II GSK 1497/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A Sp.j. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 103/15 w sprawie ze skargi A Sp.j. w S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zgłoszenia wynalazku oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2015 r. o sygn. akt VI SA/Wa 103/15 oddalił w całości skargę A Sp. j. w S. (dalej: Spółka) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2014 r. o umorzeniu postępowania w sprawie zgłoszenia wynalazku. Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia. Decyzją z dnia [...] października 2014 r. Urząd Patentowy, działając na podstawie art. 46 ust. 1 oraz art. 245 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1410 ze zm.; obecny tekst jednolity: Dz. U. z 2017r. poz. 776; dalej: p.w.p.), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2013 r. o umorzeniu postępowania w sprawie dokonanego przez Spółkę w dniu [...] listopada 2008r. zgłoszenia (numer [...]) wynalazku pod pierwotnym tytułem "[...]". Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; obecny tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 46 ust. 1 p.w.p. w uzasadnionych przypadkach Urząd Patentowy, sprawdzając, czy spełnione zostały ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu, może wezwać zgłaszającego postanowieniem do nadesłania w wyznaczonym terminie, pod rygorem umorzenia postępowania, dokumentów i wyjaśnień dotyczących tego zgłoszenia oraz do wprowadzenia określonych poprawek lub uzupełnień w dokumentacji zgłoszenia, a także do nadesłania rysunków, które nie są niezbędne do zrozumienia wynalazku, jeżeli jest to potrzebne dla należytego przedstawienia wynalazku lub konieczne z innych względów. Powołany przepis wpisuje się, jako etap uzupełnienia zgłoszenia, w postępowanie w sprawie uzyskania patentu. Postępowanie w sprawie zgłoszenia wynalazku zostało uregulowane w rozdziale 2, Działu II, Tytułu II p.w.p. (art. 31 – 40). W art. 31 ust. 4 p.w.p. przewidziano środki dyscyplinujące, zmierzające do tego, by zgłoszenie wynalazku było pełne, tzn. obejmowało wszystkie elementy, o których mowa w art. 31 ust. 1. W związku z powyższym w powołanym ust. 4 stwierdzono, że Urząd Patentowy wyznacza postanowieniem, pod rygorem umorzenia postępowania, termin do uzupełnienia zgłoszenia, jeżeli stwierdzi, że nie zawiera ono wszystkich części, o których mowa w ust. 3. Zgłoszenie uważa się za dokonane w dniu wpłynięcia do Urzędu Patentowego ostatniego brakującego rysunku. W ocenie Sądu, podobieństwo art. 31 ust. 4 p.w.p. do treści art. 42 ust. 1 oraz art. 46 ust. 1 p.w.p. jest zamierzone, ponieważ wszystkie te przepisy mają znaczenie dyscyplinujące, zmierzające do pełnego ujawnienia istoty wynalazku, który ma być objęty patentem. O ile przy tym pierwszy z powołanych przepisów (art. 31 ust. 4) dotyczy treści samego zgłoszenia i jest w istocie adresowany do zgłaszającego wynalazek, o tyle dwa pozostałe, tj. art. 42 ust. 1 oraz art. 46 ust. 1, dotyczą już postępowania zgłoszeniowego – rozpatrywania zgłoszenia wynalazku przez UP. Sąd stwierdził, że na tym etapie postępowania zgłoszeniowego Urząd wysłał do zgłaszającego dwa postanowienia (wydane na podstawie art. 46 ust. 1 p.w.p.) z uwagami, które dotyczyły uporządkowania opisu i zastrzeżeń. Nadesłana w odpowiedzi nowa redakcja zgłoszenia była nieprawidłowa i niespójna, dlatego Urząd ponownie wezwał zgłaszającego do nadesłania poprawionych: opisu i zastrzeżeń. W odpowiedzi zgłaszający stwierdził brak przyczyn do wykonania postanowienia. W tym stanie rzeczy organ decyzją z dnia [...] marca 2013 r. umorzył postępowanie. Rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. Urząd wezwał zgłaszającego do nadesłania wyjaśnień dotyczących zakresu żądanej ochrony, niejednoznacznych i niespójnych sformułowań zastosowanych w treści zgłoszenia (wskazanych przykładowo) oraz nadesłania przeredagowanych: opisu i zastrzeżeń wraz z uwagami na co zgłaszający miał zwrócić uwagę przy przeredagowywaniu zgłoszenia. W odpowiedzi zgłaszający stwierdził, że "został przekonany co do zasadności uwag podniesionych w wezwaniu" i nadeśle nową redakcję dokumentacji, jednak nowa redakcja zgłoszenia wciąż była nieprawidłowa. W piśmie Urzędu z dnia [...] maja 2014 r. ponownie wskazano na niejasności i brak spójności treści opisu i zastrzeżeń. Ostatecznie zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2014 r. Urząd podtrzymał decyzję o umorzeniu postępowania. Zważywszy stwierdzony stan faktyczny i prawny WSA nie dopatrzył się w sprawie zarzucanego przez stronę skarżącą naruszenia art. 244 oraz art. 46 ust. 1 p.w.p. i art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; obecny tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.; dalej: k.p.a.). Skargą kasacyjną Spółka domagała uchylenia wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zarzucając naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, pomimo tego że zaskarżona decyzja organu narusza przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: – art. 46 ust. 1 p.w.p. przewidujący wymóg formy postanowienia dla wezwań o wprowadzenie określonych poprawek i uzupełnień w dokumentacji zgłoszenia, – art. 124 k.p.a. określający elementy składowe postanowienia. Urząd Patentowy nie udzielił odpowiedzi na skargę kasacyjną. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 1 marca 2018 r. stawiła się ekspert Urzędu Patentowego, która wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i podlega oddaleniu. Na wstępie należy zauważyć, że stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ma na celu kontrolę wyroku wydanego przez sąd pierwszej instancji, lecz w ograniczonym, bo zakreślonym przez składającego skargę kasacyjną, zakresie. To autor skargi kasacyjnej poprzez zarzuty skonstruowane w ramach wybranych przez siebie podstaw kasacyjnych, o których stanowi art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., wytycza sądowi kasacyjnemu obszar kognicji i decyduje o głębokości kontroli. Całkowicie poza kontrolą kasacyjną muszą zatem pozostać te błędy wyroku, których skarżący kasacyjnie nie dostrzegł; rządząca postępowaniem kasacyjnym zasada dyspozycyjności nie pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na jakiekolwiek uzupełnienia lub korekty nadzwyczajnego środka odwoławczego jakim jest skarga kasacyjna. Wniesiona przez pełnomocnika skarżącej Spółki skarga kasacyjna oparta została formalnie na obu podstawach wskazanych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., lecz jako jedyne naruszenie przez Sąd I instancji przepisu procesowego wskazano art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. stanowiący jedną z podstaw orzekania przez ten sąd. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, iż skarżący kasacyjnie uznaje, że WSA naruszył ten przepis, bo nie uchylił zaskarżonej decyzji, mimo że Urząd Patentowy, w toku postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie zgłoszenia, kierując do skarżącej Spółki wezwania, nie wypełnił nakazów formułowanych przez art. 46 ust. 1 p.w.p. i art. 124 k.p.a. Tak sformułowane zarzuty ograniczają kontrolę zaskarżonego wyroku wyłącznie do oceny, czy Sąd prawidłowo nie stwierdził nieprawidłowości w postępowaniu organu, który rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, kierował do skarżącej Spółki wezwania, nie zachowując formy postanowienia. Zważyć przede wszystkim trzeba, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyli zaskarżony akt, jeśli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Takiej zależności dopatrzeć się w kontrolowanej sprawie nie sposób. Podkreślić należy, że skarżąca kasacyjnie Spółka nie kwestionuje w żaden sposób przedstawionego przez Sąd I instancji stanu faktycznego, zgodnie z którym skierowane do Spółki w toku postępowania zgłoszeniowego w formie postanowień wezwania Urzędu Patentowego, dotyczące stwierdzonych nieprawidłowości zgłoszenia, nie zostały wykonane; skarżąca w odpowiedzi na drugie wezwanie wręcz uznała "brak przyczyn, które nakłaniałyby ją do wykonania postanowienia". W tej sytuacji niewątpliwie zaistniała więc przewidziana art. 46 ust. 1 p.w.p. przesłanka umorzenia postępowania. Postawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia tego właśnie przepisu oraz art. 124 k.p.a. poprzez niedochowanie przez organ właściwej dla wezwań formy postanowienia nie mogą usprawiedliwić uwzględnienia skargi kasacyjnej. Po pierwsze, jak już wyżej powiedziano art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. jest niewystarczający jako podstawa z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skargi kasacyjnej, z której wywodzi się naruszenie mające istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej zabrakło zarzutu naruszenia przepisu procesowego, który ten sąd winien stosować, dokonując oceny legalności rozstrzygnięcia – także w sferze procedury administracyjnej – w oparciu o akta sprawy sądowej i administracyjnej (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Zabrakło też powiązania przepisu art. 124 k.p.a. z właściwym przepisem ustawy Prawo własności przemysłowej, do którego ustawa ta odsyła w art. 244 ust. 11 p.w.p., zgodnie z którym do postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 12 – 14, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące rozpatrywania odwołania od decyzji, co z kolei na podstawie ust. 3 tego artykułu stosuje się odpowiednio do postanowień. Wreszcie skarżący nie kwestionuje przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku rozumowania Sądu I instancji, które doprowadziło do niekorzystnego dla skarżącej orzeczenia. Niespornym jest, że Spółka nie zastosowała się w toku całego postępowania, a więc także na etapie po wniesieniu przez nią wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, do skierowanego do niej przed umorzeniem postępowania dwukrotnego wezwania organu. Fakt, że skierowanym do skarżącej na późniejszym etapie postępowania, wezwaniom organu o wyjaśnienie i dokonanie zmian zgłoszenia nie nadano formy postanowienia w sytuacji, gdy takie żądanie organu było Spółce znane z postanowień wydanych przed umorzeniem postępowania, jest obojętny dla wyniku sprawy i nie może stanowić podstawy uwzględnienia skargi kasacyjnej. Zaznaczyć przy tym należy, że Spółka została pouczona o wynikającym z zastosowania art. 46 ust. 1 p.w.p. rygorze niezastosowania się do wezwania. Z tych powodów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.