II OZ 1223/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Sp. z o.o. z/s w Warszawie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 września 2015r., sygn. akt VII SA/Wa 1171/15 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z/s w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2015r., znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 3 września 2015r., sygn. akt VII SA/Wa 1171/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A. Sp. z o.o. z/s w Warszawie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2015r., znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia. W uzasadnieniu Sąd podał, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Zgodnie zaś z art. 220 § 1 p.p.s.a., Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata, a w oparciu o § 3 omawianego artykułu skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Stosownie do § 2 ust 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), wpis w niniejszej sprawie wynosi 200 zł. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII z dnia 3 czerwca 2015 r. wezwano stronę skarżącą do podpisania skargi zgodnie ze sposobem reprezentacji oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 złotych, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia strona skarżąca otrzymała w dniu 23 czerwca 2015 r. (dowód - k.19 akt sądowych), a zatem termin do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu sądowego od skargi upływał z dniem 30 czerwca 2015 r. (wtorek). Strona skarżąca uiściła wpis w dniu 1 lipca 2015 r. natomiast podpisany odpis skargi nadesłano w dniu 14 lipca 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) i tego też dnia skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tych czynności. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżąca wskazała, że od dnia 22 czerwca 2015 r. do dnia 12 lipca 2015 r. osoby uprawnione do reprezentacji spółki, tj. I. K. i J. K. przebywały na urlopie wypoczynkowym w związku z czym zadośćuczynienie zarządzeniu Sądu w zakreślonym terminie było niemożliwe. Niezwłocznie po powrocie z urlopu osób reprezentujących spółkę uzupełniono braki formalne skargi. Sąd przytaczając art. 85 i art. 87 p.p.s.a. uznał, że wniosek podlega oddaleniu. Sąd podniósł, że warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie niewątpliwie niedokonanie przez skarżącą czynności w terminie powoduje dla niej ujemne skutki w postaci odrzucenia skargi. Wniosek został złożony w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia. Równocześnie z wnioskiem skarżąca dokonała uchybionej czynności - uiściła wpis sądowy i nadesłała prawidłowo podpisany egzemplarz skargi. Sąd podkreślił, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się - zgodnie z orzecznictwem i literaturą przedmiotu - z obowiązkiem do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której skarżący nie mógł usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej, jest zatem uprawdopodobnienie przez skarżącego, że mimo całej staranności nie mógł on dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niego niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. Zdaniem Sądu strona skarżąca nie uprawdopodobniła zaistnienia po jej stronie braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz podpisania skargi. Tylko nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie może stanowić uprawdopodobnienie, o którym wyżej mowa, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. Urlop wypoczynkowy nie jest sytuacją, nad którą nie da się zapanować, której nie da się przewidzieć, zaś mając świadomość, że sprawa jest w toku, skarżąca winna tak zorganizować odbiór korespondencji w firmie, aby móc jak najszybciej i najskuteczniej działać, nawet w sytuacji przebywania na urlopie wypoczynkowym. W ocenie Sądu trudno jest uznać, że wyjazd na urlop wypoczynkowy I. K. i J. K. stanowi okoliczność, która uprawdopodabnia brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Okoliczność ta nie została w żaden sposób udokumentowana. Ponadto podmiot uczestniczący w obrocie gospodarczym, a także inicjujący postępowanie sądowe zobowiązany jest dochować staranności polegającej między innymi na takim zorganizowaniu swojej działalności, by wyjazdy oraz zdarzenia losowe dotykające osoby pełniące funkcje decyzyjne nie wpływały negatywnie na spółkę. Skarżąca, mając świadomość, że jej sprawa jest w toku, winna wykazywać większą dbałość w jej prowadzeniu. Skoro zaś skarżąca wadliwie zorganizowała swoją działalność, a przez to nie uzupełniła braków formalnych skargi w zakreślonym przez Sąd terminie, to należało uznać, że uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nastąpiło z winy skarżącej. W zażaleniu A. Sp. z o.o. z/s w Warszawie reprezentowana przez Prezesa Zarządu I. K. zaskarżyła powyższe postanowienie w całości. Postanowieniu zarzucono naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. i art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i nieuprawnione przyjęcie, iż skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu do uzupełniania braków formalnych złożonej przez nią skargi. Strona skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do uzupełniania braków formalnych złożonej skargi. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że od 22 czerwca 2015 r. do 12 lipca 2015 r. Prezes Zarządu skarżącej I. K. i Prokurent J. K., a zatem osoby uprawnione do reprezentacji strony skarżącej przebywały na urlopie wypoczynkowym w Juracie, a w związku z tym niemożliwym było zadośćuczynienie zarządzeniu Sądu z dnia 3 czerwca 2015r. i wykonanie wezwań Sądu w zakreślonym terminie. Skarżąca podniosła, że w miesiącach czerwiec, lipiec i sierpień są miesiącami wakacyjnymi i znakomita większośc obywateli przebywa na urlopach wypoczynkowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd może postanowić o przywróceniu terminu do dokonania czynności sądowej na wniosek strony, o ile do uchybienia terminu doszło bez jej winy. Z kolei zgodnie z treścią art. 87 § 1 p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana. Z wnioskiem należy wystąpić w terminie 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.), a wraz z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Podkreślić należy, iż w art. 87 § 2 p.p.s.a. ustawodawca nałożył na stronę obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy strony w uchybieniu terminu, a nie ich udowodnienia. Uprawdopodobnienie jest obowiązkiem słabszym niż udowodnienie tychże okoliczności. W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że braki formalne skargi zostały uzupełnione z przekroczeniem terminu do ich uzupełnienia. Odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi, tj. podpisania skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego strona skarżąca otrzymała w dniu 23 czerwca 2015r. (k. 19), a zatem termin do uzupełnienia braków formalnych upłynął w dniu 30 czerwca 2015r. Wpis od skargi strona skarżąca uiściła w dniu 1 lipca 2015r., a podpisany odpis skargi nadesłała w dniu 14 lipca 2015r. W tym miejscu należy podkreślić, że kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy ( por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 roku, sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972/7-8/144). Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 roku, sygn. akt II CKN 8/98, LEX nr 50679). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 roku, (sygn. akt IV SA 1153/96, LEX nr 45637), brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zachowanie strony skarżącej świadczy o braku dochowania przez nią należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Wskazać należy, iż urlopy wypoczynkowe osób zarządzających osobami prawnymi nie mogą powodować zaniedbań w prowadzeniu ich spraw. Okoliczność jednoczesnego urlopu wypoczynkowego Prezesa Zarządu Spółki i Prokurenta tej Spółki nie stanowi przesłanki do przywrócenia uchybionego terminowi. Nie można bowiem przyjmować, aby okoliczności związane z organizacją pracy Spółki zależne od woli i decyzji władz tej Spółki, a powodujące faktyczną niemożność działania, świadczyły o zachowaniu należytej staranności w prowadzeniu spraw danego podmiotu i uzasadniały stanowisko o braku winy w dokonaniu czynności. W takim stanie rzeczy uznać należy, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 września 2015 r. nie narusza przepisów prawa. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 z związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.