II SAB/Bk 44/15

PostanowienieWSA w Białymstoku2015-08-27

Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Małgorzata Roleder, Anna Sobolewska-Nazarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej może zostać wniesiona do sądu administracyjnego bez wcześniejszego wyczerpania środków zaskarżenia, takich jak zażalenie na bezczynność do organu wyższego stopnia?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej podlega odrzuceniu, jeżeli skarżący nie wyczerpał przewidzianych prawem środków zaskarżenia, w szczególności nie wniósł zażalenia na bezczynność do organu wyższego stopnia lub wezwania do usunięcia naruszenia prawa, zgodnie z art. 52 § 1 PPSA i art. 35 § 1 K.p.a. Sąd administracyjny nie może dokonać merytorycznej oceny zasadności wniosku i stanowiska organu bez uprzedniego przeprowadzenia procedury zażaleniowej.
Stan faktyczny
Skarżący M. K. i H. K. wnieśli skargę na bezczynność Prezydenta Miasta B. w przedmiocie przywrócenia powierzchni działek do stanu zgodnego z aktem nadania własności oraz zapłaty za bezprawnie przywłaszczony grunt. Organ zwrócił się do skarżących o wskazanie interesu prawnego, a po odpowiedzi skarżących, ci wnieśli skargę do sądu administracyjnego. Organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoją argumentację.
Rozstrzygnięcie
1. Odrzucono skargę. 2. Zwrócono skarżącym solidarnie kwotę 100 zł z tytułu uiszczonego wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi M. K. i H. K. na bezczynność Prezydenta Miasta B. w przedmiocie przywrócenie powierzchni działek p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącym M. K. i H. K. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych z tytułu uiszczonego wpisu sądowego. , Pani M. K. i Pan H. K. wywiedli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność Prezydenta Miasta B. Zarzucili organowi niepodejmowanie właściwych aktów i czynności celem doprowadzenia powierzchni działek o numerach [...] i [...] z obrębu [...] do powierzchni zgodnej z powierzchnią wymienioną w akcie nadania własności Nr Rel. [...] oraz zapłaty za bezprawnie przywłaszczony grunt. Do wniosku z dnia[...] .05.2015r. dołączyli kopię Aktu własności ziemi z dnia [...].08.1976r. Nr Rel. [...] i zaświadczeń Biura Geodety Miejskiego w B. z dnia [...].08.1983r. o numerach: [...], [...], [...], [...], wnioskodawcy wyjaśnili, że o zmianie powierzchni działek o numerach [...] i [...] z obrębu [...] – W. dowiedzieli się w dniu [...].04.2015r. od Pana M. M. W odpowiedzi na w/w wniosek organ zwrócił się do wnioskodawców z pismem o wskazanie interesu prawnego w związku z żądaniem zawartym we wniosku z dnia [...].05.2015r. Na powyższe pismo wnioskodawcy odpowiedzieli pismem z dnia [...].05.2015r. za pośrednictwem organu – Urzędu Miejskiego w B., wywiedli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na bezczynność Prezydenta Miasta B.. W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w piśmie z dnia [...].05.2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Procedura wnoszenia skargi do sądu administracyjnego opiera się na obowiązku uprzedniego wyczerpania przez skarżącego środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały mu one w postępowaniu przed organem administracji publicznej. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Jeżeli zaś ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia, wniesienie skargi do sądu administracyjnego musi zostać poprzedzone uprzednim wezwaniem właściwego organu administracji publicznej do usunięcia naruszenia prawa. Opisana wyżej regulacja zawarta jest w przepisie art. 52 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wynika z ogólnego założenia, że sąd administracyjny nie zastępuje organów odwoławczych, a jego działania nie naruszają zasady dwuinstancyjności postępowania sądowoadministracyjnego. Środkiem zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym bezczynności organu, tkwiącej w zaniechaniu załatwienia sprawy wywołanej wnioskiem, w formie decyzji administracyjnej lub postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania administracyjnego, jest zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeśli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przez organ, będący adresatem wniosku. Stanowi o tym wprost przepis art. 35 § 1 K.p.a. Z akt administracyjnych nadesłanych przez organ, których zawartości nie kwestionowali skarżący, wynika, że wniosek skarżących będący wnioskiem o wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów obrębu [...] w B. w odniesieniu do nieruchomości skarżących oznaczonych numerami geodezyjnymi [...] i [...] poprzez przywrócenie zgodności danych co do granic (powierzchni) nieruchomości z dokumentami archiwalnymi, opisanymi we wniosku, został "załatwiony" przez organ w drodze pisma z dnia [...].05.2015r. Taki sposób załatwienia wniosku rzeczywiście pozbawił wnioskodawców praw procesowych w zakresie możliwości merytorycznego kwestionowania stanowiska organu. Brak jednakże wyczerpania przez skarżących przewidzianego Kodeksem postępowania administracyjnego zażalenia na bezczynność organu w zakresie prawidłowego sposobu zakończenia wywołanego wnioskiem postępowania administracyjnego, aktualnie zamyka sądowi administracyjnemu merytoryczną ocenę zasadności wniosku i trafności stanowiska organu. Bez poprzedzenia bezczynności organu zażaleniem (wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa) sąd administracyjny skargi na bezczynność nie może poddać merytorycznej kontroli. Skarżący nie zostali jednak pozbawieni na zawsze możliwości poddania twierdzeń wniosku merytorycznej ocenie sądu administracyjnego, ponieważ w każdym czasie, po upływie terminu załatwienia przez organ sprawy, określonego art. 35 i 36 K.p.a., mogą wnieść zażalenie na bezczynność organu I instancji, w tym przypadku do Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. Jeżeli organ II instancji nie wyznaczy organowi I instancji terminu do procesowego załatwienia sprawy, dopuszczalne stanie się wniesienie skargi na bezczynność organu I instancji i dopiero wówczas sąd administracyjny będzie mógł się wypowiedzieć, czy wprowadzenie do ewidencji gruntów żądanej przez skarżących zmiany jest w świetle regulacji przepisów prawa materialnego – ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne możliwe. Dostrzeżenie przez sąd niewypełnienia przez stronę warunku określonego art. 52 § 1 ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi skutkuje odrzuceniem skargi jako niedopuszczalnej na podstawie art. 52 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd orzeczono jak w sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu od odrzuconej skargi sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło