II OSK 2068/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 4 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1023/15, odrzucającego skargę S. P. na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] marca 2015 r., znak: [...] w przedmiocie uznania praktyk za naruszające zbiorowe prawa pacjenta postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 24 czerwca 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1023/15, odrzucił skargę S. P. na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] marca 2015 r., w przedmiocie uznania praktyk za naruszające zbiorowe prawa pacjenta. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że zaskarżoną decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] marca 2015 r. odebrał upoważniony pracownik w miejscu pracy skarżącego w dniu 10 marca 2015 r. – duplikat potwierdzenia odbioru organ nadesłał do Sądu przy piśmie z dnia 29 maja 2015 r. (data stempla urzędu pocztowego). Skarżący natomiast wniósł skargę na powyższą decyzję w dniu 10 kwietnia 2015 r. Sąd stwierdził dalej, że skoro odpis decyzji doręczono skarżącemu w dniu 10 marca 2015 r., to termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 9 kwietnia 2015 r. Skarga zatem została wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia, co uzasadniało jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a. S. P. w skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego wg. norm prawem przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez nietrafne zastosowanie i odrzucenie skargi w sytuacji, gdy skarga została nadana w dniu 4 kwietnia 2015 r., jednakże na adres sprzed zmiany siedziby Rzecznika Praw Pacjenta podany przez pełnomocnika Związku Pracodawców Ochrony Zdrowia Województwa Śląskiego Porozumienie Zielonogórskie. Zdaniem skarżącego taka "techniczna wada" nie może w istocie doprowadzić do zamknięcia drogi sądowej. Skarżący jest lekarzem i działa osobiście, choć w istocie wykonywał polecenia pełnomocnika Związku Pracodawców Ochrony Zdrowia Województwa Śląskiego Porozumienie Zielonogórskie. Wysłał przesyłkę na adres wskazany przez tego pełnomocnika, a zatem nie może ponosić negatywnych konsekwencji pomyłki tego pełnomocnika. W tych okolicznościach uchybienie terminowi do wniesienia skargi nie nastąpiło z winy skarżącego. Stwierdzenie Sądu, że skarżący nadał przesyłkę w dniu 10 kwietnia 2015 r. mija się z prawdą. Skarżący złożył skargę w dniu 4 kwietnia 2015 r., a Sąd tego faktu nie zauważył, mimo iż dysponował kopertą zwrotną dokumentującą nadanie skargi w dniu 4 kwietnia 2015 r., a więc w terminie otwartym do jej złożenia, co stanowi naruszenia art. 58 § 3 p.p.s.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Rzecznik Praw Pacjenta w odpowiedzi na skargę kasacyjna, wnosząc o jej oddalenie, podkreślił, że skarżący miał wiedzę w zakresie aktualnego adresu Biura Rzecznika Praw Pacjenta. Skarżący, przed wydaniem zaskarżonej decyzji, pismem z dnia 15 stycznia 2015 r., zaadresowanym na aktualny adres organu, ul. Młynarską 46, przekazał wyjaśnienia w sprawie. Podkreślono, że adres Biura RPP został zmieniony z dniem 01.01. 2013 r., a więc dwa lata przed wszczęciem postępowania w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw. W rozpoznawanej sprawie strona zarzuciła Sądowi Wojewódzkiemu naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] marca 2015 r. w sytuacji, gdy strona nie uchybiła ustawowemu terminowi trzydziestu dni na wniesienie wspomnianego środka zaskarżenia. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę składa się w terminie trzydziestu dni od daty doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę wniesioną po upływie powyższego terminu Sąd odrzuca (art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Według art. 83 § 3 p.p.s.a. oddanie pisma w polskiej placówce operatora publicznego wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe lub w polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. W sprawie objętej skargą kasacyjną skarżący S. P. nadał skargę w Placówce Pocztowej w dniu 4 kwietnia 2015 r., jednak została ona zaadresowana na błędny (nieaktualny) adres Rzecznika Praw Pacjenta tj. na aleję Zjednoczenia 25 w Warszawie, co spowodowało jej zwrot adresatowi. Dopiero kolejną przesyłką z dnia 10 kwietnia 2015 r., skarżący nadał skargę na prawidłowy adres organu (ul. Młynarską 46). Tę datę Sąd Wojewódzki przyjął jako miarodajną do stwierdzenia, czy strona dochowała ustawowego terminu trzydziestu dni na złożenie skargi. W związku z tym, że decyzję ostateczną organu doręczono skarżącemu w dniu 10 marca 2015 r. to termin określony w art. 53 § 1 p.p.s.a. upływał w dniu 9 kwietnia 2015 r. Warunkiem skuteczności nadania skargi za pośrednictwem poczty było zatem zaadresowanie i wysłanie pisma pod aktualny - właściwy adres organu. Nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że skoro pismo zawierające skargę zostało nadane 4 kwietnia 2015 r., na dawny adres organu, to skarga została nadana w ustawowym terminie. Dodatkowo należy podkreślić, że w dniu wydania postanowienia o odrzuceniu skargi w aktach brak było koperty z datą nadania przesyłki z dnia 4 kwietnia 2015 r., która to koperta została dopiero dołączona do skargi kasacyjnej. Niezależnie od tego trzeba zaznaczyć, że przepis art. 54 p.p.s.a. wskazuje na pośredni tryb wnoszenia skargi do sądu administracyjnego. Skargę do sądu administracyjnego składa się zatem za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Datą wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego jest dzień doręczenia skargi organowi, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy. Wprawdzie, skargi nie ma jeszcze w tym momencie w sądzie, ale z tym faktem należy wiązać określone skutki prawne. Dla zachowania terminu do wniesienia skargi nie można przyjąć daty nadania (złożenia) skargi do niewłaściwego organu w rozumieniu art. 54 § 1 p.p.s.a. Wobec powyższego warunkiem skutecznego doręczenia jest więc podanie właściwej nazwy organu oraz adresu pocztowego tj. nazwy ulicy, numeru budynku (lokalu) i kodu pocztowego. Taka sytuacja nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, dlatego konieczne było ponowne wysłanie skargi na właściwy już adres Rzecznika Praw Pacjenta, co jednak zostało dokonane przez stronę po terminie tj. 10 kwietnia 2015 r. Oznacza to, że skarga została wniesiona po upływie terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a. W tych okolicznościach sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zakwestionowane postanowienie Sądu Wojewódzki o odrzuceniu skargi wydane w oparciu o art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. było prawidłowe. Zaznaczyć należy, że termin 30-dniowy przewidziany na wniesienie skargi jest terminem ustawowym i sąd nie jest uprawniony do modyfikacji jego długości. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny miał obowiązek uwzględnić z urzędu jego upływ i z tej przyczyny odrzucić skargę. Nieuprawniona jest argumentacja, że uchybienie terminowi ustawowemu było wynikiem "technicznej wady", podczas gdy przekroczenie terminu nastąpiło wskutek nieprawidłowo dokonanej czynności związanej z wysłaniem skargi na niewłaściwy adres. Z kolei podniesione w skardze kasacyjnej okoliczności, których przedstawienie służyć ma usprawiedliwieniu pomyłki strony, nie mogły być rozważane przy ocenie prawidłowości zaskarżonego postanowienia, natomiast mogłyby być przedstawione w razie ewentualnego złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Z tych względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a.