II FSK 2869/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Beata Cieloch (sprawozdawca), , , po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi D. A. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2019 r. sygn. akt II FSK 431/17 oddalającym skargę kasacyjną D. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 października 2016 r. sygn. akt I SA/Łd 26/15 w sprawie ze skargi D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 10 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. postanawia: 1) odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego; 2) zwrócić D. A. z kasy Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 100 (słownie: sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi o wznowienie postępowania. 1. Pismem procesowym z 31 października 2019 r. D. A. będąca doradcą podatkowym wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 maja 2019 r., sygn. akt II FSK 431/17. 2. Skarżąca została wezwana o uiszczenie wpisu od skargi o wznowienie postępowania w wysokości 100 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia tej skargi. Wezwanie zostało doręczone Skarżącej w trybie fikcji prawnej doręczenia 9 grudnia 2019 r. na podstawie przepisów z art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.). Termin do uiszczenia wpisu upływał więc 16 grudnia 2019 r. (poniedziałek), tymczasem Skarżąca uiściła wpis dopiero 17 grudnia 2019 r., a zatem po terminie. 3. Wyjaśnić tu należy, że stosownie do art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65- 72 p.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zgodnie z art. 73 § 2 p.p.s.a. zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Stosownie do § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie zaś z § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Z treści art. 73 § 1 i § 4 p.p.s.a. wynika zatem, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia, tj. awizo. Przepisy te wprowadzają fikcję prawną doręczenia, co oznacza, że na ich podstawie – wbrew faktom – uznajemy przesyłkę za doręczoną, a skutek ten zachodzi z mocy samego prawa "z upływem ostatniego dnia okresu". W literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, że odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji. Odbiór przesyłki przez adresata po upływie 14 dni od daty jej złożenia w urzędzie pocztowym jest bowiem czynnością organizacyjno-techniczną, nie mającą znaczenia dla zaistnienia skutku w postaci doręczenia, uzależnionego wyłącznie od spełnienia warunku przewidzianego w ustawie – upływ ostatniego dnia okresu. 4. Skoro więc wezwanie o uiszczenie wpisu, po dwukrotnym awizowaniu (przy czym pierwsze awizowanie miało miejsce 25 listopada 2019 r. – vide k. 22 akt sądowych) nie zostało odebrane z placówki pocztowej, to oznacza, że zostało doręczone z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu z art. 73 § 1 p.p.s.a., a zatem 9 grudnia 2017 r. Nie ma tu znaczenia data drugiego awizowania, bowiem termin czternastodniowy jest liczony od daty pierwszego awizo i zasad liczenia tego terminu nie zmienia data drugiego awizo. Na marginesie należy wskazać, że wydanie przesyłki Stronie 10 grudnia 2019 r. (Skarżąca omyłkowo wpisała na zwrotnym potwierdzeniu odbioru "2018"), a więc już po upływie 14 dni, o których mowa w art. 73 p.p.s.a., niewątpliwie było błędnym działaniem operatora pocztowego. Adresat przesyłki ma zaś prawo działać w zaufaniu do operatora publicznego i przyjąć, że przesyłka została doręczona mu w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Toteż wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie, że okoliczność wydania przesyłki po skutecznym doręczeniu w trybie fikcji doręczenia, co prawda nie niweluje skutku doręczenia, ale może stanowić okoliczność uzasadniającą wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Przy czym skuteczność takiego wniosku zależna jest od uprawdopodobnienia, że uchybienie terminowi do dokonania czynności procesowej nastąpiło bez winy strony. 5. W okolicznościach tej sprawy przyjąć należy, że w istocie do doręczenia przesyłki doszło w trybie fikcji prawnej doręczenia 9 grudnia 2019 r. Termin do uiszczenia wpisu upływał więc 16 grudnia 2019 r., a Skarżąca uiściła wpis dopiero 17 grudnia 2019 r. Zachodzą więc podstawy do odrzucenia skargi o wznowienie postępowania. Zgodnie bowiem z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i § 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Skoro Skarżąca uiściła wpis po terminie, to skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu. 6. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 220 § 3 w zw. z art. 276 i art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. 7. O zwrocie wpisu od skargi o wznowienie orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 w zw. z art. 276 i art. 193 p.p.s.a.