wielkością (liczebnością), czyli zróżnicowała stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od gospodarstw domowych kierując się kryterium nieprzewidzianym w art. 6j ust. 2a bądź w innym przepisie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Poza tym w części D.D.3 wzoru deklaracji rada zawarła informacje dotyczące rodzaju zabudowy: 59) zabudowa jednorodzinna, 60) zabudowa wielorodzinna w której obowiązki właściciela nieruchomości obciążają zarządcę nieruchomości lub zarząd wspólnoty mieszkaniowej, 61) zabudowa wielorodzinna, w której obowiązki właściciela nieruchomości obciążają właścicieli poszczególnych lokali.
Zatem informacje wynikające z części D.D.3 wzoru deklaracji nie służą wyliczeniu wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami zważywszy na fakt, że przyjętą metodą ustalenia opłaty dla nieruchomości zamieszkałych na których odpady są zbierane i odbierane w sposób selektywny jest metoda od gospodarstwa domowego, a w przypadku nieruchomości zamieszkałych na których odpady są zbierane i odbierane z sposób zmieszany, i dla których przyjęto metodę od liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, Rada nie dokonała zróżnicowania opłaty ze względu na rodzaj zabudowy.
Żądanie informacji, o których mowa w części D.3 deklaracji nie służy zatem określeniu wysokości opłaty, stąd należy uznać, że Rada Miejska, wprowadzając tą regulację przekroczyła zakres upoważnienia do stanowienia prawa. Zapisy uchwały w tej części, wbrew twierdzeniom skarżącej, pozostają w sprzeczności z art. 6m u.c.p.g..
Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., w związku z art. 91 ust. 5 u.s.g., bowiem stan sprawy nie jest sporny, zaś przyjęcie przez organ nadzoru odmiennej interpretacji zastosowanych przepisów nie może być traktowane jako naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Wyjaśnienia przedstawicieli gmin składane na posiedzeniu Kolegium nie mają przymiotu dowodu. Dlatego też brak wyraźnego ustosunkowania się Kolegium do tych wyjaśnień nie może być uznane za naruszenie wskazanego wyżej przepisu. Zaskarżona uchwała kolegium jako akt nadzoru zawiera wszystkie jej niezbędne elementy w tym podstawę prawną podjęcia oraz uzasadnienie faktyczne i prawne.
Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę oddalił.
mko
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło