VII SA/Wa 2787/14

WyrokWSA w Warszawie2015-08-28

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Tadeusz Nowak, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie odmawiające Stowarzyszeniu "M." dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie wpisu kamienicy do rejestru zabytków, mimo że Stowarzyszenie wykazywało posiadanie wiedzy merytorycznej i doświadczenia w ochronie zabytków?
Ratio decidendi
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie przeprowadził wszechstronnej analizy argumentacji Stowarzyszenia "M." dotyczącej interesu społecznego w jego udziale w postępowaniu. Chociaż organ prawidłowo uznał, że dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu wymaga spełnienia kumulatywnie przesłanek celu statutowego i interesu społecznego, to nie zbadał wystarczająco, czy Stowarzyszenie wykazało posiadanie wiedzy merytorycznej i rozeznania w konkretnej sprawie, co mogłoby uzasadniać jego udział.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie "M." zwróciło się do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z wnioskiem o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie wpisu kamienicy do rejestru zabytków oraz o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w tym postępowaniu. Organ wszczął postępowanie, ale odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału, uznając, że nie wykazało ono interesu społecznego. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał w mocy postanowienie odmawiające dopuszczenia. Stowarzyszenie zaskarżyło postanowienie Ministra do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, stwierdził, że postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Ministra na rzecz Stowarzyszenia zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant ref. staż. Magdalena Bąba, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "M." w O. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2014 r. znak [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz skarżącego Stowarzyszenia "M." w O. kwotę 200 zł (dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej przez Stowarzyszenie "M." w O. w niniejszej sprawie było postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2014 r. znak: [...], wydane w następującym stanie sprawy: Pismem z dnia 20 grudnia 2013 r. skarżące Stowarzyszenie zwróciło się do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z wnioskiem o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wpisu do rejestru zabytków kamienicy przy ul. D. [...] oraz o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w tym postępowaniu. Żądania te sformułowano w oparciu o art. 31 § 1 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267). Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. znak: [...][...] Wojewódzki Konserwator Zabytków, działając na podstawie art. 31 § 1 i 2 k.p.a., w pkt 1 - wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wpisu do rejestru zabytków nieruchomych budynku położonego przy ul. K. nr [...] w O., w pkt 2 - odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia "M." w O. do udziału w ww. postępowaniu. W uzasadnieniu orzeczenia, odnośnie pkt 1 wniosku Stowarzyszenia, organ powołał się na treść art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162 z 2003 r., poz. 1568 z późn. zm.) i wskazał, że kamienica przy ul. K. [...] figuruje w gminnej ewidencji zabytków oraz ujęta jest w wykazie obiektów i obszarów zabytkowych przeznaczonych do ujęcia w gminnej ewidencji zabytków przekazanym Gminie O. zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 201 Or. nr 75, poz. 474). Usytuowana jest w centralnej części miasta, w zwartej zabudowie południowej pierzei ulicy D. Została wybudowana w pierwszej dekadzie XX w. w stylu późnej secesji. Istnieje zatem cel społeczny we wszczęciu postępowania dla ustalenia czy ww. obiekt posiada wartości kwalifikujące go do objęcia ścisłą ochroną konserwatorską poprzez wpis do rejestru zabytków. Odnośnie pkt 2 rozpatrywanego wniosku Stowarzyszenia organ stwierdził natomiast, że nie zostały spełnione łącznie przesłanki uregulowane w art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., a tym samym wniosek Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu nie mógł być pozytywnie załatwiony. I tak, organ podał, iż zgodnie z ww. przepisem wskazane żądanie musi być uzasadnione celem statutowym organizacji społecznej, nadto - za uwzględnieniem żądania tej organizacji musi przemawiać interes społeczny. Uznał, że ta ostatnia przesłanka w sprawie nie wystąpiła. Organ stwierdził, iż organizacja nie wykazała, że posiada "kwalifikacje", tj. specjalistyczną wiedzę merytoryczną w zakresie historii architektury, która przemawiałaby za jej udziałem w postępowaniu. Na powyższe postanowienie w jego części dotyczącej dopuszczenia do udziału w postępowaniu, zażalenie złożyło Stowarzyszenie "M." stwierdzając, że posiada rozeznanie w sprawie, w której zamierza uczestniczyć, wiedzę specjalistyczną oraz doświadczenie w ratowaniu obiektów zabytkowych. W ocenie Stowarzyszenia, wszczęcie postępowania w sprawie wpisu do rejestru zabytków niszczejącego od wielu lat budynku nastąpiło jedynie dzięki aktywności tegoż Stowarzyszenia i dlatego nie można mu odmówić udziału w przedmiotowym postępowaniu. Strona stwierdziła, że posiada doświadczenie w ratowaniu zabytków 0. czym świadczą liczne, wskazane w zażaleniu, inicjatywy i starania Stowarzyszenia zmierzające do ocalenia zagrożonych zniszczeniem budynków historycznych. Również dokonane w ostatnim czasie zmiany w statucie Stowarzyszenia, a także włączenie w poczet członków S. B. - magistra inżyniera architekta, mają świadczyć o zasadności wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r., wskazanym na wstępie, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, po rozpatrzeniu zażalenia Stowarzyszenia "M." w O., orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej odmowy dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu. W uzasadnieniu postanowienia, organ odwoławczy wskazał na treść art. 31 § 1 pkt 1. i 2 oraz § 2 tego artykułu k.p.a. Podał, że zgodnie z regulacją zawartą w tych przepisach, organizacja społeczna może wystąpić z żądaniem wszczęcia postępowania lub dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Są to przesłanki inicjatywy procesowej organizacji społecznej, które muszą wystąpić łącznie - cel statutowy organizacji społecznej jest jednym elementem legitymującym żądanie, drugim natomiast jest zgodność tego żądania z interesem społecznym. Rozpatrując wniosek organizacji społecznej, organy administracji muszą rozważać zarówno to, czy udział w postępowaniu znajduje uzasadnienie w postanowieniach statutu organizacji, jak i to, czy za tym udziałem, nawet gdy mieści się on w ramach działalności statutowej, przemawia interes społeczny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 264/07). Organ wskazał następnie, że pojęcie interesu społecznego w rozumieniu jakim występuje w art. 31 § 1 k.p.a., jest pojęciem nieostrym, stwarzającym trudności interpretacyjne, mogące doprowadzić niekiedy do skrajności w zbyt zawężającej lub nazbyt rozszerzającej wykładni tego pojęcia przez organy administracji publicznej. Pojęcie to nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę, zatem w każdej sprawie indywidualnej podlega ono wykładni organu, do którego zostało skierowane żądanie oparte na przepisie art. 31 § 1 Kodeksu. W związku z tym organizacja społeczna występująca z takim żądaniem, powinna starać się w każdej sprawie wykazać, że za wszczęciem postępowania z urzędu bądź za dopuszczeniem jej do udziału w postępowaniu przemawia interes społeczny. Dopuszczenie do udziału w postępowaniu podmiotu, który nie broni własnego interesu prawnego, zmienia układ praw procesowych strony, przyznając te prawa też innemu podmiotowi. Przy ustalaniu spełnienia przesłanek z art. 31 k.p.a. przez organizację społeczną nie jest więc dopuszczalna wykładnia rozszerzająca. Nadto, nie jest też dopuszczalna taka wykładnia art. 31 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organ administracji publicznej byłby niejako automatycznie zobligowany do uwzględnienia żądania organizacji społecznej z tych tylko powodów, że jest ona formalnie organizacją społeczną, której żądanie jest uzasadnione celami statutowymi, bez badania czy przemawia za tym interes społeczny. Taka wykładnia byłaby sprzeczna z ratio legis cytowanego przepisu, gdyż zawężałaby zakres kompetencji organu określonych w § 2 tego przepisu. Organ podkreślił, że prezentowane wyżej poglądy były wielokrotnie już wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. akt VII SA/Wa 437/14, w którym to -jak podał- Sąd stwierdził, że "udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji społecznej, jak również nie może prowadzić do naruszenia sfery prywatności stron postępowania poprzez nadmierne poszerzenie kręgu jego uczestników (...). Konsekwentnie organizacja społeczna powinna być dopuszczona do udziału w postępowaniu, gdy będzie się to przyczyniało do lepszego wypełnienia przez postępowanie administracyjne jego funkcji. (...) to organizacja społeczna powinna uprawdopodobnić (...), że przyczyni się aktywnie do lepszego wypełnienia przez postępowanie administracyjne jego celów. Organizacja ubiegająca się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu winna wykazać - konkretnie i szczegółowo - interes społeczny w tym postępowaniu, a także wskazać jak realnie jest w stanie bronić interesu społecznego. Organizacja społeczna powinna więc wykazać, jakie posiada "kwalifikacje" do występowania w danej konkretnej sprawie. Musi bowiem istnieć merytoryczne powiązanie pomiędzy przedmiotem sprawy a osiągnięciami, specjalizacją działania, a nie tylko celami tej organizacji. (...) za udziałem organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym interes społeczny będzie przemawiał tylko wtedy, gdy będzie ona dysponowała wiedzą merytoryczną w kwestiach objętych swoimi celami statutowymi, ale i rozeznaniem w sprawie, w której ma uczestniczyć." Organ podkreślił jednocześnie, że kwalifikacji ani specjalizacji działania organizacji społecznej nie można utożsamiać z kwalifikacjami, jakie powinien posiadać wyspecjalizowany organ administracji publicznej. Niemniej jednak, organizacja taka powinna wykazać, że posiada choćby pewien zasób wiedzy specjalistycznej o przedmiocie postępowania, na poziomie, który pozwoli jej na rzeczywiste przyczynienie się do ulepszenia postępowania, a tym samym - realną obronę interesu społecznego. Nie może to być zatem wiedza wyłącznie na poziomie przeciętnym, "takim jaką posiadają wszyscy". Nie ma przy tym znaczenia, z jakich źródeł ta wiedza pochodzi, nie ma przeszkód by wynikała ona nie z ukończonych studiów, a np. wyłącznie z zainteresowań pozazawodowych i doświadczeń życiowych członków Stowarzyszenia. Posiadanie takiej wiedzy powinno wynikać z kierowanych do organu właściwego wniosków i innych pism w danej sprawie. Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności niniejszej sprawy organ odwoławczy stwierdził, że z akt postępowania wynika, iż Stowarzyszenie "M." jest organizacją społeczną, a ochrona zabytków należy do jego zadań statutowych. Jednakże wnioskujące Stowarzyszenie nie uprawdopodobniło, że interes społeczny przemawia za jego udziałem w postępowaniu w sprawie wpisu do rejestru zabytków kamienicy położonej w O. przy. ul. D. [...]. Podniósł, że ani we wniosku, ani w treści zażalenia Stowarzyszenie nie wskazało na szczególną wiedzę dotyczącą historii, wartości naukowych czy artystycznych budynku o którym mowa powyżej, którą Stowarzyszenie posiada, a która nieznana byłaby organom ochrony zabytków z urzędu. Organ zażaleniowy nie podzielił wyrażonego przez Stowarzyszenie poglądu, że wszczęcie postępowania na wniosek organizacji społecznej przesądza o tym, że powinna być ona dopuszczona do udziału w takim postępowaniu. Wyjaśnił, że żądanie wszczęcie postępowania przez organizację społeczną oraz żądanie jej dopuszczenia do udziału w postępowaniu na prawach strony stanowią, odrębne . żądania, które powinny być przez organ rozstrzygane osobno w tym sensie, że po otrzymaniu wniosku jest on zobowiązany w sposób wyraźny orzec o obu żądaniach - nawet jeśli czyni to w tym samym postanowieniu. W skardze na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, skarżące Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości zarzucając naruszenie art. 7, art. 77, 107 k.p.a., a to poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie wskazało na pominięty przez organ dorobek Stowarzyszenia w ratowaniu zabytków. Wskazało, że organy konserwatorskie w niejednolity sposób oceniają przesłanki kształtujące interes społeczny uzasadniający dopuszczenie do udziału w postępowaniu w trybie art. 31 k.p.a.. I tak, kiedy Stowarzyszenie przedkładało opis zabytku, bardzo szczegółowy, zarzucano, że wśród członków nie ma osób o stosownym wykształceniu, teraz, gdy członkami Stowarzyszenia są osoby o wykształceniu architektonicznym oraz z zakresu kultu roznawstwa, zarzucono stowarzyszeniu brak przedłożenia opisu wartości zabytkowych zgłoszonego w sprawie obiektu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w\ sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie uznając, że nie odpowiada ono przepisom prawa, zapadło w postępowaniu, które dotknięte było naruszeniem zasad wynikających z przepisów art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a. W niedostatecznym stopniu organ drugiej instancji zbadał okoliczności sprawy w kontekście przesłanki uregulowanej w art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. Wyrazem tego jest uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia, które wskazuje na ogólnikowe podejście do sprawy z uwagi na brak odniesienia się w nim do okoliczności podniesionych szczególności w zażaleniu, w tym wskazanych tam dowodów na okoliczność interesu społecznego w udziale Stowarzyszenia we wszczętym z urzędu postępowaniu. I tak, przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie było postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymujące w mocy postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu administracyjnym, dotyczącym wpisania do rejestru zabytków ruchomych obiektu budowlanego, w odniesieniu do którego organ w związku z wnioskiem Stowarzyszenia wszczął z urzędu postępowanie. Podstawą prawną podjętych rozstrzygnięć był art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Orzekając w sprawie na skutek wniesionego przez Stowarzyszenie zażalenia, Minister Kultury przyjął za organem I instancji, iż Stowarzyszenie nie spełniło jednej z dwóch przesłanek wynikających z ww. przepisu, które to muszą zostać spełnione łącznie, aby możliwe było pozytywne załatwienie wniosku o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu. Minister Kultury uznał, że wystąpienie Stowarzyszenia mieści się w jego celach statutowych, ponieważ zgodnie z pkt 9c regulaminu, ma ono na celu m. in. działania na rzecz szeroko pojętej ochrony dziedzictwa kulturowego oraz szeroko pojętej kultury. Niemniej, jak wskazał, Stowarzyszenie nie wykazało, aby za jego udziałem w postępowaniu przemawiał interes społeczny. Jak zostało to już podniesione, w ocenie Sądu, stanowisko organu co do kwestii spornej w sprawie, związanej z zaistnieniem drugiej z ww. przesłanek, o których mowa w art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. nie jest wynikiem wszechstronnej analizy sprawy. Sąd, co do zasady, zgadza się z organem II instancji - treść art. 31 § 1 k.p.a. uzależnia możliwość dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu na prawach strony od spełnienia kumulatywnie dwóch przesłanek: a) jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji oraz b) przemawia za tym interes społeczny. Spełnienie powyższych warunków podlega ocenie właściwego organu administracji, przy czym nie spełnienie chociażby jednego z nich powoduje, że organ administracji winien odmówić organizacji udziału w postępowaniu. Sąd zgadza się także z organem II instancji co do tego, że o ile przesłanka dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu z uwagi na jej cele statutowe nie budzi wątpliwości, o tyle pojęcie "interesu społecznego" wymaga każdorazowo indywidualnej oceny. Kryterium "interesu społecznego" stanowi bowiem kryterium niedookreślone, którego treść zmienia się w czasie w zależności od wartości uznawanych w społeczeństwie. Ponadto, udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym nie może służyć wyłącznie partykularnym interesom samej organizacji społecznej, jak również nie może prowadzić do naruszenia sfery prywatności stron postępowania poprzez nadmierne poszerzenie kręgu jego uczestników (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Wyd. 11, Warszawa 2011, s. 214). Konsekwentnie organizacja społeczna powinna być dopuszczona do udziału w postępowaniu, gdy będzie to przyczyniało się do lepszego wypełnienia przez postępowanie administracyjne jego istotnych funkcji. Sąd podziela także stanowisko Ministra Kultury, iż to organizacja społeczna powinna (stosownie do okoliczności sprawy - z własnej inicjatywy lub na żądanie organu administracyjnego) uprawdopodobnić, że przyczyni się aktywnie do lepszego wypełnienia przez postępowanie administracyjne jego celów. Organizacja ubiegająca się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu winna wykazać - konkretnie i szczegółowo - interes społeczny w tym postępowaniu, uzasadnić potrzebę ochrony obiektywnie istniejącego interesu społecznego, a także wskazać jak realnie jest w stanie bronić interesu społecznego. Organizacja społeczna powinna więc wykazać, jakie posiada "kwalifikacje" do występowania w danej konkretnej sprawie. Musi bowiem istnieć merytoryczne powiązanie między przedmiotem sprawy a osiągnięciami, specjalizacją działania, a nie tylko celami tej organizacji. Sąd zgadza się zatem, co do zasady z organem, iż za udziałem organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym interes społeczny przemawiał będzie tylko wtedy, gdy będzie ona dysponowała wiedzą merytoryczną w kwestiach objętych swoimi celami statutowymi, ale i rozeznaniem w sprawie, w której ma zamiar uczestniczyć. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 lipca 2012r. w sprawie o sygnaturze akt II OSK 663/11 (Lex nr 1217445) "(...) nie jest dopuszczalna taka wykładnia art. 31 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organ administracji publicznej byłby niejako automatycznie zobligowany do uwzględnienia żądania organizacji społecznej z tych tylko powodów, że jest ona formalnie organizacją społeczną, której żądanie jest uzasadnione celami statutowymi, bez badania czy przemawia za tym interes społeczny. Taka wykładnia art. 31 § 1 k.p.a. byłaby sprzeczna z ratio legis tego przepisu, gdyż zawężałaby zakres kompetencji organu określony w § 2 tego przepisu. (...) Nie można w związku z powyższym podzielić poglądu, iż "skoro podstawą działalności organizacji społecznej z założenia jest interes publiczny, zaś organizacja zgłaszając żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zmierza do realizacji zadań mających znaczenie dla interesu ogólnospołecznego, o czym przekonuje ścisły związek celów statutowych tej organizacji z przedmiotem postępowania, to dopiero ustalenie przez organ okoliczności wyłączających istnienie interesu społecznego organizacji w powyższym znaczeniu uprawnia do wydania postanowienia odmownego na podstawie art. 31 § 2 k.p.a." Stanowisko to Sąd orzekając w sprawie w pełni podziela, tym samym za całkowicie błędne uznaje pogląd w tej kwestii prezentowany w postępowaniu przez skarżące Stowarzyszenie. Reasumując, Sąd - podkreślmy, co do zasady - podziela stanowisko organu II instancji wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, iż żądając dopuszczenia do udziału w postępowaniu na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. organizacja społeczna winna wykazać, że przemawia za tym również interes społeczny. Temu obowiązkowi strony odpowiada jednak obowiązek ciążący na organie. Ten bowiem, otrzymując wniosek organizacji społecznej o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu administracyjnym, musi ocenić argumentację przywołaną przez organizację w kontekście wskazanej przesłanki. Obowiązek ten wynika nie tylko z zasad ogólnych Kodeksu i tych przepisów, które regulują postępowanie dowodowe, ale także z przepisu art. 31 § 2 Kodeksu. Należy podkreślić, że Stowarzyszenie wnosząc o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, odnośnie interesu społecznego, podjęło próbę wykazania, że członkowie Stowarzyszenia posiadają wiedzę merytoryczną w kwestiach objętych celami statutowymi tej organizacji, a nadto - mają rozeznanie w sprawie, której dotyczy wniosek. W toku postępowania Stowarzyszenie powoływało się na własny dorobek w zakresie ochrony zabytków na tle innych postępowań i interwencji. Stowarzyszenie starało się wykazać tak posiadanie wiedzy merytorycznej w zakresie zabytków i ich ochrony, jak i rozeznania w tej konkretnej sprawie, w której wystąpiło z żądaniem. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ II instancji nie wyjaśnił zasadności podjętego rozstrzygnięcia w kontekście wnikliwej analizy argumentacji Stowarzyszenia. Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, zaskarżone postanowienie co najmniej przedwcześnie utrzymało w mocy orzeczenie organu I instancji o odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152, art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło