II SA/Bk 379/15
WyrokWSA w Białymstoku2015-09-03
Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Marek Leszczyński, Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił datę powstania niepełnosprawności syna skarżącej, co miało wpływ na odmowę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie wykazały w sposób jednoznaczny, iż niepełnosprawność syna skarżącej nie powstała przed ukończeniem przez niego 18 roku życia lub w trakcie nauki. Sąd wskazał na potrzebę dalszych wyjaśnień, w tym ewentualnego przesłuchania biegłego, aby precyzyjnie ustalić moment powstania niepełnosprawności, co jest kluczowe dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.Stan faktyczny
Skarżąca Z. G. domagała się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad synem P. G. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że niepełnosprawność syna powstała po ukończeniu przez niego 18 roku życia i nie w trakcie nauki. Po uchyleniu wcześniejszych decyzji przez WSA, organy ponownie odmówiły świadczenia, powołując się na te same przesłanki. Skarżąca wniosła skargę, kwestionując ustalenia organów i wskazując na niesprawiedliwość decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński,, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 września 2015 r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję.
Decyzją z dnia [...].07.2013r. Nr [...] wydaną przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w B. z upoważnienia Prezydenta Miasta B. odmówiono przyznania pani Z. G. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem P. G. Organ wskazał, iż niepełnosprawność u syna nie powstała przed ukończeniem 18 roku życia, powołując się w tym przedmiocie na wyrok Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B. z dnia [...].12.2003r., a zatem nie spełniona została przesłanka z art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych z 28.11.2003r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. rozpoznając odwołanie pani Z. G. uznało, że decyzja jest zgodna z prawem i utrzymało decyzję organu I instancji w mocy.
Obie decyzje zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 9.12.2014r. sygn. akt II SA/Bk 1033/14 wskazując, że przepis będący podstawą wydania zaskarżonych decyzji, tj. art. 17 ust. 1 pkt 1 i ust. 1b pkt 1 i 2 ustawy z dnia 28.11.2003r. o świadczeniach rodzinnych był przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego w sprawie sygn. akt K 38/13 i w związku z powyższym organ przy ponownym rozpatrzeniu sprawy uwzględniając stanowisko Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 21.10.2014r. sygn. akt K 38/13 winien rozważyć czy skarżącej przysługuje wnioskowane świadczenie.
Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji decyzją z dnia [...].03.2015r. Nr [...] odmówił przyznania pani Z. G. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną P. G. na okres od [...].07.2013r. do [...].06.2018r. Organ powołał się na dokumentację zgromadzoną w aktach sprawy w tym na wyrok Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B. sygn. akt [...] z dnia [...].12.2003r. i przyjął, że P. G. stał się całkowicie niezdolny do pracy od dnia 6.05.2003r. W tej dacie pan P. G. miał ukończony 23 rok życia i nie pobierał nauki w żadnej szkole. Tym samym nie spełnione zostały przesłanki wynikające z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28.11.2003r. o świadczeniach rodzinnych.
Odnosząc się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21.10.2013r. sygn. akt K 38/13, w którym Trybunał orzekł o częściowej niekonstytucyjności wprowadzenia do ustawy o świadczeniach rodzinnych kryterium wieku powstania niepełnosprawności jako przesłanki uzależniającej uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego i określonych w nim skutków wyroku, organ stwierdził, że wobec niewykonania dotychczas wyroku należało orzec zgodnie z obowiązującym art. 17 ust. 1 i ust. 1b pkt 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło dowołania pani Z. G. i utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy podzielając ustalenia faktyczne i prawne organu I instancji.
W skardze na powyższą decyzję, skarżąca Z. G. nie precyzując jakie przepisy prawa zostały naruszone wskazywała, że choroba syna, nad którym sprawuje opiekę rozpoczęła się już podczas nauki w szkole przed ukończeniem przez niego 18 roku życia, co zostało stwierdzone przez lekarza. Stwierdziła, że odebranie jej wcześniej przyznanego świadczenia jest bardzo niesprawiedliwe i uniemożliwia jej egzystencję, ponieważ z uwagi na wiek nie ma perspektyw na podjęcie pracy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł, o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:
Zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że w świetle nadal obowiązującego przepisu art. 17 ust. 1 i ust. 1b pkt 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jedną z przesłanek jest spełnienie przesłanki, że niepełnosprawność osoby, nad którą sprawowana jest opieka, powstała przed ukończeniem 18 roku życia lub nauki w szkole nie później niż do ukończenia 25 roku życia.
W ocenie organów, kryterium to nie zostało spełnione, ponieważ niepełnosprawność u pana P. G. nie powstała przed 18 rokiem życia, nie powstała też w czasie trwania nauki, gdyż od stycznia 1999r. odbywał zasadniczą służbę wojskową. Wskazywały też, że z wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B. z dnia [...].12.2003r. sygn. [...] wynika, że niezdolność do pracy powstała przed 20 rokiem życia, a istotne pogorszenie zdrowia nastąpiło od czerwca 1999r.
W ocenie Sądu okoliczności i dokumenty, na które powołują się organy nie przesądzają o ustaleniu, że niepełnosprawność u pana P. G. nie powstała przed 18 rokiem życia. Należy tu wskazać, że w aktach znajduje się protokół oględzin lekarskich sporządzony przez lekarza psychiatrę dla potrzeb rozstrzygnięcia sprawy, na którą powołują się organy. Biegły psychiatra oprócz stwierdzenia czy P. G. jest całkowicie lub częściowo niezdolny do pracy miał ustalić datę początkową tej niezdolności w szczególności czy mogła ona powstać przed 20 rokiem życia. Stwierdzając istnienie choroby biegły stwierdził, że jej pierwsze objawy ujawniły się już kiedy był uczniem zasadniczej szkoły zawodowej. Stwierdził też, iż ze służby wojskowej został zwolniony z powodu zaburzeń psychicznych i ostatecznie wskazał, że niezdolność do pracy z pewnością mogła powstać przed 20 rokiem życia. W opinii tej zatem biegły nie ustalił momentu powstania niepełnosprawności z powodu choroby, a organ pominął te ustalenia z opinii, które mogą mieć wpływ na ocenę kiedy faktycznie niepełnosprawność powstała, tj. fakt, iż objawy choroby ujawniły się w okresie nauki, nieukończeniu szkoły oraz zwolnienie ze służby wojskowej z powodu zaburzeń psychicznych. Ocena tych okoliczność może mieć istotne znaczenie dla ustalenia momentu powstania niepełnosprawności. Również należy mieć na uwadze, że stwierdzenie biegłej, że niezdolność do pracy z powodu choroby powstała przed 20 rokiem życia jest na tyle niejednoznaczne, że nie wyklucza przyjęcia, że mogła ona powstać także przed 18 rokiem życia.
Konieczne są jednakże w tym zakresie dalsze wyjaśnienia w sprawie nie wykluczając ewentualnego przesłuchania biegłego wydającego opinię w sprawie dla potrzeb rozstrzygnięcia w sprawie o sygn. akt [...] Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B.
Z tych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło