II SA/Gl 471/15

WyrokWSA w Gliwicach2015-09-03

Skład orzekający: Maria Taniewska-Banacka, Grzegorz Dobrowolski, Artur Żurawik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek określić wysokość nadpłaty z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska, jeśli podmiot korzystający ze środowiska wpłacił środki na podstawie samoobliczenia, a następnie złożył wniosek o zwrot nadpłaty, mimo braku formalnych uchybień w złożonych wykazach?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły określenia wysokości nadpłaty z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska. Podstawą do odmowy było to, że podmiot sam dokonał samoobliczenia i wpłacił należności, a organ nie miał wątpliwości co do ich wysokości. Brak formalny wykazów nie stanowił przeszkody do dokonania wpłat, a sama zmiana polityki zarządu nie mogła przemawiać za uwzględnieniem skargi. Określenie wysokości opłaty następuje w drodze decyzji administracyjnej, a w sytuacji, gdy opłaty zostały uiszczone i nie budziły wątpliwości, nie było podstaw do wydania decyzji określającej nadpłatę.
Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa odmawiającą określenia wysokości nadpłaty z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska za lata poprzednie. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów KPA i Ordynacji podatkowej, w tym brak prawidłowej oceny dowodów i niewyjaśnienie stanu faktycznego. Organy administracji obu instancji odmówiły określenia nadpłaty, wskazując, że spółka sama dokonała samoobliczenia i wpłaciła należności, a organ nie miał zastrzeżeń co do ich wysokości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski,, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Protokolant specjalista Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2015 r. sprawy ze skargi [A] S.A. w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłat za korzystanie ze środowiska oddala skargę. Decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] r., nr [...], orzeczono o odmowie określenia wysokości nadpłaty z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska za okres: [...] r., [...] r., [...] r. oraz [...] r. dla "A" z siedzibą w M. przy ul. [...]. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła "A" S.A. wnosząc o uchylenie decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, tj. określenie nadpłaty z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska za okres [...] r. dla "A". Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów: 1. Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej k.p.a.), a w szczególności: - zasady praworządności wyrażonej w art. 6 k.p.a. i zasady zaufania obywateli do organów władzy publicznej wyrażonej w art. 8 k.p.a., poprzez brak praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy, - przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, tj. art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., poprzez brak prawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, - art. 8 k.p.a. w zw. z art. 107 §1 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie w sposób budzący zaufanie do organów administracji uzasadnienia faktycznego swojej decyzji, - art. 107 §1 k.p.a. w związku z art. 6 i art. 7 k.p.a., poprzez wydanie decyzji bez uzasadnienia faktycznego, - art. 107 §3 k.p.a. w związku z art. 6, art. 7, art. 9, art. 11 i art. 77 k.p.a., poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także brak odniesienia się do argumentów powołanych przez stronę, w szczególności w piśmie z dnia [...] r.; 2. Art. 74a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (obecnie j.t. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 – dalej o.p.), poprzez jego błędną interpretację. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej SKO) decyzją z [...] r., znak [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano m. in., że zaskarżona decyzja zasługuje na pozostawienie w obrocie prawnym. Organ I instancji przeprowadził postępowanie w sprawie w sposób prawidłowy, ustalił wolę strony co do złożonego żądania w podaniu z dnia [...] r., w sprawie został zebrany cały materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia, zastosowane zostały prawidłowe przepisy prawa stanowiące podstawę wydania decyzji, a zatem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Organ ten przeprowadził postępowanie zgodnie z przepisami k.p.a. SKO w całej rozciągłości podzieliło stanowisko organu I instancji, nie znajdując podstaw do podważenia ustaleń poczynionych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, w tym nie dopatrzyło się naruszeń wskazanych przez pełnomocnika strony odwołującej się. Kolegium w oparciu o akta sprawy przekazane przez organ I instancji, dokonało takich samych ustaleń jak organ I instancji. Ustawodawca tak ukształtował system uiszczania opłat za korzystanie ze środowiska, aby ustalenie należnej opłaty w pierwszej kolejności następowało przez podmiot korzystający ze środowiska. Obowiązany on jest na zasadzie samoobliczenia do sporządzenia stosownej informacji i uiszczenia ustalonych przez siebie kwot. W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że strona była podmiotem korzystającym ze środowiska w okresie[...]. Z te okresy dokonała samoobliczenia opłat za korzystanie ze środowiska i wniosła je na właściwy rachunek Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...]. Obowiązek ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska wynika z faktu korzystania ze środowiska w zakresie wymienionym w art. 273 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 1232 ze zm. – dalej p.o.ś), a nie z faktu złożenia, względnie niezłożenia wykazu, o jakim mowa w art. 286 ust. 1 p.o.ś. Dla stwierdzenia/określenia nadpłaty nie ma znaczenia, czy podmiot korzystający ze środowiska w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.o.ś. złożył stosowny w tym względzie wykaz, ale czy faktycznie korzystał ze środowiska w warunkach powodujących obowiązek poniesienia opłaty i w jakim zakresie. Skargę na decyzję SKO wniosła "A" S.A. z siedzibą w M. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1. naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: - zasady praworządności wyrażonej w art. 6 k.p.a., zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu stron wyrażonej w art. 7 k.p.a., zasady zaufania obywateli do organów władzy publicznej wyrażonej w art. 8 k.p.a., nakładających na organy administracji publicznej obowiązek praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygania sprawy; - zasady swobodnej oceny dowodów, tj. art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., poprzez brak prawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego (wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska); - zasady szybkości i prostoty działania wyrażonej w art. 12 k.p.a.; - art. 138 §1 pkt 1 k.p.a., przez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy organ drugiej instancji powinien uchylić decyzję organu pierwszej instancji w całości i w orzec co do istoty sprawy; - art. 107 §3 k.p.a., poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu decyzji dostatecznego przedstawienia stanu sprawy, zarzutów podniesionych w odwołaniu, w szczególności dotyczących braku podstawy przypisania wpłaconych przez Skarżącą na rachunek Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] kwot pieniężnych. 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: - art. 74a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w związku z art. 281 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, poprzez niezastosowanie, a tym samym oczywiste naruszenie przez organ tego przepisu; - art. 77 § 1 pkt 1 lit b w związku z art. 77 §3 i 4 o.p. w związku z art. 281 ust. 1 p.o.ś., poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie, pomimo iż w niniejszej sprawie brak jest możliwości skonkretyzowania wysokości należnych od Skarżącej opłat za korzystanie ze środowiska za okresy: [...] r., a tym samym wpłacone przez Skarżącą kwoty pieniężne nie mogą być przez Organ na poczet tych opłat przypisane i rozliczone, zaś Skarżąca w tej sytuacji nie była zobowiązana do ich poniesienia. - naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa wyrażonej w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez przyjęcie, że w przypadku Skarżącej do ustalenia wysokości należnych opłat za korzystanie ze środowiska za okresy[...]., nie jest wymagane ich określenie na podstawie wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska przedkładanych marszałkowi województwa przez podmiot korzystający ze środowiska, ani w formie decyzji administracyjnej wydanej przez marszałka województwa. Mając na uwadze powyższe podstawy skargi wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania skargowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych. W uzasadnieniu podano m. in., że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., a wcześniej Marszałek Województwa[...], błędnie oceniło zebrany w sprawie materiał dowodowy, w szczególności przedłożone w dniach [...] r. wykazy zawierające informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska. Nie jest bowiem zgodne z prawdą, że Skarżąca w tych terminach przedłożyła stosowne wykazy zawierające informacje o zakresie korzystania ze środowiska [...] r. Skarżąca wykazów za ten okres nie przedłożyła. Marszałek Województwa [...] jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zależności od potrzeby, dokonują całkowicie rozbieżnych ocen tego samego materiału dowodowego. Raz oceniają, że wykazy nie wywarły skutków prawnych, zatem nie mogą stanowić dowodu w sprawie (postępowanie w sprawie określenia opłaty), następnym razem (w przedmiotowej sprawie) oceniają, że wykazy te stanowią główny dowód samoopodatkowania. Skarżąca zarzuca, że uzasadnienie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest wewnętrznie sprzeczne. SKO w jednym miejscu uzasadnienia twierdzi, że podmiot obowiązany jest na zasadzie samoobliczenia do sporządzenia stosownej informacji, z której wynika wysokość opłat, w innym natomiast twierdzi, że nie ma znaczenia, czy podmiot korzystający ze środowiska w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.o.ś. złożył stosowny w tym względzie wykaz, ale czy faktycznie korzystał ze środowiska w warunkach powodujących obowiązek poniesienia opłaty i w jakim zakresie. Kolegium w żadnej części decyzji nie wskazało w jaki sposób i przez kogo ten zakres korzystania ze środowiska został określony. Bezsprzeczne jest natomiast, że Huta tego zakresu nie określiła. Marszałek co prawda określił przedmiotowy zakres decyzjami z dnia 13 lutego 2013 r., ale jego decyzje zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Skarżąca wskazuje, że Marszałek Województwa [...] nie zebrał żadnego dowodu, który by wykazywał, iż w omawianym okresie Spółka była podmiotem korzystającym ze środowiska, a za okres którego dotyczy postępowanie obowiązana była do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska. Zgodnie z art. 379 ust. 1 Prawa ochrony środowiska marszałek województwa sprawuje kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów o ochronie środowiska, w tym w zakresie opłat za korzystanie ze środowiska. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że marszałek województwa jest zobowiązany do kontroli przedkładanych przez podmioty korzystające ze środowiska wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska. Kontrola ta sprowadza się do zbadania zawartych w wykazach informacji i danych o zakresie korzystania ze środowiska, ale również zbadania, czy wykaz został prawidłowo podpisany, tj. ustalenia, czy został skutecznie złożony. Skarżąca zarzuca, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze zdaje się nie dostrzegać różnicy pomiędzy pojęciem obowiązku ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska, a pojęciem opłat za korzystanie ze środowiska wnoszonych przez podmioty korzystające ze środowiska. Opłata (jej wysokość) za korzystanie ze środowiska wynika z przedłożonych wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska lub z decyzji określających opłatę, czego ani Marszałek Województwa [...], ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zdają się nie dostrzegać. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się również do części zarzutów odwołania. Organ nadto nie może dysponować środkami pieniężnymi wpłaconymi przez Skarżącą, jeżeli nie da się ich przypisać do konkretnego zobowiązania Skarżącej z tytułu opłaty za korzystanie ze środowiska w określonej wysokości. Tymczasem w niniejszej sprawie nie istnieje możliwość skonkretyzowania wysokości należnych od Skarżącej opłat za korzystanie ze środowiska za dane okresy. Organy, pomimo braku konkretyzacji opłat za korzystanie ze środowiska oraz wpłaty na rachunek bankowy Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] kwoty w łącznej wysokości [...] zł odmówiły określenia nadpłaty, czym naruszyły art. 74a ustawy – Ordynacja podatkowa w związku z art. 281 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska. W przypadku wydania decyzji o uchyleniu decyzji wymierzających opłaty za korzystanie ze środowiska (określających wysokość zobowiązania) organ ma obowiązek zwrócić podatnikowi nadpłatę, zaś jej wysokość jest uzależniona od zachowania terminów, o których mowa w art. 77 § 3 i § 4 o.p. W przedmiotowej sytuacji umorzono postępowania w sprawie wymierzenia opłat. Konkretyzacja zobowiązania do poniesienia tych opłat nie może już nastąpić ze względu na upływ terminu przedawnienia. Zatem ziścił się warunek zwrotu z urzędu nadpłaty opłaty powstałej wraz z uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 lutego 1999 r., U 4/98, OTK 1999/1/4, Dz.U.1999/20/181, opłata stanowi wynagrodzenie za gospodarcze korzystanie ze środowiska naturalnego, które dziś powszechnie uważa się za dobro wspólne. Samego zaś obowiązku wnoszenia opłat za korzystanie ze środowiska naturalnego pod koniec obecnego stulecia nikt już nie może kwestionować. Trybunał zwraca tu uwagę na podstawę obowiązku wnoszenia tego rodzaju opłat, a jest nią sam fakt gospodarczego korzystania ze środowiska. Istotne jest zatem to, czy przedsiębiorca korzystał ze środowiska, czy nie (zob. też art. 275 p.o.ś.). Już choćby z tego powodu trudno mówić o wskazanym w skardze naruszeniu przepisów Konstytucji, a w szczególności zasady równości, wyrażonej w art. 32. TK wielokrotnie wyrażał pogląd, iż z zasady równości wynika nakaz jednakowego traktowania wszystkich podmiotów w obrębie danej klasy (kategorii), zaś wszystkie podmioty charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną) powinny być potraktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących (orzeczenie TK z 12 grudnia 1994 r., K 3/94, OTK w 1994 r., poz. 42, podobnie: U 7/87, OTK w 1988 r., s. 11, K 8/91, OTK w 1992 r., s. 82). Jest rzeczą oczywistą, że przy obecnym stopniu zróżnicowania działalności gospodarczej, pojawia się konieczność zróżnicowania ciężarów związanych z jej prowadzeniem. Każdy rodzaj działalności wiąże się z innego rodzaju kosztami. W tym zakresie regulację ustawową zawiera przepis art. 288 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska. Przepis ten w brzmieniu pierwotnym (Dz.U. z 2001 r., nr 62, poz. 627) stanowił, że w razie nieuiszczenia przez podmiot korzystający ze środowiska opłaty albo uiszczenia opłaty w wysokości nasuwającej zastrzeżenia, marszałek województwa wymierza opłatę w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub kontroli oraz wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska. Dopiero na skutek nowelizacji, dokonanej ustawą z dnia 18 maja 2005 r. (Dz. U. z 2005 r., nr 113, poz. 954), przepis ten uzyskał inne brzmienie. Po kolejnych nowelizacjach z przepisu tego wynika (od[...] r.), że jeżeli podmiot korzystający ze środowiska: 1) nie przedłożył wykazu zawierającego informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat, wykazu, o którym mowa w art. 286 ust. 2 - marszałek województwa wymierza opłatę, w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska; 2) zamieścił w wykazie zawierającym informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat informacje lub dane nasuwające zastrzeżenia - marszałek województwa wymierza, w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, opłatę w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu. Jednakże zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005 r., nr 113, poz. 954) do opłat za korzystanie ze środowiska należnych do dnia 30 czerwca 2005 r. stosuje się przepisy art. 285 ust. 2, art. 288 ust. 1 i art. 289 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Oznacza to, że w niniejszej sprawie wydanie decyzji określającej wysokość opłaty za korzystanie ze środowiska, możliwe było jedynie w razie stwierdzenia przesłanek z art. 288 ust. 1 p.o.ś. w brzmieniu pierwotnym, a więc wówczas, gdy podmiot nie uiścił opłaty za korzystanie ze środowiska, albo też wysokość uiszczonej opłaty nasuwała zastrzeżenia. Ustawodawca w ówczesnym stanie prawnym, a mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, nie nawiązywał do przesłanki nieprzedłożenia wykazu, bądź przedłożenia wykazu zawierającego braki formalne, bądź też zamieszczenia w wykazie informacji lub danych nasuwających zastrzeżenia. Skutek prawny w postaci wymierzenia opłaty w drodze decyzji wiązał ówcześnie z faktem nieuiszczenia opłaty, bądź też jej uiszczenia w wysokości nasuwającej zastrzeżenia. To sam przedsiębiorca w niniejszej sprawie uiścił opłaty na podstawie własnych wyliczeń (art. 284 ust. 1 p.o.ś.) i organ nie powziął żadnych wątpliwości co do ich wysokości, przez co nie było podstaw do wydania wskazanej wyżej decyzji (zob. również np. wyrok WSA w Gliwicach z 11 lutego 2014 r., II SA/Gl 1527/13). Wykaz miał znaczenie dla organu, jako materiał weryfikacyjny, jednak skoro organ nie powziął wątpliwości co do wysokości wpłaconych należności za gospodarcze korzystanie ze środowiska, to tym samym nie ma podstaw do uwzględnienia żądania i roszczeń skarżącej Spółki (w wyroku NSA z 8 października 2010 r., II OSK 1567/09, stwierdzono, że "jakkolwiek art. 288 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 p.o.ś. określa dowody jakimi może posłużyć się w postępowaniu o wymierzeniu opłat za korzystanie ze środowiska marszałek województwa, to jednak nie wyklucza to możliwości skorzystania przez organ z innych dowodów, które określają przepisy k.p.a." Podobne stwierdzenie można odnieść co do pierwotnego brzmienia wskazanego przepisu). Należy zwrócić uwagę, że wniosek o zwrot nadpłaty datowany jest dopiero na 30 grudnia 2009 r., a więc został sporządzony kilka lat po wpłacie wskazanych tam należności. Władze Spółki zapewne musiały mieć na bieżąco pełną świadomość dokonywania wpłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska, chodziło bowiem o kwotę łączną ponad 1 mln zł. Braki formalne wykazów nie stanowiły ówcześnie żadnej przeszkody dla władz Spółki, by należności te na zasadzie samoobliczenia wpłacać na konto organu, co także musiało znaleźć wyraz w dokumentacji księgowej Spółki i jej sprawozdaniach finansowych (pełnomocnik Skarżącej na rozprawie przyznał, że kwestia wpłat była oczywista, albowiem wynikała z dokumentów księgowych). Co więcej, wykonanie przelewów należnych kwot wymagało dopełnienia przez umocowane osoby niezbędnych czynności, zgodnie z wewnętrznymi procedurami i wymaganiami bankowymi. Przez kilka lat wpłaty te nie były jednak negowane, jako należne za korzystanie ze środowiska. Pełnomocnik Skarżącej na rozprawie przyznał, że "wcześniej (...) poprzednie zarządy prezentowały inną politykę." Istotny jest zatem sam fakt gospodarczego korzystania ze środowiska, którego Skarżąca skutecznie nie zanegowała, a zmiana "polityki" prowadzonej przez obecny Zarząd nie może przemawiać za uznaniem zasadności skargi. Braki formalne wykazów przedkładanych organowi przez Spółkę nie przekreślały zasadności dokonywanych wpłat. Dodać należy, że zgodnie z wyrokiem WSA w Gliwicach z 11 lutego 2014 r., II SA/Gl 1527/13, który Sąd w niniejszej sprawie podziela, wadliwie upatruje się podstawy prawnej do określenia wysokości opłaty za korzystanie ze środowiska w treści art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 281 ust. 1 Prawa ochrony środowiska, zrównując pojęcie "wykazu" na gruncie Prawa ochrony środowiska z deklaracją podatkową. Przy takim rozumowaniu zachodziłby też dualizm prawny w zakresie orzekania w sprawie wysokości opłaty za korzystanie ze środowiska, co jest ewidentne na gruncie art. 288 ust. 1 Prawa ochrony środowiska – w obecnym brzmieniu. Zatem – jak stwierdza Sąd administracyjny - nie można podzielić stanowiska, że wykaz, o którym mowa w art. 286 ust. 1 Prawa ochrony środowiska, stanowi deklarację podatkową w rozumieniu art. 21 § 2 i 3 Ordynacji podatkowej, zaś skutkiem jego niezłożenia jest wydanie przez organ podatkowy decyzji, określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Określanie wysokości opłaty za korzystanie ze środowiska możliwe jest bowiem wyłącznie w drodze decyzji z art. 288 ust. 1 Prawa ochrony środowiska, a zatem decyzji o wymierzeniu należnej opłaty po stwierdzeniu wymienionych w tym przepisie przesłanek. Nie można zatem mówić o naruszeniu wskazanych w skardze przepisów, w szczególności art. 6 – 8 k.p.a., 12 k.p.a., 75 §1 k.p.a., 80 k.p.a., 107 §3 k.p.a., 138 §1 pkt 1 k.p.a., a także przepisów materialnoprawnych, tj. art. 74a, 77 §1 pkt 1, 77 §3 i 4 Ordynacji podatkowej i art. 281 ust. 1 p.o.ś. Z kolei przepisy Konstytucji wręcz potwierdzają wniosek o niezasadności skargi, o czym świadczy przywołane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego i jego argumentacja. Decyzja SKO i jej uzasadnienie co do zasady są zatem słuszne. Przy tym, co należy dodać, zgodnie m. in. z wyrokiem WSA w Gliwicach z 11 lutego 2014 r., II SA/Gl 1527/13, umorzenie postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za korzystnie ze środowiska nie uniemożliwia rozpoznania wniosku o stwierdzenie i zwrot nadpłaty opłaty. Odmowa określenia wysokości nadpłaty, prowadząca w konsekwencji do odmowy jej zwrotu, jest w pełni zasadna. Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło