I OZ 1601/15

Dnia 4 grudnia 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 10 września 2015 r. o sygn. akt II SA/Bk 581/15 odrzucające skargę B.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z dnia 23 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Decyzją z dnia 23 czerwca 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Suwałkach utrzymało w mocy decyzję z dnia 4 maja 2015 r. wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Suwałki przez Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Suwałkach – uchylającą decyzję przyznającą B.G. zasiłek pielęgnacyjny. Skargę na decyzję SKO w Suwałkach złożyła B.G. W jej uzasadnieniu wskazała, że o treści decyzji dowiedziała się w dniu 10 sierpnia 2015 r., "a więc jak podano w SKO w Suwałkach w ostatnim dniu terminu". Wyjaśniła, że jest osobą obłożnie chorą – nie wychodzi i nie wyjeżdża z domu. Wskazała, że ani córki, które się nią na zmianę opiekują, ani zatrudniona do opieki nad skarżącą opiekunka – nie mówiły o tym, że odebrały jakąś decyzję z SKO w Suwałkach. Zaznaczyła, że nie przychodził też do niej listonosz z tą decyzją, ani nie było awiza. Dopiero po otrzymaniu pisma o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranego zasiłku skarżąca nabrała podejrzeń, że mogła już zapaść jakaś decyzja w SKO, o której z niewiadomych jej przyczyn nie wie. Jej rodzina wówczas niezwłocznie udała się do SKO i uzyskała odpis decyzji z dnia 23 czerwca 2015 r. znak [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 10 września 2015 r. o sygn. akt II SA/Bk 581/15 odrzucił skargę. W uzasadnieniu wskazał, że skarga uchybiła terminowi określonemu w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie wskazanego trzydziestodniowego terminu. Jak wskazał ten Sąd, w rozpoznawanym przypadku orzeczenie organu odwoławczego doręczono skarżącej w dniu 8 lipca 2015 r. (przesyłka była dwukrotnie awizowana, termin ostatniego awizo upływał w dniu 8 lipca 2015 r. i tenże dzień należy przyjąć za datę doręczenia odpisu decyzji Kolegium). Termin do wniesienia skargi upływał zatem najpóźniej w piątek 7 sierpnia 2015 r. Natomiast skarga została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 10 sierpnia 2015 r. Była zatem spóźniona i jako taka podlega odrzuceniu, zwłaszcza że nie zawiera wniosku o przywrócenie terminu. Zażalenie od powyższego postanowienia wywiodła B.G. Wskazała w nim, że ani ona ani nikt z jej bliskich nie miał świadomości przesłanej korespondencji, nie było też pozostawione awizo. Wskazała, że okoliczności te podniosła już w skardze do Sądu. Jej zdaniem nie można wobec tego twierdzić, że termin do wniesienia przez nią skargi biegł już od 8 lipca 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie o odrzuceniu skargi Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za przedwczesne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, że skarżąca uchybiła trzydziestodniowemu terminowi do wniesienia skargi, wynikającemu z ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), co prawidłowo ustalił Sąd pierwszej instancji. Termin do wniesienia skargi upłynął bowiem 7 sierpnia 2015 r., zaś skarga została złożona 10 sierpnia 2015 r. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym, Sąd pierwszej instancji niedostatecznie uwzględnił jednak kontekst faktyczny niniejszej sprawy. Skarżąca, jak wynika z akt, jest osobą 95-letnią, schorowaną i w znacznym stopniu niesamodzielną, uzależnioną od pomocy osób trzecich. Nie posiada wykształcenia prawniczego. Jest to spostrzeżenie istotne, gdyż przez jego pryzmat należy odczytywać informacje zawarte w skardze w części "uzasadnienie", odnoszące się do terminu wniesienia skargi i powzięcia wiedzy o treści decyzji, przytoczone wyżej w stanie faktycznym niniejszego postanowienia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego twierdzenia zawarte w tej części skargi mogą materialnie stanowić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, o jakim mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a., wszak stanowią próbę wykazania, że do wniesienia skargi w danym terminie doszło bez winy skarżącej (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Wątpliwość w tym względzie, zwłaszcza w kontekście zasady ujętej w art. 6 p.p.s.a., powinien był wyjaśnić Sąd pierwszej instancji wzywając skarżącą do wyjaśnienia w zakreślonym terminie, czy te sformułowania powinien potraktować jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie. Jeżeli bowiem intencją skarżącej było złożenie takiego wniosku, wówczas odrzucenie skargi bez rozpoznania tego wniosku oznaczało, że postanowienie Sądu pierwszej instancji o odrzuceniu skargi jest przedwczesne. Przypomnieć należy, że zgodnie z poglądem prezentowanym w orzecznictwie i piśmiennictwie odrzucenie skargi wniesionej po terminie, w przypadku gdy został złożony wniosek o przywrócenie terminu, możliwe jest dopiero po prawomocnym rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu (postanowienie NSA z dnia 28 października 2015 r., II OSK 2557/15; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 472). Tym samym konieczne jest ustalenie przez Sąd pierwszej instancji, czy w istocie B.G. wnosząc skargę zwróciła się także – w sposób w rzeczy samej nieporadny – o przywrócenie terminu do wniesienia tej skargi. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.