IV SA/Wa 1270/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara, Protokolant spec. Anna Nader, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2015 r. sprawy ze skargi E. O. i W. O. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do przywrócenia parametrów technicznych rowu melioracyjnego oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez E. O. i W. O. jest decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] lutego 2015r. ([...]) utrzymująca w mocy – po rozpatrzeniu odwołania W. O. – decyzję Starosty P. z dnia [...] czerwca 2014r. ([...]) zobowiązującą na podstawie art. 64b ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012, poz. 145 ze zm.), dalej jako "ustawa" J. C. do przywrócenia parametrów technicznych rowu melioracji szczegółowej "A", zlokalizowanego na działkach nr [...] będących własnością W. O. i działce nr [...] będącej własnością W. S. położonych w obrębie geodezyjnym [...] gm. K. w następujący sposób: szerokość dna 1,3m, nachylenie skarp 1:1,5, termin realizacji [...] października 2014r. Stan faktyczny sprawy jest następujący: W dniu [...] kwietnia 2014r. ponownie wszczęto z urzędu postępowanie w związku z uszkodzeniem przez J. C. urządzenia wodnego – rowu melioracji szczegółowej "A" - w przedmiocie wydania decyzji nakazującej przywrócenie do stanu poprzedniego parametrów technicznych tegoż rowu. Uprzednio Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. uchylił decyzję Starosty P. z dnia [...] czerwca 2013r. o umorzeniu postępowania w przedmiocie wydania decyzji nakazującej przywrócenie parametrów technicznych rowu. Obecnie zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, w tym dokonano oględzin nieruchomości, przez które przebiega sporny rów i wykonano pomiary aktualnych parametrów rowu w zakresie szerokości dna oraz głębokości na odcinku 300m. Z pomiarów tych wynika, że dno przedmiotowego rowu zostało znacznie poszerzone. Z odwołania W. O. od decyzji z dnia [...] czerwca 2013r. wynika, że szerokość dna rowu przed przebudową przez J. C. mieściła się w granicach 1,30m. Odwołanie od powyższej decyzji z dnia [...] czerwca 2014r wniósł W. O. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej utrzymując w mocy decyzję organu I instancji przeprowadził uprzednio uzupełniające postępowanie wyjaśniające. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że organ I instancji m. in. uzyskał z WZMiUW w W., Oddział W. kopię operatu powykonawczego zadania [...] w tym m.in. profil podłużny rowu "A", w dniu [...] czerwca 2014r. przeprowadzono pomiary spornego rowu i sporządzono notatkę z tych pomiarów (szerokość dna rowu – 154 cm do 300 cm oraz głębokość od 235 cm do 158 cm). Dalej uzyskano informację od J. C., że przyczyną przeprowadzenia przez niego konserwacji rowu było usunięcie w trakcie przeprowadzonej rekultywacji działki nr [...] karp po drzewach ze skarpy rowu od strony własnej działki. Nieudarniona skarpa została następnie podmyta i wypłukana na niektórych odcinkach. W takich okolicznościach organ I instancji wydał swoją decyzję. W. O. wnosząc odwołanie zarzucił, że nie jest wiadome w oparciu o jakie dokumenty Starosta przyjął szerokość dna rowu jako 1,3m. Wskazał, że w pierwszym odwołaniu błędnie podał, że szerokość ta wynosi 1,3m. W rzeczywistości rów powinien zostać przywrócony do poprzednich parametrów jakimi jest szerokość w granicach 0,5-0,6m, co wynika z operatu powykonawczego, który uzyskany został przez stronę w późniejszym czasie. Organ II instancji podkreślił, że podstawową kwestią wymagającą ustalenia są parametry rowu "A", do których rów powinien być przywrócony. Organ przyznał, że zgromadzone dowody w sprawie nie pozwoliły na uzyskanie jednoznacznych informacji. W 2011r. zostały przeprowadzone prace konserwacyjne spornego rowu, ale nie dokonano pomiarów. Ocena z kolei szerokości rowu po wykonanych pracach konserwacyjnych w 2011r. została zawarta w odwołaniu E. i W. O. od pierwszej decyzji Starosty P. oraz notatce służbowej spisanej po wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu [...] maja 2013r. Organ stwierdził, że biorąc pod uwagę wyniki pomiarów uzyskane w dniu [...] czerwca 2014r. oraz stanowisko skarżących zawarte w pierwszym odwołaniu, jest wielce prawdopodobne, że wymiar szerokości dna rowu wynosił po pracach konserwacyjnych z 2001r. w granicach 1,3 m. Ponieważ w ramach prac konserwacyjnych prace odmulenia rowu przeprowadzała koparka gminna, uzyskano dane techniczne dotyczące przedmiotowego sprzętu. Według tych danych przy użyciu koparki rów po odmuleniu nie powinien przekroczyć szerokości w dnie w granicach 1,0-1,3m. W tej sytuacji nie mogąc uzyskać wiarygodnych informacji co do parametrów rowu uznano, że jedynym wymiarem jest ten określony w pierwszym odwołaniu skarżących, jeszcze zanim uzyskali oni dane dotyczącego tego rowu opisane w operacie powykonawczym z 1989r. E. i W. O. w skardze na tę ostateczną decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. zakwestionowali dokonane przez organ odwoławczy ustalenia faktyczne. Zarzucili nie rozpoznanie i nie odniesienie się do istoty zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji Starosty P. z dnia [...] czerwca 2014r. Naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz zaniechanie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału. Skarga wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że skarżący wycofują się z szerokości dna rowu podanej w poprzednim odwołaniu od decyzji Starosty. Twierdzą, że nie została wyjaśniona kwestia rzekomej konserwacji rowu przy użyciu sprzętu gminnego. Twierdzą, że w 2011. rzeczywiście była dokonywana konserwacja spornego rowu, jednak polegało to na ręcznym odmuleniu i wycięciu zakrzaczeń, nie zaś mechanicznym. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawowy zarzut dotyczący ustalenia stanu faktycznego w świetle zastosowanej normy prawa materialnego nie jest zasadny. Stosownie do art. 64b ustawy w przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, powodującego zmianę jego funkcji lub szkodliwe oddziaływanie na grunty, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może, w drodze decyzji, nakazać przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego lub likwidację szkód, określając warunki i termin wykonania tych czynności. Stosownie do art. 9 pkt 19 ppkt a) ustawy przez urządzenie wodne rozumie się urządzenia służące kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich, a w szczególności budowle: piętrzące, upustowe, przeciwpowodziowe i regulacyjne, a także kanały i rowy. Organ zakwalifikował działanie polegające na poszerzeniu szerokości dna rowu melioracyjnego przez J. C. (okoliczność bezsporna) jako przypadek nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego. Stanowisko powyższe jest zasadne, gdyż celem przepisu wskazanego jako podstawa prawna kwestionowanej decyzji jest utrzymywanie funkcji urządzenia wodnego poprzez zapewnienie m.in. zachowania właściwych parametrów. Tymczasem parametry te zostały zmienione na skutek działania J. C. Zdaniem Sądu ustalenia faktyczne przyjęte przez organ znajdują uzasadnienie w zgromadzonym w aktach materiale. Właściciele gruntów, przez który przebiega rów melioracyjny "A" otrzymali wezwanie - w trybie art. 77 ust. 1 ustawy - do wykonania obowiązku przeprowadzenia jego konserwacji. W związku z tym wezwaniem zostało przeprowadzone odkrzaczenie ręczne rowu "A" na długości 650 m (protokół kontroli urządzeń melioracji szczegółowej z dnia [...] listopada 2011r.). Następnie dokonano odmulenia rowu na wniosek właścicieli przy użyciu koparki gminnej, co miało miejsce w grudniu 2011r. (notatka służbowa sporządzona w dniu [...] stycznia 2015r.). Bezspornie zatem w grudniu 2011r. miały miejsce czynności, które spowodowały zmiany parametrów spornego rowu. Zatem przy dokonywaniu prac przez J. C. w 2012r. punktem odniesienia co do stanu rowu był stan ukształtowany pracami konserwacyjnymi, w tym pracą koparki gminnej w grudniu 2011r. Tym samym sposób rozumowania przedstawiony w zaskarżonej decyzji odnośnie sekwencji wydarzeń oraz oceny ich skutków w ramach obecnie prowadzonego postępowania jest prawidłowy. Organ przyznaje, że istnieją trudności dowodowe w ustaleniu konkretnych danych co do szerokości dna rowu melioracyjnego, niemniej w ocenie Sądu – jak oczekują tego skarżący - nie byłoby celowe ponowne przeprowadzanie postępowania wyjaśniającego, gdyż nie jest wiadomym jakie jeszcze dowody mogłyby zostać przeprowadzone. Przy ocenie reguł rządzących postępowaniem dowodowym nie może ujść zasada racjonalności i celowości prowadzenia tego postępowania. Skoro nie jest możliwe zgromadzenie dodatkowych dowodów, bowiem nie istnieją dokumenty zawierające informacje z pomiarów rowu po przeprowadzonej konserwacji, a bezspornie doszło do działań zniekształcających przekrój rowu, organ musiał przy ustaleniu stanu faktycznego przyjąć najbardziej prawdopodobne okoliczności. Wyjaśnił przy tym racjonalnie jakimi kierował się przesłankami mającymi oparcie w zasadach logicznego rozumowania. Doprowadziło ono do wniosku, że parametry rowu nie mogą być zgodne z operatem wykonawczym zadania [...], wedle którego szerokość dna rowu wynosi 0,5 -0,6m. Przede wszystkim pomiary te pochodzą z końca lat 80. i nie uwzględniają aktualnego na dzień wydania decyzji stanu faktycznego. Skoro bowiem konserwacja przeprowadzona w 2011r. została w sposób dorozumiany zaakceptowana przez organ, należy przyjąć, że wyznaczony w tej dacie stan rowu zgodny był z jego funkcją oraz nie oddziaływał szkodliwie na grunty. Jedynie działanie zobowiązanego podjęte w 2012r. zakłóciło funkcję rowu, co uzasadniało wszczęcie postępowania i wydanie decyzji zobowiązującej do przywrócenia zakłóconego stanu rowu. Oznacza to, że rozstrzygnięcie zapadło przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym i nie istnieje konieczność ponownego prowadzenia postępowania wyjaśniającego, aby ten stan weryfikować. Co istotne samego obowiązku przywrócenia parametrów technicznych rowu melioracji nie kwestionuje zobowiązany. Skarżący natomiast dążą do nałożenia na stronę przeciwną dodatkowych obowiązków, które nie znajdują – przy niezakwestionowanym skutecznie stanie faktycznym - oparcia w przepisach prawa. Z przedstawionych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) skargę oddalił.