I FSK 49/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej S. Sp. z o.o. z siedzibą w J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 1713/15 w sprawie ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od grudnia 2010 r. do maja 2012 r. postanawia: umorzyć postępowanie kasacyjne Wyrokiem z 2 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 1713/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w J. na decyzję z 21 kwietnia 2015 r. Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od grudnia 2010 r. do maja 2012 r. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej rozliczenia za kwiecień 2011 r., w pozostałej części skargę oddalił. Od powyższego orzeczenia spółka 7 października 2016 r. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną żądając jego uchylenia co do punktu drugiego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA, a także zasądzenia kosztów postępowania, w tym w szczególności kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów zastępstwa procesowego. Pismem z 13 lipca 2017 r. pełnomocnik spółki poinformował Naczelny Sąd Administracyjny, że S. Sp. z o.o. z siedzibą w J. utraciła zdolność sądową na skutek prawomocnego wykreślenia z Krajowego Rejestru Sądowego 24 sierpnia 2016 r. Do pisma załączyła odpis pełny rejestru przedsiębiorców dotyczący spółki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wykreślenie spółki z Krajowego Rejestru Sądowego skutkuje ostatecznym ustaniem bytu prawnego spółki. Z tą chwilą spółka traci osobowość prawną i przestaje być podmiotem praw i obowiązków. Traci zatem zdolność sądową, a więc zdolność do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona. Wymogi posiadania zdolności sądowej oraz zdolności procesowej (art. 25 § 1 oraz art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018 r. poz. 1302 ze zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", zaliczane są do tzw. przesłanek procesowych. Okoliczności te sąd bierze z urzędu pod uwagę w każdym stanie sprawy. Zakończenie postępowania likwidacyjnego i prawomocne wykreślenie spółki z o.o. z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego oznacza definitywne zakończenie bytu tej osoby prawnej skutkujące w procesie następczą utratą zdolności sądowej, a więc zdolności do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona. W przypadku wykreślenia spółki z o.o. z Krajowego Rejestru Sądowego nie ma innego podmiotu (następcy prawnego), który mógłby przejąć aktywa i pasywa spółki. Konsekwencją zaistnienia w postępowaniu sądowym definitywnego braku następcy prawnego strony jest więc umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Stosownie zatem do treści art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wskazane w pkt 1 i 2. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w związku z art. 193 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.