II SA/Rz 425/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik WSA Joanna Zdrzałka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 września 2013 r. sprawy ze skargi Towarzystwa [...] w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji -skargę oddala- II SA/Rz 425/13 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2013r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zwane dalej "SKO", utrzymało w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] stycznia 2013r. , nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy. W podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia SKO powołało art. 17 pkt 1, art. 28, art. 61a, art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144, art. 157 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (powołany Dz. U. z 2000r. , Nr 98, poz. 1071, ze zmianami), zwanej dalej "k.p.a." Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz z akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] czerwca 2005r., nr [...], znak [...] Wójt Gminy L. ustalił dla H. i L. S. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie, rozbudowie i nadbudowie budynku mieszkalno – usługowego "[...]" na działce nr 5/4 położonej w U. Wnioskiem z dnia [...] listopada 2012r. [...] Towarzystwo [...] w W., zwane dalej także "[...]" reprezentowane przez pełnomocnika radcę prawnego A.R. wystąpiło do SKO o stwierdzenie nieważności wskazanej wyżej decyzji. W uzasadnieniu wspomnianego na wstępie postanowienia z dnia [...] stycznia 2013r. SKO odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wskazanej we wniosku powołało się na fakt, że [...] nie przysługuje przymiot strony postępowania w sprawie zakończonej decyzją o warunkach zabudowy. W zażaleniu na wskazane wyżej postanowienie [...] zarzuciło naruszenie: - art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 61 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 28 k.p.a. przez przyjęcie, że [...] nie jest stroną postępowania podczas, gdy wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji było uzależnione od przedłożenia przez inwestora umowy o odprowadzanie ścieków zawartą z [...], na podstawie której [...] zobowiązuje się do odprowadzania większej ilości ścieków w związku z rozbudowaniem inwestycji albo oświadczenia [...], że taka umowa zostanie zawarta. - art. 144 k.c. w związku z art. 28 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie mimo, że rozbudowanie inwestycji będzie zakłócać korzystanie przez [...] z jego nieruchomości ponad przeciętną miarę wynikającą ze społeczno – gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych, poprzez nieuwzględnienie faktu ograniczenia prawa własności [...] wskutek zwiększenia uciążliwości spowodowanych zwiększoną produkcją ścieków związaną z rozbudową inwestycji, co skutkowało nieprawidłowym uznaniem przez SKO, że [...] nie ma statusu strony w postępowaniu Wniosło o uchylenie zaskrzonego postanowienia i wydanie decyzji w przedmiocie nieważności decyzji Postanowieniem z dnia [...] lutego 2013r. wymienionym na wstępie SKO utrzymało w mocy swoje postanowienie z dnia [...] stycznia 2013r. W uzasadnieniu wskazało, że stosownie do treści art. 61 a k.p.a. organ administracji wydanej postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wtedy, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione do organu administracji publicznej 2) żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub postępowanie nie może być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn . Stosownie do art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Ustalenie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym oznacza wskazanie przepisu prawa materialnego, na podstawie którego dany podmiot może domagać się czynności organu. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny. Z okoliczności sprawy nie wynika jakoby [...] przysługiwały oparte na przepisach prawa materialnego, tj.: ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012r., poz. 647) jakiekolwiek prawa rzeczowe do nieruchomości objętych inwestycją, czy leżących w sąsiedztwie tej nieruchomości oznaczonej nr ewid. 5/4 położonej w U. [...] jest właścicielem nieruchomości położonej w U. o nr ewid. 1/1, która nie leży w najbliższym sąsiedztwie działki inwestycyjnej, zaś inwestycja objęta kwestionowaną decyzją w żaden sposób nie oddziałuje na wspomnianą działkę. Warunek, od którego uzależnia ustawodawca wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie czyni z jednostki organizacyjnej (właściciela sieci i urządzeń w nimi związanych, z którą inwestor zawiera umowę w sprawie wykonania uzbrojenia terenu, strony postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Oznacza to, że [...] nie może upatrywać swojego interesu prawnego w tym, że decyzja o warunkach zabudowy została wydana pomimo braku zgody [...] jako właściciela prywatnej oczyszczalni ścieków na odprowadzenie większej ilości ścieków w związku z rozbudową inwestycji. Zagadnienia z zakresu umów cywilnoprawnych czy wpływu inwestycji objętej decyzją o warunkach zabudowy na uprawnienia i obowiązku [...] wynikające z art. 144 k.c. należą do sfery cywilnoprawnej, a nie administracyjnej, nie mogą być więc przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu. Skargę na wskazane wyżej postanowienie złożyło [...] reprezentowane przez pełnomocnika radcę prawnego A.R. W skardze zarzuciło naruszenie przepisów, których naruszenie wcześniej podniosło w odwołaniu. Ponadto zarzuciło naruszenie: - art. 28 k.p.a. w związku z art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez jego niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że stroną postępowania o udzielenie warunków zabudowy może być właściciel nieruchomości położonej w najbliższym sąsiedztwie od działki inwestycyjnej, podczas gdy na gruncie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym krąg stron postępowania w sprawie warunków zabudowy nie jest ograniczony wyłącznie do właścicieli działek mających wspólną granicę z działką, której dotyczy decyzja o warunkach zabudowy, a [...], jako właściciel działki, która nie sąsiaduje bezpośrednio z działką inwestycyjną jest stroną postępowania o udzielenie warunków zabudowy, ponieważ działka inwestycyjna oddziałuje niekorzystnie na nieruchomość [...], - art. 7, 77, 80 k.p.a. przez ich niezastosowanie i niepoczynienie przez organ żadnych ustaleń na okoliczność faktycznego szkodliwego oddziaływania działki inwestycyjnej na nieruchomość [...] (immisje), w kontekście znaczącego wzrostu zapotrzebowania w odbiór ścieków, ze względu na rozbudowę inwestycji przy jednoczesnym braku możliwości przyjmowania przez [...] większej ilości ścieków (przekraczanie norm określonych w pozwoleniu wodnoprawnym) Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia tegoż organu oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Poza tym Sąd nie jest związany zarzutami i powołaną podstawą prawną rozpoznając jednak w granicach sprawy – art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270). Ustalenia stanu faktycznego są bezsporne i nadają się do wyrokowania. Decyzja Wójta Gminy L. z dnia [...] czerwca 2005 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na przebudowie, rozbudowie i nadbudowie budynku mieszkalno – usługowego "[...]" położonego na działce 5/4 w U., stała się ostateczna. [...] jest właścicielem działki nr ew. 1/1 w U. położonej w odległości 500 m od działki objętej inwestycją. Skarżąca Spółka nie brała udziału w postępowaniu o warunki zabudowy ani też nie doręczono jej decyzji o warunkach zabudowy. We wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji Spółka wskazała na przepis art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez rażące naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 61 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej uregulowana w art. 156 – 159 K.p.a. jest środkiem nadzwyczajnym umożliwiającym wzruszenie decyzji ostatecznych. Zgodnie z art. 157 § 2 K.p.a. postepowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Podmiot żądający stwierdzenia nieważności decyzji musi więc posiadać interes prawny w postępowaniu administracyjnym w sprawie kwestionowanej decyzji. Pojęcie strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej, która była podstawą rozstrzygnięcia czyli ustanowienia uprawnienia lub obowiązku. Prawem materialnym w sprawach ustalenia warunków zabudowy jest ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2012 r., poz. 647). Z przepisu art. 6 ust. 2 pkt 2 tej ustawy wynika, że stronami postępowania w sprawach o ustalenie warunków zabudowy są podmioty jeżeli decyzja ta wpływa na ich sferę prawną. Utrwalił się pogląd w judykaturze, ze stronami są inwestor oraz właściciele i użytkownicy działek oraz właściciele i użytkownicy działek znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji. W sąsiedztwie działki 5/4 objętej inwestycją znajdują się działki nr: 6, 5/9, 5/8, 5/5, 5/20,5/19, 5/18. Wobec tego w sąsiedztwie tym nie występuje działka 1/1. Wnioskodawca natomiast nie wykazał aby planowana inwestycja oddziaływała na sferę jego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa materialnego. Bez wpływu na ocenę posiadania przez skarżącą przymiotu strony w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy pozostają podnoszone przez skarżącą argumenty związane z odprowadzeniem ścieków z istniejącego budynku inwestora do oczyszczalni ścieków [...] Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji cechuje tzw. etap wstępny dotyczący wszczęcia lub odmowy wszczęcia postępowania oraz etap merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku. W tzw. fazie wstępnej następuje badanie wniosku pod względem formalnym w szczególności w zakresie zdolności do działania w sprawie. Zgodnie z art. 61a K.p.a., który ma tutaj zastosowanie, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, a organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Brak interesu prawnego, podmiotu składającego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji powoduje uzasadnioną odmowę wszczęcia postępowania, o której mowa w art. 61a § 1 K.p.a., co uniemożliwia merytoryczne rozstrzyganie w sprawie. Z tych względów na zasadzie przepisu art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.