II SA/Sz 446/15
WyrokWSA w Szczecinie2015-09-10
Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wójt Gminy, który nie wykonał wyroku sądu administracyjnego zobowiązującego go do wydania decyzji środowiskowej, może zostać ukarany grzywną, a jeśli tak, to w jakiej wysokości i czy sąd może przyznać od niego na rzecz skarżącego sumę pieniężną?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może wymierzyć grzywnę organowi administracji publicznej za niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność, jeśli organ pozostaje w bezczynności pomimo uprzedniego pisemnego wezwania strony do wykonania wyroku. W przypadku rażącego naruszenia prawa przez organ, sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty grzywny. W niniejszej sprawie obie przesłanki zostały spełnione, a Wójt Gminy wykazał złą wolę w załatwieniu sprawy, zasłaniając się zawieszeniem postępowania wbrew wcześniejszym wytycznym sądu.Stan faktyczny
Skarżąca L. G. wniosła skargę na niewykonanie przez Wójta Gminy B. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2014 r., który zobowiązywał Wójta do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na uruchomieniu małej elektrowni wodnej. Skarżąca podniosła, że Wójt nie wydał decyzji w wymaganym terminie, mimo jej pisemnego wezwania do wykonania wyroku. Wójt Gminy wniósł o odrzucenie skargi, argumentując koniecznością zgromadzenia materiału dowodowego i zawieszeniem postępowania na wniosek skarżącej. Sąd uznał skargę za uzasadnioną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wymierzył Wójtowi Gminy B. grzywnę za niewykonanie wyroku, stwierdził rażące naruszenie prawa przez bezczynność organu, przyznał od Wójta na rzecz skarżącej kwotę z tytułu odszkodowania oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 września 2015 r. sprawy ze skargi L. G. o wymierzenie Wójtowi Gminy B. grzywny w przedmiocie niewykonania wyroku sądu I. Wymierza Wójtowi Gminy B. grzywnę za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 października 2014 r. w sprawie II SAB/Sz 56/14 w wysokości [...] złotych, II. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy B. w zakresie niewykonania wyroku sądu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. przyznaje od Wójta Gminy B. na rzecz skarżącej L. G. kwotę [...] złotych , IV. zasądza od Wójta Gminy B. na rzecz skarżącej L. G. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
L. G. pismem z dnia [...] r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na niewykonanie przez Wójta Gminy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie dnia 23 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Sz 56/14.
W treści skargi podniosła, że S. G. Wójt Gminy do dnia
[...] r., pomimo upływu nałożonego przez Sąd 30 dniowego terminu, nie wykonał zobowiązania nałożonego w punkcie I sentencji wyroku, tj. nie wydał na jej rzecz decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na uruchomieniu małej elektrowni wodnej przy istniejącym jazie w km [...] na rzece M. w miejscowości B., gmina B.
Wyjaśniła również, że w dniu 28 lutego 2015 r. złożyła do Urzędu Gminy
w B. pismo, w którym żąda niezwłocznego wykonania ww. wyroku
W związku z powyższym wniosła o ukaranie S. G. najwyższą z możliwych grzywien. Wskazała, że od lat ciągłe i uporczywa działania Wójta, na jej i jej rodziny szkodę, polegające na uniemożliwieniu realizacji inwestycji wszelkimi sposobami, są tak naganne, że kara powinna dotknąć osobiście Wójta i to
w możliwie najwyższym wymiarze jaki może zasądzić Sąd.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy B. wniósł o jej odrzucenie w całości jako bezzasadnej.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ opisał przebieg prowadzonego postępowania administracyjnego i wyjaśnił, że w związku z koniecznością zgromadzenia niezbędnego materiału dowodowego, pozwalającego na ustalenie stanu faktycznego w sprawie, wystosował do inwestora wezwanie o przedłożenie właściwie opracowanego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Inwestor stosownie do ww. wezwania przedłożył w kancelarii Urzędu Gminy stosowne dokumenty. Jednak ponownie należało wezwać L. G. do przedłożenia niezbędnych wyjaśnień i uzupełnień treści zawartych w przedłożonym raporcie, jak podano w odpowiedzi na skargę: "W związku z wykazaniem przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska stanowiącego organ uzgadniający". L. G. przedłożyła w dniu [...] r. w Urzędzie Gminy prośbę o wydłużenie terminu sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia. Wójt przychylił się do wniosku wydłużając terminu do przedłożenia wymaganego raportu, wskazując jednocześnie dzień 30 kwietnia 2014 r. jako nieprzekraczalny termin na złożenie wymaganych dokumentów. W dniu [...] r. L. G. przedłożyła w kancelarii Urzędu Gminy trzy egzemplarze raportu oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko.
Dnia [...] r. Wójt Gminy wystosował do L. G. kolejne wezwanie o przedłożenie szeregu wyjaśnień i uzupełnień, wskazując jednocześnie nieprzekraczalny termin 45 dni na opracowanie i przedłożenie materiałów, zaznaczając, że nieusunięcie braków we wskazanym terminie spowoduje załatwienie sprawy w oparciu o dotychczas zgromadzony materiał dowodowy, co może mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. W dniu [...] r. do kancelarii Urzędu Gminy wpłynęły uzupełnienia uprzednio przedłożonego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Mając na uwadze powyższe Wójt przekazał otrzymane materiały w dniu [...] r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w celu ponownej weryfikacji całości zgromadzonego materiału oraz uzgodnienia warunków realizacji przedmiotowej inwestycji. Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska ponownie wezwał do złożenia wyjaśnień i uzupełnień przedłożonego raportu. Mając na uwadze powyższe niezwłocznie wezwał inwestora do przedłożenia informacji i wyjaśnień opracowanych zgodnie z treścią wezwania z dnia [...]r. W dniu [...] r. L. G., powołując się na szeroki zakres wymaganych uzupełnień na wykonanie, których niezbędny jest okres dłuższy aniżeli wskazane [...] dni, wystąpiła z wnioskiem
o zawieszenie postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach. Po rozpatrzeniu wniosku inwestora Wójt postanowił zawiesić postępowanie administracyjne do czasu przedłożenia przez L. G. ujednoliconej wersji raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Inwestor we wskazanym w pouczeniu ww. postanowienia terminie nie wniósł zażalenia na jego treść.
Dalej organ wyjaśnił, że dnia [...] r. do kancelarii Urzędu Gminy
wpłynął wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2014 r. w przedmiocie skargi L. G. na bezczynność
i przewlekłość postępowania Wójta Gminy B. w przedmiocie wydania decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. Natomiast w dniu
[...] r. do kancelarii Urzędu doręczono prawomocne orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie oraz dokonano zwrotu całości akt sprawy.
Następnie Wójt podał, że w dniu [...] r. L. G. przedłożyła żądanie niezwłocznego wykonania ww. wyroku w pełnym zakresie. Pismem z dnia
[...] r. Wójt poinformował inwestora, że całościowe wykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 października 2014 r., sygn. akt SAB/Sz 56/14 będzie możliwe po ustaniu okresu zawieszenia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia, tj. po przedłożeniu przez wnioskodawcę ujednoliconej wersji raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko opracowanej zgodnie ze wskazaniami Wójta Gminy zawartymi w wezwaniu z dnia [...] r., znak [...]
Na rozprawie w dniu 10 września 2015 r. skarżąca wyjaśniła, że energia produkowana przez małą elektrownię wodną miała być odsprzedawana E. Z tego tytułu spodziewała się zysku w wysokości [...] zł miesięcznie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Podstawę prawną wymierzenia organowi administracji grzywny za niewykonanie wyroku sądu uwzględniającego skargę na bezczynność stanowi art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", zgodnie z którym w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Z powołanego art. 154 § 1 P.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem,
że wyrokiem z dnia 23 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Sz 56/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę L. G. na bezczynność
i przewlekłość postępowania Wójta Gminy B. i zobowiązał Wójta do wydania na rzecz skarżącej L. G. decyzji w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na uruchomieniu małej elektrowni wodnej przy istniejącym jazie w km [...] na rzece M.
w miejscowości B., gmina B., w terminie 30 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Zaznaczyć przy tym należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi.
Jak wynika z analizy akt sprawy, odpis prawomocnego wyroku z dnia
23 października 2014 r. wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne doręczone zostały Wójtowi Gminy B., i co organ przyznaje, w dniu 2 lutego 2015 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy II SAB/Sz 56/14). Termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny upłynął zatem w dniu [...] r. Tymczasem do dnia wniesienia skargi w przedmiocie wymierzenia Wójtowi Gminy B. grzywny, jak i rozpoznania jej przez sąd, tj. do dnia [...] r., organ administracji publicznej nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem z dnia 23 października 2014 r. i nie wydał na rzecz skarżącej decyzji do wydania, której został przez sąd zobowiązany.
Z analizy akt administracyjnych wynika ponadto, że w sprawie spełniony został również drugi warunek dopuszczalności skargi, określony w powołanym art. 154 § 1 P.p.s.a., dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo skarżącej z dnia 28 lutego 2015 r., którym wezwała Wójta Gminy do wykonania wyroku sądu z dnia 24 października 2014 r.
Nie ulega więc wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie Wójtowi Gminy grzywny.
Co do zasady żądanie wymierzenia grzywny zawarte w treści skargi wiąże sąd, o ile w toku postępowania sądowoadministracyjnego wykazane zostaną przesłanki do jej wymierzenia, która to sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Skarżąca żądała wymierzenia organowi grzywny w najwyższej wysokości. Zgodnie z art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez prezesa GUS na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 17 lutego 2015 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2014 r. i w drugim półroczu 2014 r. (M. P. z 2015 r. poz. 221) przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej, pomniejszone o potrącone
od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe,
w 2014 r. wyniosło 3308,33 zł.
W ocenie Sądu okoliczności tej sprawy w pełni uzasadniają wymierzenie organowi grzywny, bowiem jak wynika z wyjaśnień organu nie tylko nie wydał na rzecz skarżącej wnioskowanej decyzji ale nie ma zamiaru podjąć jakichkolwiek czynności w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnia, że nie może podjąć żadnych czynności w sprawie, bowiem na wniosek skarżącej zawiesił postępowanie i dopiero po ustaniu przyczyny zawieszenia możliwe będzie jego podjęcie i wydanie decyzji.
Takie działanie Wójta Gminy uznać należy za rażące lekceważenie wyroku tut. sądu z dnia 24 października 2014 r. W jego uzasadnieniu bowiem sąd wskazał, że: "Żaden przepis prawa nie daje podstaw do nałożenia na stronę przez organ w postępowaniu o środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia obowiązku przedłożenia ujednoliconej wersji raportu oddziaływania na środowisko
i innych dokumentów złożonych w tym postępowaniu. Skoro skarżąca została wezwana do przedłożenia takiego raportu, który następnie był przez nią uzupełniany, to rzeczą organu jest ocena zgromadzonego materiału dowodowego i wydanie decyzji w sprawie. Zawieszenie postępowania tylko z tego powodu, że strona ma wyręczyć organ w wykonywaniu jego obowiązków, nie chroni tego organu przed zarzutem bezczynności i nadmiernie przedłużonym okresem oczekiwania na załatwienie sprawy. Organ powinien podjąć postępowanie i w oparciu o złożone przez skarżącą dokumenty, po uprzedniej ich ocenie, wydać decyzję w sprawie."
Z przytoczonego fragmentu uzasadnienia wyroku jednoznacznie wynika, że Wójt zobowiązany został przez sąd do podjęcia bezpodstawnie zawieszonego postępowania i wydania decyzji. W takiej sytuacji, zasłanianie się przez Wójta, że nie może podjąć żadnych czynności w sprawie, świadczy wyłącznie o złej woli w załatwieniu sprawy oraz lekceważeniu nie tylko skarżącej ale również wyroku sądu. Z tych też względów Sąd uznał, że bezczynność organu w zakresie niewykonania wyroku sądu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Wymierzając grzywnę w wysokości [...] zł sąd wziął również pod uwagę,
że w wyroku z dnia 24 października 2014 r. została już nałożona na Wójta Gminy grzywna w kwocie 1.000 zł i mimo jej znacznej wysokości i nie wpłynęło to na postawę Wójta Gminy
Zgodnie z art. 154 § 7 P.p.s.a. uwzględniając skargę sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej
w art. 154 § 6.
Z wyjaśnień złożonych przez skarżącą na rozprawie wynika, że uniemożliwienie przez Wójta Gminy realizacji inwestycji pozbawiło jej rodzinę miesięcznych dochodów w wysokości [...] zł. Zdaniem sądu uzasadnia to zastosowanie przytoczonego powyżej przepisu i przyznanie od Wójta Gminy na rzecz skarżącej kwotę [...] zł.
W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 154 § 1, § 2, § 6 i § 7 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło