II SAB/Wa 291/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.), Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, Stanisław Marek Pietras, Protokolant specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi K. L. na bezczynność Szefa Inspektoratu Uzbrojenia w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] września 2014 r. 1. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w pozostałym zakresie. K.L. wnioskiem z dnia 25 sierpnia 2014 r., zmodyfikowanym pismem z dnia 24 września 2014 r., zwrócił się do Inspektoratu Uzbrojenia w W. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: 1. wskazania w formie pisemnej wszystkich kontroli (w tym kontroli wewnętrznych) przeprowadzonych w latach 2007-2011 w Departamencie Zaopatrywania Sil Zbrojnych, prosząc o podanie daty rozpoczęcia i zakończenia kontroli, zakresu kontroli oraz komórek organizacyjnych w ww. departamencie, które były sprawdzane w ramach danej kontroli; 2. przesłania kopii umowy zawartej pomiędzy Inspektoratem Uzbrojenia, a pracownikiem Panem M.L.(PESEL [...]), na podstawie której Inspektorat Uzbrojenia dokonał refundacji 50% kosztów studiów podyplomowych powyższego pracownika w Szkole Głównej Handlowej w W., o nazwie [...]; 3. wskazania daty w jakiej dokonano refundacji studiów wskazanych w punkcie 2 niniejszego wniosku; 4. wskazania, czy oprócz umowy, o której mowa w punkcie 2 niniejszego wniosku Inspektorat Uzbrojenia zawarł z Panem M.L. inne umowy dotyczące refundacji kosztów kształcenia powyższego pracownika. Szef Inspektoratu Uzbrojenia w zakresie pkt 2 – 4 udzielił K.L. odpowiedzi pismem z dnia 9 września 2014 r., natomiast w zakresie żądania sformułowanego w pkt 1 wniosku uznał, że żądana informacja stanowi informację publiczną przetworzoną i wezwał wnioskodawcę w terminie 14 dni do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. W odpowiedzi na powyższe wezwanie K.L. pismem z dnia 24 września 2014 r. cofnął wniosek o udzielenie informacji publicznej z dnia 25 sierpnia 2014 r. w zakresie pkt 1. Jednocześnie sformułował nowy wniosek informacyjny, a mianowicie zamiast wykazu kontroli zakresu tych kontroli, dat ich rozpoczęcia i zakończenia w latach 2007 – 2011, zażądał udostępnienia wszystkich protokołów tych kontroli za okres 2007 – 2011. W odpowiedzi Szef Inspektoratu Uzbrojenia pismem z dnia 6 października 2014 r. poinformował wnioskodawcę, że udostępnienie żądanej informacji nastąpi w terminie nie dłuższym niż 2 miesiące zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W skardze datowanej na dzień 15 grudnia 2014 r., skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, K.L. zarzucił Szefowi Inspektoratu Uzbrojenia bezczynność w zakresie rozpoznania jego wniosku, złożonego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 24 września 2014 r., do której doszło z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do udostępnienia żądanych informacji, zobowiązanie Inspektoratu Uzbrojenia do ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż domagał się udostępnienia protokołów kontroli przeprowadzonych w Departamencie Sił Zbrojnych w latach 2007 – 2011 lub innego nośnika informacji w tym zakresie. Wskazał, że w dniu 26 listopada 2014 r. upłynął 2 miesięczny termin do udostępnienia informacji, określony przez organ w piśmie z dnia 6 października 2014 r., zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych w przedmiocie bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Wyjaśnił, że ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie domaga się na podstawie art. 38 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania, ewentualnie oddalenie skargi i obciążenie skarżącego kosztami postępowania. Przyznał, że skarga częściowo zasługuje na uwzględnienie, albowiem decyzję w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 25 sierpnia 2014 r. (zmodyfikowanego pismem z dnia 24 września 2014 r.) wydał w dniu [...] stycznia 2015 r. Decyzją tą odmówił udostępnienia żądanych informacji. Odnosząc się do zarzutu, iż bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, organ stwierdził, że skarżący nadużywa prawa do dostępu do informacji publicznej. Organ przytoczył treść wniosków skarżącego z dnia 10 czerwca 2014 r., z dnia 24 lipca 2014 r., z dnia 25 listopada 2014 r., skierowanych do organu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skonstatował, że dotyczyły one informacji związanych z zatrudnieniem syna skarżącego – M.L. i stwierdził, że powziął wątpliwości, czy żądania skarżącego korzystają z ochrony prawnej. Wskazał też, że M.L. w piśmie z dnia 1 grudnia 2014 r. wyjaśnił, iż składane przez jego ojca – K.L. wnioski służą mu do realizacji prywatnych celów, skierowanych przeciwko niemu w postępowaniach sądowych (alimenty na rzecz ojca). W konkluzji stwierdził, że skarżący posiada inne prawne narzędzia do pozyskiwania informacji niezbędnych mu do prowadzenia postępowań sądowych poprzez instytucję zgłaszania "wniosków dowodowych". Nadto, że instrumentalne wykorzystywanie ustawy o dostępie do informacji publicznej do prywatnych sporów między osobami fizycznymi nie korzysta z ochrony prawnej i nie może stanowić podstawy do żądania informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W replice na odpowiedź na skargę skarżący K.L. podniósł, że wniosek z dnia 24 września 2014 r. nie stanowił modyfikacji wniosku z dnia 25 sierpnia 2014 r. Prezentował pogląd, że skoro wycofał wniosek z dnia 25 sierpnia 2014 r., to organ winien w tym przedmiocie umorzyć postępowanie. Wskazał nadto, że wniosek z dnia 24 września 2014 r. był nowym wnioskiem. Podkreślił też, że wniosek z dnia 24 września 2014 r. został rozpoznany przez organ w dniu [...] stycznia 2015 r. (poprzez wydanie decyzji odmawiającej), a zatem należy ocenić, czy doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania oraz czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Powołując się na art. 7, art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, skarżący podkreślił, że żaden przepis prawa nie uprawniał organu do oceny, w jakim celu zażądał on udostępnienia informacji publicznej. Wskazał, że nie zażądał udostępnienia informacji przetworzonej, a zatem organ nie miał podstaw do oceny jego interesu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący złożył dwa wnioski o udostępnienie informacji publicznej, tj. wniosek z dnia 25 sierpnia 2014 r. oraz wniosek z dnia 24 września 2014 r. Przedmiotem skargi do tutejszego Sądu skarżący uczynił bezczynność organu w zakresie rozpoznania wniosku z dnia 24 września 2014 r. A zatem wszelkie zarzuty podnoszone w skardze, odnoszące się do wcześniejszego wniosku z dnia 25 sierpnia 2014 r. (wobec cofnięcia tego wniosku) musiały – jako procesowo niedopuszczalne – pozostać poza zakresem oceny Sądu. Skoro postępowanie przed Sądem zostało wszczęte w zakresie odnoszącym się do wniosku z dnia 24 września 2014 r., to tylko w tym zakresie Sąd mógł procedować. Reasumując, w związku z tym, że skarga na bezczynność dotyczyła wniosku z dnia 24 września 2014 r., w którym skarżący domagał się udostępnienia protokołów kontroli, przeprowadzonych w Departamencie Zaopatrzenia Sił Zbrojnych w latach 2007 – 2011, to tylko ten wniosek mógł zostać poddany ocenie pod kątem art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Dokonując oceny zasadności skargi, należało stwierdzić i przesądzić, czy w przedmiotowej sprawie w ogóle znajduje zastosowanie ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.). A mianowicie, czy został spełniony zakres przedmiotowy i podmiotowy omawianej ustawy. W sprawie nie budzi wątpliwości, że żądana informacja, w zakresie udostępnienia protokołów kontroli za lata 2007 – 2011, stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret drugi ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jest to informacja o działaniu organów Państwa w szerokim rozumieniu. Poza sporem jest również, iż organ – Szef Inspektoratu Uzbrojenia w W. jest podmiotem, na gruncie art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. A zatem stwierdzić należało, że ustawa o dostępie do informacji publicznej znajduje w przedmiotowej sprawie zastosowanie. Poza sporem jest, iż na dzień orzekania organ nie pozostaje w bezczynności, bowiem w dniu [...] stycznia 2015 r. wydał w przedmiotowej sprawie decyzję (decyzja Szefa Inspektoratu Uzbrojenia z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...]). Skoro na gruncie art. 149 § 1 – ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd nie miał podstaw na dzień orzekania do zobowiązania organu do wydania decyzji lub podjęcia aktu, to oczywistym jest, iż postępowanie w tym zakresie należało, jako bezprzedmiotowe, umorzyć – art. 161 § 1 pkt 3 powołanej ustawy w zw. z art. 149 § 1 tej ustawy. W tej sytuacji zakres merytorycznego rozstrzygnięcia ograniczył się i sprowadzał do oceny, czy przy rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 24 września 2014 r. organ dopuścił się bezczynności i czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W tym zakresie Sąd zważył co następuje: W sprawie bezsporne jest, że organ odnosząc się do wniosku skarżącego z dnia 24 września 2014 r. poinformował wnioskodawcę pismem z dnia 6 października 2014 r., że udostępnienie informacji nastąpi w terminie nie dłuższym niż 2 miesiące. Bezsporne jest też, że terminu tego organ nie dochował, albowiem decyzję wydał dopiero w dniu [...] stycznia 2015 r., to jest po wniesieniu skargi do Sądu (skarga datowana na dzień 15 grudnia 2014 r., wpłynęła do organu w dniu 17 grudnia 2014 r.). Proste zestawienie daty wniosku (24 września 2014 r.) i daty wydania decyzji ([...] stycznia 2015 r.) dowodzi, że organ uchybił terminowi wskazanemu w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do art. 13 ust. 1 omawianej ustawy, udostępnienie informacji publicznej następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 tej ustawy. Wprawdzie w rozpoznawanej sprawie organ, stosownie do art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poinformował wnioskodawcę pismem z dnia 6 października 2014 r., iż udostępnienie nastąpi w terminie 2 miesięcy, ale terminu tego również nie dochował. Oznacza to, że organ dopuścił się bezczynności, albowiem uchybił zarówno terminowi wskazanemu w art. 13 ust. 1, jak i terminowi określonemu w art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ocenie Sądu, bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z akt postępowania wynika, że pomiędzy skarżącym – K. L. , a jego synem – M. L. zawisł spór m.in. o alimenty na rzecz skarżącego. Realizując prawo wynikające z ustawy o dostępie do informacji publicznej, skarżący pozyskiwał od organu informacje, w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, dotyczące swojego syna M.L. w przedmiocie kosztów refundacji studiów podyplomowych, kosztów refundacji jego kształcenia. Z akt postępowania wynika, że M. L. zwrócił się do Szefa Inspektoratu Uzbrojenia pismem z dnia 1 grudnia 2014 r. o nieudostępnianie ojcu tych informacji, albowiem nie są one wykorzystywane do zrealizowania interesu publicznego, ale do celów prywatnych postępowań sądowych. W aktach postępowania znajduje się zawiadomienie M.L. z dnia 16 stycznia 2015 r., skierowane do Prokuratury Rejonowej [...] w [...] o popełnieniu przestępstwa z art. 190a kk przez skarżącego K.L., polegającego na tym, że w okresie od dnia 12 stycznia 2011 r. do chwili obecnej uporczywie nęka swojego syna M.L., wzbudzając u niego uzasadnione poczucie zagrożenia oraz istotnie narusza jego prywatność, wszczynając w stosunku do niego kolejne postępowania sądowe, śledząc w internecie jego zakupy, występując do pracodawcy M.L. z licznymi wnioskami o udzielenie informacji o stanowiskach przez niego zajmowanych, okolicznościach towarzyszących jego zatrudnieniu, w oparciu o ustawę o dostępie do informacji publicznej. Z uzasadnienia zawiadomienia wynika, że M. L. w wieku 24 lat wyprowadził się z domu ojca alkoholika, który od tego czasu nęka go i śledzi, wywołując u niego uzasadnione poczucie zagrożenia, naruszając jego prywatność. Nadto wynika, że Sądy dwukrotnie oddalały pozew K.L. o alimenty (od syna M.). Z zawiadomienia wynika również, że K.L. systematycznie kieruje do pracodawcy syna M. liczne wnioski w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, dotyczące różnych sfer życia zawodowego M.L. (od 2013 r. 7 wniosków informacyjnych), co narusza jego prywatność, jak i prywatność jego narzeczonej I.M., w stosunku do której również kieruje wnioski informacyjne. Wzbudza to obawę, czy pracodawca, delegując pracowników do rozpatrywania tych wniosków, nie zakończy z nim współpracy rozwiązując z nim stosunek pracy. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał za logiczne, spójne i wiarygodne wyjaśnienia organu, iż opóźnienie w realizacji wniosku skarżącego spowodowała treść pisma M.L. z dnia 1 grudnia 2014 r., skierowanego do organu, w którym wniósł o nieudzielanie informacji na jego temat. Za w pełni przekonywujące Sąd uznał wyjaśnienia organu, iż po zapoznaniu się z treścią tego pisma organ powziął wątpliwość, czy wnioski skarżącego mogą być podstawą udostępnienia informacji publicznych odnoszących się do jego syna (narzeczonej syna). Organ podkreślił, że pismo M. L. skłoniło go do analizy prawnej wniosku pod kątem ochrony prywatności i wyłączeń określonych w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd – analizując treść licznych wniosków skarżącego, które składał w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej do organu, odnoszących się do sytuacji finansowej jego syna M., fakt, iż skarżący pozyskał te prywatne informacje niewątpliwie nadużywając ustawy o dostępie do informacji publicznej, bo wbrew treści art. 5 ust. 2 tej ustawy – nie dopatrzył się, by do bezczynności organu doszło z rażącym naruszeniem prawa. Tym bardziej, że analiza akt pozwala na stwierdzenie, iż do udostępnienia informacji z zakresu życia prywatnego syna skarżącego M. , doszło z naruszeniem przepisów prawa – art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Odnosząc się do żądania skarżącego, dotyczącego ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, stwierdzić należy, iż przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują w katalogu rozstrzygnięć "ukarania pracownika". Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 i art. 161 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził (orzekł), że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego, wobec jego bezprzedmiotowości związanej z jego rozpoznaniem.