I FSK 679/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-02-02

Skład orzekający: Artur Mudrecki, Hieronim Sęk, Agnieszka Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo orzekł o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku VAT, mimo braku wskazania przez niego mienia, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie należności w znacznej części, a także czy sąd pierwszej instancji prawidłowo oddalił skargę na tę decyzję?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, iż ziściły się przesłanki odpowiedzialności solidarnej byłego członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Sąd uznał, że spółka była niewypłacalna od sierpnia 2009 r., nie złożono wniosku o upadłość we właściwym terminie, a wskazane przez skarżącego mienie nie było wystarczające do zaspokojenia należności podatkowych w znacznej części. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące błędnej wykładni przepisów prawa materialnego oraz naruszenia przepisów postępowania nie znalazły uzasadnienia.
Stan faktyczny
Skarżący, będący byłym członkiem zarządu spółki, wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Decyzja ta orzekała o solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zaległości spółki z tytułu podatku VAT za okres od czerwca do grudnia 2009 r. Organy podatkowe uznały, że spółka nie uregulowała podatku, postępowanie egzekucyjne wobec niej okazało się bezskuteczne, a skarżący nie wykazał przesłanek zwalniających go od odpowiedzialności, w tym nie złożył wniosku o upadłość we właściwym czasie. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną P. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Zasądzono od P. M. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Artur Mudrecki, Sędzia NSA Hieronim Sęk (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Agnieszka Jakimowicz, Protokolant Katarzyna Łysiak, po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Po 943/15 w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 25 marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości spółki w podatku od towarów i usług za miesiące: czerwiec, lipiec, październik, listopad, grudzień 2009 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od P. M. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Przedmiot skargi kasacyjnej oraz podmiot ją wnoszący 1.1. P.M. (dalej: Strona lub Skarżący) wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Po 943/15. Wyrokiem tym Sąd oddalił jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. (dalej: Dyrektor IS) z dnia 25 marca 2015 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości spółki w podatku od towarów i usług (dalej: podatek VAT) za miesiące czerwiec, lipiec, październik, listopad i grudzień 2009 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego. 2. Relacja ze stanu sprawy przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji 2.1. Naczelnik Urzędu Skarbowego P. (dalej: Naczelnik US) decyzją z dnia 31 grudnia 2014 r. orzekł o solidarnej odpowiedzialności Strony, jako byłego członka zarządu spółki z o.o. V. w likwidacji (dalej: Spółka), za wyżej wymienione zaległości podatkowe tegoż podmiotu (podatek VAT wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego). Decyzję tę utrzymał w mocy Dyrektor IS decyzją zaskarżoną do Sądu pierwszej instancji. 2.2. W ocenie organów podatkowych spełnione zostały obie pozytywne przesłanki odpowiedzialności, przewidziane w art. 116 § 1 ab initio i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.; dalej: O.p.) Ustalono bowiem i przyjęto, że: - Spółka nie uregulowała kwot podatku VAT wynikającego ze złożonych przez nią deklaracji i ich korekt, co doprowadziło do powstania zaległości z tego tytułu za czerwiec, lipiec, październik, listopad i grudzień 2009 r.; - w momencie powstania zobowiązań oraz w czasie ich przekształcenia w zaległości podatkowe Strona sprawowała funkcję członka zarządu Spółki, co potwierdzały informacje zawarte w protokole Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników dnia 17 stycznia 2011 r.; - postępowanie egzekucyjne wobec Spółki nie doprowadziło do zaspokojenia należności podatkowych, wobec czego zostało ono umorzone postanowieniem z dnia 30 czerwca 2014 r. 2.3. Zdaniem organów podatkowych Strona nie wykazała przesłanek uwalniających ją od odpowiedzialności, wymienionych w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i lit. b oraz pkt 2 O.p. Spółka począwszy od stycznia 2010 r. trwale zaprzestała regulowania bieżących zobowiązań (tak wskazał Naczelnik US), zaś przesłanki do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości wystąpiły już w sierpniu 2009 r., gdyż na ten moment Spółka miała problemy z bieżącym regulowaniem zobowiązań wobec ZUS oraz Naczelnika US (tak wskazał Dyrektor IS). Oznaczało to, że Spółka od sierpnia 2009 r. była niewypłacalna, w rozumieniu art. 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2012 r. poz. 1112, z późn. zm.; dalej: P.u.n.) Strona nie dokonała zgłoszenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub o wszczęcie postępowanie zapobiegającego ogłoszeniu upadłości; nie wykazała jakiejkolwiek aktywności w próbie uprawdopodobnienia chociażby braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie. Dopiero Naczelnik US wnioskiem z dnia 11 kwietnia 2012 r. wystąpił do Sądu Rejonowego P. o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku Spółki. Jednakże postanowieniem z dnia 11 lutego 2013 r., sygn. XI GU 148/12, Sąd Rejonowy P. oddalił ten wniosek, wskazując zarazem, że postanowieniem z dnia 23 września 2011 r., sygn. akt XI GU 172/11, oddalono wniosek o ogłoszenie upadłości złożony przez Spółkę z uwagi na brak majątku wystarczającego na zaspokojenie kosztów postępowania. Ponadto Strona nie wskazała mienia, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. 3. Skarga do Sądu pierwszej instancji i odpowiedź na skargę 3.1. W skardze Skarżący zarzucił Dyrektorowi IS naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj.: art. 7, art. 77 i art. 80 KPA oraz przepisów prawa materialnego, tj. art. 116 § 1 O.p. 3.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IS wniósł o oddalenie skargi. 4. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji 4.1. Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.) 4.2. W motywach takiej oceny i rozstrzygnięcia, Sąd przyjął, że: - bezspornym było, iż Skarżący pełnił funkcję członka zarządu w okresie, w którym upływał termin płatności zobowiązań podatkowych, z których wynikły zaległości podatkowe objęte zaskarżoną decyzją; - ziściła się przesłanka bezskuteczności egzekucji z majątku Spółki, potwierdzona postanowieniem Naczelnika US z dnia 30 czerwca 2014 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego oraz postanowieniem z tej samy daty Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym P.; - na bezskuteczność postępowań egzekucyjnych wobec Spółki wskazywało również postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym P. z dnia 5 września 2012 r. o umorzeniu prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego; - ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego wynikało nadto, że w stosunku do Spółki umorzonych zostało 37 postępowań egzekucyjnych prowadzonych przez komorników sądowych. 4.3. Oceniając wystąpienie przesłanek wyłączających odpowiedzialność, Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że: - przy ustalaniu właściwego czasu na zgłoszenie wniosku o upadłość nie należy mechanicznie przenosić terminu wskazanego w ustawie - Prawo upadłościowe i naprawcze (dalej: P.u.n.), ale w warunkach konkretnej sprawy oceniać samo zaistnienie przesłanek zgłoszenia wniosku o upadłość, jak i to, że z punktu widzenia realizacji celu postępowania upadłościowego oraz art. 116 O.p. wniosek o upadłość powinien być zgłoszony w takim czasie, aby wszyscy wierzyciele mieli możliwość uzyskania równomiernego, chociażby częściowego, zaspokojenia z majątku danej spółki; - w sprawie nie doszło do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym terminie, o czym świadczyło oddalenie wniosku przez Sąd upadłościowy z uwagi na brak majątku Spółki na zaspokojenie kosztów tego postępowania; - w świetle art. 21 ust. 2 P.u.n. członek zarządu obowiązany jest złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości spółki w razie jej niewypłacalności, która zachodzi, gdy nie wykonuje ona swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (art. 11 ust. 1 P.u.n.); - w sprawie ustalono, że Spółka już w sierpniu 2009 r. była niewypłacalna, skoro w lutym 2009 r. przestała wywiązywać się terminowo ze zobowiązań względem ZUS, a w lipcu 2009 r. pojawiły się problemy z regulowaniem zobowiązań podatkowych na rzecz Naczelnika US; - dla ustalenia tych okoliczności nie było potrzeby przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego; - eksponowana przez Skarżącego okoliczność, że bilans Spółki za 2010 r. został sporządzony już po złożeniu przez niego rezygnacji z pełnionej funkcji nie mogła stanowić o braku winy w złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości. W odniesieniu do braku wskazania przez Skarżącego mienia z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części, Sąd zaznaczył, że: - Spółka pozostawała właścicielem nieruchomości położonej w miejscowości K. (gm. R.), jednak nieruchomość ta była obciążona hipotekami (ich suma znacznie przekraczała jej wartość),a dwukrotna licytacja nie doprowadziła do jej zbycia; nadto sprzedaż nieruchomości nie doprowadziłoby do zaspokojenia należności podatkowych Spółki w znacznej części; - Spółka pozostawała również użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonych w P. (przy ul. G. i ul. S.), obciążonych hipotekami, przy czym wartość hipotek była porównywalna z wartością omawianych praw, w związku z czym nawet skuteczne ich zbycie nie zaspokoiłoby objętych zaskarżoną decyzją zaległości podatkowych Spółki w znacznej części; - Spółka była wierzycielem "T." sp. z o.o. (podmiot powiązany osobowo i kapitałowo ze Spółką) z tytułu trzech umów pożyczek, jednak Sąd upadłościowy w postanowieniu z dnia 11 lutego 2013 r., sygn. XI GU 148/12, nie zaliczył należności z tytułu pożyczek do składników majątku, które można spieniężyć bez nadzwyczajnych trudności. 4.4. Sąd pierwszej instancji zaznaczył również, że: - objęte zaskarżoną decyzją zaległości podatkowe Spółki ujawnione zostały na skutek złożenia (po rezygnacji Skarżącego z funkcji członka zarządu) deklaracji korygujących wcześniejsze rozliczenia podatkowe Spółki. Pozostawało to jednak bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy podatkowej, gdyż w odniesieniu do zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa Spółka zobowiązana była do zapłaty podatku należnego w terminach wyznaczonych przez przepisy prawa; - organy podatkowe nie stosowały powołanych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego; - decyzje organów obu instancji nie naruszały prawa proceduralnego i materialnego. 5. Skarga kasacyjna i odpowiedź na skargę kasacyjną 5.1. Skarżący zaskarżył wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. 5.2. Sądowi temu zarzucił naruszenie: 1) art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a, lit. b i pkt 2 oraz § 2 i § 4 O.p. przez błędną wykładnię i przyjęcie, że egzekucja z majątki Spółki okazała się bezskuteczna z uwagi na brak majątku z którego można przeprowadzić egzekucję, a nadto uznanie, iż nie wystąpiły okoliczności wyłączające odpowiedzialność Skarżącego, mimo: - braku ustalenia daty, w jakiej powinien zostać złożony wniosek o ogłoszenie upadłości, faktycznego zadłużenia Spółki w stosunku do wierzycieli hipotecznych i majątku Spółki od momentu powstania zobowiązania; - pominięcia wskazanego przez Skarżącego majątku Spółki w wierzytelności z tytułu kaucji gwarancyjnych oraz umów pożyczki (przy przyjęciu, że powiązania osobowe wyłączały możliwość egzekucji zobowiązania od spółki T.); - pominięcia w rozważaniach prawnych kwestii związanych z przedawnieniem zobowiązań; 2) art. 151 w związku z art. 141 pkt 4 P.p.s.a. (powinno być art. 141 § 4 - przyp. NSA) przez nie ustosunkowanie się do zarzutów Skarżącego wskazanych w skardze w zakresie braku ustaleń i pominięć, jak przedstawione w ppkt 1. 5.3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor IS wniósł o oddalenie tej skargi i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. 6. Rozprawa przed Naczelnym Sądem Administracyjnym Sąd dopuścił dowód z przedłożonego przez pełnomocnika Skarżącego postanowienia z dnia 23 czerwca 2016 r. i z zaświadczenia z dnia 24 stycznia 2018 r., pochodzących od Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P., na okoliczność umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec Spółki w 2017 r. Pełnomocnik Skarżącego dodał, że zobowiązania Spółki wygasły po wydaniu decyzji przez organ drugiej instancji, której to okoliczności jako nowej nie mógł podnosić w skardze kasacyjnej, a co łączy z pierwszym zarzutem tej skargi. 7. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 7.1. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego z § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie ujawniono. Podobnie w trybie tym nie odnotowano podstaw do odrzucenia skargi ani do umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 P.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 40) 7.2. Natomiast skarga kasacyjna zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio P.p.s.a.) okazała się niezasadna i jako taka podlegała oddaleniu. Nie wystąpiły bowiem w rozpoznanej sprawie naruszenia prawa, na które powołał się Skarżący. 7.3. Pierwszy z zarzutów dotyczył naruszenia art. 116 § 1 pkt 1 lit. a, lit. b i pkt 2 oraz § 2 i § 4 O.p. Skarżący uzasadniając ten zarzut wskazał na mylne rozumienie treści tych przepisów. Wprost bowiem stwierdził, że zarzuca ich "błędną wykładnię". Na tym gołosłownym stwierdzeniu poprzestał; nie rozwinął swojej wypowiedzi przez wyjaśnienie, w czym upatrywał wadliwej interpretacji rzekomo tkwiącej w stanowisku Sądu pierwszej instancji oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia przywołanych przepisów Ordynacji podatkowej. Za taką nie mogła być uznana podniesiona w petitum skargi kasacyjnej oraz w jej uzasadnieniu argumentacja Skarżącego nawiązująca do: - braku ustalenia daty, w jakiej powinien zostać złożony wniosek o ogłoszenie upadłości; - nie ustalenia zadłużenia Spółki w stosunku do wierzycieli hipotecznych i jej majątku od momentu powstania zobowiązań; - pominięcia wskazanego przez Skarżącego majątku Spółki w wierzytelności z tytułu kaucji gwarancyjnych oraz umów pożyczki; - przyjęcia, że powiązania osobowe wyłączały możliwość egzekucji zobowiązania od spółki T. Motywy te w sposób oczywisty nie nawiązywały bowiem do wykładni rzeczonych przepisów prawa materialnego. Stanowiły zasadniczo próbę zwalczenia prawidłowości ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie podatkowej i wyrażonych tam ocen. Wobec tak skonstruowanego zarzutu, dokonana przez Sąd pierwszej instancji wykładnia przepisów prawa materialnego nie mogła zostać poddana merytorycznej ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego i jako taka nie została podważona. Autor skargi kasacyjnej nie dowiódł zatem, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu naruszył art. 116 § 1 pkt 1 lit. a, lit. b i pkt 2 oraz § 2 i § 4 O.p. w sposób przypisany mu w skardze kasacyjnej. Skarżący nie podjął również próby wykazania (gdyż nie postawił w tym kierunku jakiegokolwiek zarzutu), aby Sąd pierwszej instancji naruszył art. 11 ust. 1 P.u.n. przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Tymczasem przepis ten stanowił, że za niewypłacalnego uznaje się podmiot, który zaprzestaje wykonywać swoje wymagalne zobowiązania pieniężne, co odegrało istotną rolę w ramach wydania rozstrzygnięcia o oddaleniu skargi. 7.4. Podobnie ustalenia faktyczne sprawy, przyjęte do wyrokowania przez Sąd pierwszej instancji, nie zostały przez Skarżącego skutecznie podważone. W skardze kasacyjnej pojawiły się, o czym już wzmiankowano, motywy upatrujące poczynienie wadliwych ustaleń faktycznych oraz ocen w postępowaniu podatkowym, czego miał nie dostrzec Sąd pierwszej instancji. Wypowiedzi tych nie powiązano jednak ze wskazaniem naruszenia adekwatnych do tego przepisów postępowania, tak sądowego jak i dotyczących postępowania dowodowego stanowiących podstawę działania organów podatkowych. Autor skargi kasacyjnej nie zarzucił, aby Sąd pierwszej instancji naruszył na przykład art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 122 i art. 187 § 1 O.p., w sytuacji gdy Skarżący kwestionował zaniechania organów podatkowych w odniesieniu do ich powinności w działaniu wyznaczonej przepisami prawa materialnego; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 191 O.p., w sytuacji gdy Skarżący kwestionował ocenę ustalonych okoliczności (jak np. sprawozdań finansowych Spółki); art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 188 i art. 197 § 1 O.p., w sytuacji gdy Skarżący podważał zasadność odmowy przeprowadzenia przez organy podatkowe dowodu z opinii biegłego; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 210 § 1 pkt 6 O.p., w sytuacji gdy Skarżący uważał, że w decyzji Dyrektora IS zabrakło wypowiedzi w odniesieniu do kwestii przedawnienia zobowiązań podatkowych. Tego rodzaju zarzutów, Skarżący nie sformułował. Odwołał się tylko przy okazji i bardzo lapidarnie do wzmianki o "sprzeczności z zasadami kpa" (str. 4 skargi kasacyjnej). Przepisy zaś Kodeksu postępowania administracyjnego, co już prawidłowo wyjaśnił Sąd pierwszej instancji, nie były i nie mogły być stosowane w sprawie podatkowej, której postępowanie od ponad 20 lat reguluje Ordynacja podatkowa. Tym samym wskazanie przez autora skargi kasacyjnej, że "Organy I i II instancji dokonały oceny i analizy sprawozdań finansowych w sposób dowolny, co jest sprzeczne z ogólnymi zasadami kpa w świetle których organy administracyjne m.in. podejmują czynności zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli" jawiło się jako zupełne nieporozumienie. W świetle powyższych uwag wszystkie z okoliczności faktycznych oraz ocen zaaprobowanych przez Sąd pierwszej instancji należało uznać za miarodajny punkt odniesienia do zastosowania wobec nich przepisów prawa materialnego o odpowiedzialności byłego wspólnika za zaległości podatkowe spółki. 7.5. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik Skarżącego uzupełnił motywy do zarzutu z pkt 5.2 ppkt 1 niniejszego uzasadnienia. Mianowicie podał, że po wydaniu zaskarżonej decyzji Dyrektora IS zobowiązania podatkowe wygasły wobec Spółki. Domagając się z tej przyczyny uchylenia wyroku oraz decyzji organów obu instancji oświadczył, że "nie mógł podnosić tych kwestii w skardze kasacyjnej bo są to nowe okoliczności" (por. protokół rozprawy). Okoliczność ta, jako mająca uzasadniać naruszenia rzeczonych przepisów prawa materialnego w zakresie ich błędnej wykładni, nie mogła mieć wpływu na ocenę wydanej przez Dyrektora IS decyzji (czyli stanowić o wadliwości tego aktu), a przynajmniej autor skargi kasacyjnej takowego nie wykazał. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu badając legalność zaskarżonej decyzji i wykładając na ten użytek przepisy prawa, czynił to z uwzględnieniem stanu istniejącego na dzień jej wydania. Nie mógł zatem - ani tym bardziej organy podatkowe nie mogły - zająć stanowiska, co zdaje się sugerować Skarżący, w odniesieniu do późniejszego wygaśnięcia zobowiązań podatkowych wobec Spółki. Według twierdzeń pełnomocnika Skarżącego miało to bowiem miejsce już po wydaniu decyzji ostatecznej. 7.6. Bezzasadny okazał się również drugi z zarzutów skargi kasacyjnej (por. pkt 5.2 ppkt 2 niniejszego uzasadnienia). W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, przyjęto, że art. 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 tej ustawy), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39). Z uchwały tej wynika, że kwestionowanie wyroku sądu pierwszej instancji na podstawie powołanego przepisu jest możliwe, zasadniczo tylko wtedy, gdy uzasadnienie wyroku nie przedstawia stanu faktycznego przyjętego do wyrokowania przez ten sąd. Sytuacja tego rodzaju w rozpoznanej sprawie nie zachodziła. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku wprost wskazało tło faktyczne, które zostało przyjęte do wyrokowania. Zawarto w nim wszystkie wymagane prawem elementy, a co istotne - w zakresie wyznaczonym przedmiotem sprawy (odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki) - przedstawiono ustalenia ukierunkowane dokonaną wykładnią przepisów prawa materialnego odnoszących się do tej materii. Sąd pierwszej instancji wskazał na przyjęte ustalenia faktyczne w aspekcie ziszczenia się pozytywnych przesłanek oraz braku wystąpienia tzw. przesłanek egzoneracyjnych, istotnych dla orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Odwołując się do okoliczności faktycznych przyjął w szczególności że: - Skarżący pełnił obowiązki członka zarządu w okresie, w którym upływał termin płatności zobowiązań podatkowych, prowadzących do powstania zaległości podatkowych Spółki; - egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna; - Spółka była niewypłacalna już od sierpnia 2009 r.; - nie doszło do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie; - wskazywane przez Skarżącego mienie było niewystarczające dla uchylenia jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. Nie mogły odnieść zamierzonego skutku motywy Skarżącego dotyczące pominięcia kwestii przedawnienia zobowiązań podatkowych oraz "kaucji gwarancyjnych". Istotnie odnotować należało, że nie znalazły się one w wypowiedzi Sądu pierwszej instancji. Autor skargi kasacyjnej czyniąc jednak z tego powodu zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie wykazał przede wszystkim, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie przedstawił w tym kierunku argumentacji odwołującej się do faktów i wykazującej owo naruszenie w stopniu wymaganym do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł zatem uznać, że nieodniesienie się w zaskarżonym wyroku do kwestii przedawnienia naruszało art. 141 § 4 P.p.s.a. w stopni mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie miał bowiem jakichkolwiek podstaw - z uwagi na brak stanowiska Skarżącego - aby uznać, że do wydania zaskarżonej decyzji mogło dojść już po upływie terminu przedawnienia. Podobnie Skarżący nie wykazał, z odwołaniem się do stosownych faktów, aby nieodniesienie się przez Sąd pierwszej instancji do kwestii "kaucji gwarancyjnych" stanowiło naruszenie prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Spostrzeżenie takie było znaczące zwłaszcza w kontekście tego, że Sąd ten w aspekcie braku wskazania przez Skarżącego mienia z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części, podkreślił, iż wymóg z art. 116 § 1 pkt 2 O.p. dotyczy wskazania mienia z którego egzekucja jest faktycznie możliwa, co w praktyce oznacza, iż egzekucja ta musi być realna do przeprowadzenia i skutkująca zaspokojeniem wierzyciela. 7.7. Podsumowując, Sąd pierwszej instancji nie naruszył prawa w zakresie objętym zarzutami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma ona usprawiedliwionych podstaw, o czym stanowi art. 184 ab initio P.p.s.a. Na tej podstawie orzeczono zatem jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. 7.8. Natomiast w zakresie orzeczenia w przedmiocie kosztów z punktu drugiego sentencji, Naczelny Sąd Administracyjny wziął pod uwagę, że: - wyrok oddalał skargę, która była objęta wpisem stałym; - skargę kasacyjną wniósł Skarżący po dniu 31 grudnia 2015 r.; - Dyrektor IS złożył odpowiedź na skargę kasacyjną sporządzoną przez radcę prawnego, który nie prowadził sprawy przed Sądem pierwszej instancji; - na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w imieniu już Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P., jako nowej strony postępowania sądowego w miejsce zniesionego z dniem 1 marca 2017 r. Dyrektora IS, stawił się inny radca prawny; - niniejszym wyrokiem oddalono skargę kasacyjną. Wobec takiego stanu faktycznego wskazać należało, że zgodnie z art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 w związku z art. 207 § 1 i art. 209 P.p.s.a. w razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła skargę kasacyjną, obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ - jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę; do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez radcę prawnego zalicza się jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach; wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w orzeczeniu oddalającym skargę kasacyjną. Według natomiast § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804) stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca prawny - 100% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Stawka minimalna wynosi 480 zł, o czym stanowi § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. rozporządzenia. Na podstawie wykładni systemowej § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a-c powołanego rozporządzenia przyjęto, że za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną oraz udział w rozprawie przysługuje wynagrodzenie określone na zasadach wynikających z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a tego aktu prawnego (analogicznie jak przyjmowano to w poprzednim stanie prawnym na gruncie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12). O wysokości kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono zatem na podstawie tych przepisów, zasądzając kwotę 480 zł za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło