II GSK 152/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Urszula Wilk Protokolant asystent sędziego Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 18 października 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 220/15 w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz T. P. 650 (sześćset pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2015 r. o sygn. akt VI SA/Wa 220/15 oddalił w całości skargę T. P. (dalej: skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) z dnia [...] listopada 2014 r. w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia. Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. GITD utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2014 r., którą na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1 i art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm.; dalej: u.d.p.) nałożył na T. P. karę pieniężną w wysokości 3000 zł za przejazd w dniu 30 czerwca 2014 r. po autostradzie A1 na odcinku Pyrzowice - Gorzyczki (granica państwa), bez uiszczenia opłaty elektronicznej, zespołem pojazdów o masie przekraczającej dopuszczalne na tej drodze 3,5 t. Na podstawie protokołu kontroli z dnia 30 czerwca 2014 r. oraz dokumentów rejestracyjnych zespołu pojazdów, którym kierowała strona ustalono, że dmc samochodu [...] wyniosiła 2345 kg, a dmc przyczepy kempingowej [...] 1300 kg, co łącznie dało dmc 3645 kg. W chwili kontroli pojazd nie był wyposażony w urządzenie viaBOX służące do poboru opłaty elektronicznej, zaś na drodze znajdowały się właściwe znaki informujące o poborze opłaty elektronicznej. Powyższy stan faktyczny organ ustalił na podstawie protokołu kontroli z dnia 30 czerwca 2014 r., dowodów rejestracyjnych skontrolowanego zespołu pojazdów oraz pisma Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w Katowicach z dnia 6 października 2014 r., z którego wynika, że w dniu 30 czerwca 2014 r. na ww. odcinku autostrady ustawione były znaki informujące o podleganiu pod system elektronicznego poboru opłat. Organ wyjaśnił również, że rozporządzeniem Rady Ministrów z 6 sierpnia 2014 roku zmieniającym rozporządzenie w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokość stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 1112) wprowadzono zmianę nazwy odcinka autostrady A1: węzeł Pyrzowice - węzeł Świerklany na węzeł Pyrzowice - węzeł Gorzyczki (granica państwowa), zgodnie z załącznikiem nr 1 pkt 1 lit. d/ rozporządzenia. Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; obecny tekst jednolity: 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), WSA uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem. Sąd zgodził się z organem, że istniała podstawa do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 3000 zł, albowiem w świetle art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. korzystający z dróg publicznych zobowiązani są do uiszczania opłat elektronicznych, jeżeli poruszają się po nich m.in. zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, zaś niezbędnym warunkiem do uiszczenia opłaty jest posiadanie w samochodzie urządzenia viaBOX, które służy do poboru tej opłaty. Sąd powołał się przy tym na pismo Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Katowicach z dnia 6 października 2014 r., z którego wynika, że odcinek drogi, po którym skarżący wykonywał kontrolowany przejazd, był prawidłowo oznakowany znakami informacyjnymi, wskazującymi, że jest to droga płatna (znak T-34). Tym samym skarżący wiedział, a przynajmniej powinien wiedzieć, że po ww. odcinku drogi przejazd jest możliwy tylko przy uiszczeniu stosownej opłaty. Sąd nie podzielił zarzutów naruszenia art. 2 i art. 32 Konstytucji RP, wyjaśniając m.in., że wszyscy kierujący pojazdami powyżej 3,5 tony na drogach płatnych są obowiązani do ponoszenia stosownych opłat, natomiast istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Konieczność zastosowania prawem przewidzianych dolegliwości wobec podmiotów wykonujących przewóz po drogach publicznych bez dopełnienia stosownego obowiązku opłat, które nakładają na nich przepisy ustawy o drogach publicznych jest konsekwencją faktu naruszenia prawa. Obiektywny fakt naruszenia prawa jest w takim stanie rzeczy podstawą zastosowania sankcji i wina nie ma tu znaczenia. Ustawodawca nie uzależnił obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej od celu wykonywanego przejazdu, jak również nie przewidział możliwości odstąpienia od nałożenia kary w przypadku nieposiadania urządzenia viaBOX. Ponadto WSA uznał, że ustalenia organu w zakresie podstaw do nałożenia kary pieniężnej wynikają z prawidłowo zgromadzonych dowodów, zaś dokonana przez organ ocena tego materiału, w kontekście zastosowanych przepisów prawa materialnego, nie budzi zastrzeżeń, podobnie jak uzasadnienie decyzji obu instancji. Skargą kasacyjną T. P. domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia koszów postępowania wg norm prawem przepisanych, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. naruszenie: 1. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.) poprzez nieuwzględnienie skargi przez Sąd I instancji oraz nieuchylenie zaskarżonej decyzji mimo naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy i polegało na niepodjęciu przez organ wszelkich niezbędnych oraz możliwych działań w celu dokładnego oraz należytego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, a mianowicie niewyjaśnienie, czy oznaczenia ostrzegające przed wjazdem na płatny odcinek autostrady znajdowały się w dacie przejazdu skarżącego w miejscu, które umożliwiało skarżącemu zdecydowanie, jeszcze przed wjazdem na płatny odcinek drogi, o wyborze tego odcinka lub wyborze trasy nieobjętej opłatą; 2. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 133 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na nieuwzględnieniu przez Sąd I instancji przy rozpatrywaniu sprawy całości zgromadzonego w aktach sprawy materiału, tj. oświadczeń skarżącego o braku oznaczenia ostrzegającego przed wjazdem na płatny odcinek autostrady w miejscu pozwalającym na wybór drogi alternatywnej, a w konsekwencji nieodniesieniu się do tych oświadczeń przez Sąd w uzasadnieniu wyroku; 3. prawa materialnego, tj. art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnię skutkującą ich niezastosowaniem w sprawie i tym samym naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego, równości obywateli wobec prawa oraz zasady proporcjonalności w wyniku utrzymania w mocy decyzji rażąco naruszających te zasady. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący kasacyjnie wyjaśnił, że wjeżdżając na autostradę kierowca nie ma możliwości zawracania lub cofania na autostradzie, zatem umieszczenie znaku informującego o płatnej drodze powinno się znaleźć odpowiednio wcześniej na trasie, jeszcze w miejscu umożliwiającym kierowcy rezygnację z przejazdu po drodze płatnej. Oznakowanie drogi płatnej powinno się znajdować w miejscu, które umożliwia kierującemu – przy zachowaniu przepisów ruchu drogowego i realnych możliwości pojazdu – wybór pomiędzy wjazdem na drogę płatną, a niepłatną, bowiem tylko w takiej sytuacji nie dojdzie do naruszenia zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa. Skarżący kasacyjnie zaznaczył, że w tej sprawie organ nie wyjaśnił i nie wykazał, aby na trasie przejazdu w momencie przejazdu znajdowały się uprzednie znaki drogowe informujące o wjeździe na płatny odcinek drogi w miejscu umożliwiającym skorzystanie z drogi alternatywnej. Organ jedynie ustalił, że znaki takie istniały na odcinku podlegającym opłacie, co niezasadnie zaaprobował Sąd w wyroku. GITD nie udzielił odpowiedzi na skargę kasacyjną. Obecny na rozprawie przed NSA pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Na wstępie należy przypomnieć, że stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowo-administracyjnego, której w sprawie nie stwierdzono. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. i została skierowana przeciwko wyrokowi Sądu, którym uznał on za prawidłową decyzję GITD nakładającą na skarżącego karę pieniężną za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej, tj. za naruszenie art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1 i art. 13k ust. 4 u.d.p., gdyż wobec zebranego materiału dowodowego, ocena okoliczności sprawy dokonana przez organ, nie budziła żadnych zastrzeżeń. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że akceptując ustalenia faktyczne stanowiące podstawę wydania kontrolowanej decyzji, Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, że w świetle powołanych przepisów ustawy o drogach publicznych w związku z treścią załącznika nr 1 pkt 1 lit. c/ do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r., zmienionego rozporządzeniem Rady Ministrów z 6 sierpnia 2014 r., konieczność nałożenia odpowiedniej kary pieniężnej powoduje już sam wjazd kierującego pojazdem niezaopatrzonym w urządzenie viaBOX na drogę płatną lub jej odcinek. Sąd I instancji nie dopatrzył się również naruszenia zasad konstytucyjnych poprzez nałożenie na stronę kary w wysokości 3000 zł. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów postępowania (pkt 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że są one usprawiedliwione. Sąd I instancji, oddalając skargę, zgodził się przede wszystkim z organem, że przesłanką odpowiedzialności skarżącego jest nieprzestrzeganie określonego prawem obowiązku uiszczenia stosownej opłaty za przejazd po drodze publicznej. Nie budzi przy tym wątpliwości, że o zaliczeniu określonej drogi do kategorii drogi krajowej rozstrzyga wydane na podstawie art. 13ha ust. 6 u.d.p. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. Nr 80, poz. 433 ze zm.), a ponadto zasadą jest, zgodnie z art. 13i u.d.p., że uiszczenie opłaty następuje poprzez urządzenie służące do poboru tych opłat, instalowane w pojeździe. W sprawie poza sporem pozostaje również to, że skarżący w dniu 30 czerwca 2014 r. dokonał przejazdu po odcinku autostrady A1, objętym obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., zespołem pojazdów, tj. pojazdem wraz z przyczepą, których dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 t. Przejazd ten odbywał się bez uiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej, a przeprowadzona kontrola wykazała, że skarżący nie posiadał w samochodzie zainstalowanego urządzenia viaBox służącego do elektronicznego poboru opłat za przejazd odcinkiem płatnym. Mimo jednoznacznie sformułowanej we wskazanych przepisach podstawy prawnej nałożenia kary pieniężnej za brak opłaty drogowej, nie sposób uniknąć oceny, czy w okolicznościach rozpoznawanej sprawy bez znaczenia pozostawała sygnalizowana w toku postępowania administracyjnego oraz sądowoadministracyjnego okoliczność niewłaściwego oznakowania drogi publicznej, za przejazd po której należało uiścić opłatę elektroniczną. Zarówno we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, jak też w skardze do WSA w Warszawie, a przede wszystkim w piśmie z dnia 3 sierpnia 2015 r. skarżący podnosił, że z powodu braku oznakowania drogi, nie miał w ogóle możliwości ustalenia czy droga, po której się porusza, podlegała opłacie. Jak wynika z akt sprawy, w odpowiedzi na zarzuty skarżącego odnośnie do braku prawidłowego oznakowania drogi GITD zwrócił się pismem z dnia 27 sierpnia 2014 r. do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) z zapytaniem o wskazanie daty zatwierdzenia projektów stałych organizacji ruchu na odcinku autostrady A1 węzeł Pyrzowice - węzeł Świerklany z uwzględnieniem ustawienia tabliczek informacyjnych T-34, a także daty rzeczywistego wprowadzenia tych zmian oraz dat przeprowadzenia kontroli na ww. odcinku autostrady w zakresie prawidłowości ustawienia znaków T-34. W odpowiedzi pismem z dnia 6 października 2014. GDDKiA poinformowała, że wprowadzenie stałej organizacji ruchu obejmującej oznakowanie T-34 i D-39a, czyli znakiem drogowym D-39a "opłaty drogowe" oraz tabliczką do znaków drogowych T-34 wskazującą "pobór opłaty elektronicznej za przejazd drogą publiczną", nastąpił po dniu 3 lipca 2011 r. GDDKiA wskazała również daty zatwierdzenia projektów docelowej (stałej) organizacji ruchu na odcinkach autostrady A1 węzeł Sośnica - węzeł Świerklany oraz węzeł Sośnica - węzeł Pyrzowice wraz z datami rzeczywistego wprowadzenia stałych organizacji ruchu poprzez montaż oznakowania w terenie, odpowiednio w dniach 28 listopada 2011 r. i 24 stycznia 2013 r. Treść powołanego pisma stanowiła główny i w istocie jedyny element ustalania stanu faktycznego przez GITD przy ponownym rozpoznaniu sprawy. W konsekwencji organ w zaskarżonej decyzji stwierdził, że: "na jego podstawie ustalił, że w dniu 30 czerwca 2014 r. na ww. odcinku autostrady A1 ustawione były znaki informujące o podleganiu przedmiotowego odcinka pod system elektronicznego poboru opłat" (str. 3 decyzji). Podzielając stanowisko organu Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w istocie bezrefleksyjnie powtórzył, że z treści pisma GDDKiA wynika, że "odcinek drogi po którym wykonywany był w dniu 30 czerwca 2014 r. przejazd bez uiszczenia należnej opłaty, był prawidłowo oznakowany znakami informacyjnymi, wskazującymi, że jest to droga płatna (znak T-34). Tym samym skarżący wiedział, a przynajmniej powinien wiedzieć, że po ww. odcinku przejazd jest możliwy tylko przy uiszczeniu stosownej opłaty" (str. 7 uzasadnienia). Wniosek Sądu I instancji wydaje się co najmniej przedwczesny, słusznie bowiem autor skargi kasacyjnej wskazuje, że organ administracji nie wyjaśnił i nie wykazał, aby w momencie przejazdu skarżącego na trasie jego przejazdu znajdowały się uprzednie znaki informujące o wjeździe na płatny odcinek drogi w miejscu umożliwiającym skorzystanie z drogi alternatywnej. GITD jedynie ustalił istnienie takich znaków na odcinku podlegającym opłacie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z pisma GDDKiA wynika dokładnie tyle, że na ww. odcinku autostrady A1 zatwierdzono projekty stałej organizacji ruchu oraz wykonano montaż znaków, a także iż regularnie kontroluje się oznakowanie. Natomiast trudno z tego pisma powziąć wiedzę, w jakim miejscu to oznakowanie się znajduje, czy – tak jak przyjął Sąd I instancji – jest ono umieszczone już na płatnym odcinku drogi krajowej, czy znajduje się przed wjazdem na płatny odcinek, w takim miejscu, które pozwalałoby kierującemu pojazdem odpowiednio wcześniej zapoznać się ze znakiem i podjąć decyzję o wyborze drogi płatnej lub alternatywnej – niepłatnej. Skoro ustawodawca ustanowił obowiązek uiszczania opłaty elektronicznej za przejazd każdego pojazdu o dmc powyżej 3,5 t – dotyczący zarówno przejazdów wykonywanych w ramach działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego, jak i pozostałych – po wskazanych rozporządzeniem drogach krajowych, wprowadzając sankcję za jego niewykonanie, powinny być zapewnione odpowiednie warunki do realizacji tego obowiązku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd I instancji – akcentując obiektywny charakter odpowiedzialności administracyjnej – błędnie ograniczył się do powielenia poglądu organu w zakresie wniosków wynikających z treści pisma GDDKiA oraz odnotowania obowiązku skarżącego w zakresie znajomości przepisów dotyczących dróg publicznych (w tym kategorii dróg i ponoszenia opłaty elektronicznej). Skoro skarżący w toku postępowania podnosił okoliczności zarzucające niemożność zastosowania się do oznakowania z zachowaniem przepisów o bezpieczeństwie w ruchu drogowym i obrania innej, niż płatna, drogi należało w tej kwestii poczynić stosowne ustalenia. Powyższe czyni zasadnym zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd I instancji nie rozważył, czy w rozpoznawanej sprawie organ podjął wszelkie niezbędne i możliwe działania w celu dokładnego oraz należytego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, a mianowicie ustalenia, czy oznaczenia ostrzegające przed wjazdem na płatny odcinek autostrady znajdowały się w dacie przejazdu skarżącego w miejscu, które umożliwiało skarżącemu zdecydowanie, jeszcze przed wjazdem na płatny odcinek drogi, o wyborze tego odcinka lub wyborze trasy nieobjętej opłatą. Zasadny jest również zarzut naruszenia art. 133 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. polegającego na nieuwzględnieniu przez Sąd I instancji przy rozpatrywaniu sprawy całości zgromadzonego w aktach sprawy materiału, tj. oświadczeń skarżącego o braku oznaczenia ostrzegającego przed wjazdem na płatny odcinek autostrady w miejscu pozwalającym na wybór drogi alternatywnej, a w konsekwencji nieodniesieniu się do tych oświadczeń przez Sąd w uzasadnieniu wyroku; co stanowi istotny brak z punktu widzenia wymagań stawianych uzasadnieniu. Niewątpliwie obowiązkiem sądu administracyjnego jest wydanie orzeczenia "na podstawie akt sprawy" (art. 133 § 1 p.p.s.a.) i zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie (art. 141 § 4 p.p.s.a.). Powyższy obowiązek obejmuje pełne i odpowiednio wnikliwe odniesienie się do rozpatrywanego stanu faktycznego i prawnego sprawy, z uwzględnieniem racji podniesionych przez stronę skarżącą. Podstawą orzekania sądu winien być zatem materiał zgromadzony przez organy w toku całego postępowania przed tymi organami oraz przed sądem (uwzględniając treść art. 106 § 3 p.p.s.a). Wobec tego, że w sprawie uznano za zasadne wymienione wcześniej zarzuty naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. zaskarżony wyrok podlegał uchyleniu. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy WSA weźmie pod uwagę zaprezentowane wyżej stanowisko i oceni prawidłowość stanowiska organu co do oznakowania odcinka autostrady A1 węzeł Pyrzowice - węzeł Gorzyczki w dniu przejazdu, pod kątem realnej możliwości dokonania wyboru innej nieodpłatnej trasy przez kierującego kontrolowanym pojazdem. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a/ i § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b/ w zw. z § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 490 ze zm.).