II GZ 223/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Hanna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A.H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 31 października 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 2364/14 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A.H. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za bezzasadne postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 31 października 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 2364/14 odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A.H. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za bezzasadne. Zarządzeniem z dnia 28 sierpnia 2014 r. wezwano A.H. (dalej jako: "skarżący") do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Odpis zarządzenia doręczono skarżącemu w dniu 22 września 2014 r. Pismem z dnia 2 października 2014 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od koszów sądowych i ustanowienia adwokata załączając jednocześnie wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF). Skarżący wskazał, iż z uwagi na długotrwałą chorobę uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Dodał, iż nie ma on ustanowionego przedstawiciela ustawowego. Zarządzeniem z dnia 6 października 2014 r. wezwano skarżącego do sprecyzowania w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane przez Sąd informacje, czy pismo z dnia 2 października 2014 r. należy traktować jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o prawo pomocy, czy też jako wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Jednocześnie wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez wskazanie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu i ich uprawdopodobnienie oraz wskazanie kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu. Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 20 października 2014 r. Pismem z dnia 21 października 2014 r. skarżący wyjaśnił, iż jego wniosek należy traktować jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dodał, iż uchybienie terminu nastąpiło z powodu długotrwałej choroby uniemożliwiającej swobodne poruszanie. Zaznaczył, iż przyczyna uchybienia terminu ustała w ciągu tygodnia w którym czynność miała być dokonana. Sąd pierwszej instancji odmawiając przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazał, że usprawiedliwienia dla przywrócenia terminu nie mogła stanowić argumentacja ograniczająca się do stwierdzenia, że stan zdrowia (bóle kręgosłupa) uniemożliwił skarżącemu wniesienie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie uprawdopodobnił bowiem, iż opisane we wniosku bóle kręgosłupa uniemożliwiały mu jakąkolwiek aktywność przez cały okres siedmiodniowego terminu, który rozpoczął bieg po doręczeniu skarżącemu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie wnioskując o jego uchylenie. Ponadto wniósł o zwolnienie w całości od uiszczenia wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł oraz wniósł o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego), które złożył po raz drugi na urzędowym formularzu. Skarżący wyjaśnił, że dyskopatia całego kręgosłupa, która jest przyczyną długotrwałej i przewlekłej choroby oraz bóle mięśniowe w postaci tzw. chromanii przestankowej, uniemożliwiły mu jakąkolwiek aktywność przez cały okres siedmiodniowego terminu i dlatego też nie miał możliwości złożenia wniosku w odpowiednim terminie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. Sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminu. W orzecznictwie i w literaturze przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy. Obowiązek wykazania należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminu ciąży na stronie. Podkreśla się przy tym, że przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W niniejszej sprawie należy uznać za trafną przeprowadzoną przez Sąd pierwszej instancji ocenę, iż przywołane przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie dostarczały dostatecznych podstaw do przyjęcia, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez stronę. Powołana we wniosku przyczyna uchybienia terminu, jaką była długotrwała choroba skarżącego - dyskopatia całego kręgosłupa, a także dodatkowo powołana w zażaleniu choroba chromania przestankowa w postaci bóli mięśniowych - mogłyby stanowić przesłankę przywrócenia terminu, gdyby miały charakter niespodziewany, bądź też z zaświadczenia lekarskiego wynikałoby, że stan zdrowia w danym okresie uniemożliwiał skarżącemu prowadzenie spraw i dokonywanie czynności. Skarżący nie przedstawił żadnego dodatkowego dokumentu, czy zaświadczenia, które wskazywałoby, że w okresie biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu stan jego zdrowia uniemożliwiał samodzielne podejmowanie czynności procesowych. Skarżący nie wykazał również, by w dokonaniu uchybionej czynności nie mógł skorzystać z pomocy innych osób. W świetle powyższego uznać należy, że zasadnie Sąd I instancji oddalił złożony w niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia