II OZ 100/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Stahl po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 września 2015 r., sygn. akt II SA/Po 574/15 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2015 r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nakazującą T. J. rozbiórkę części obiektu budowlanego (stropu wykonanego nad parterem prawej części budynku) zlokalizowanego przy ul. P. [...] w P. W skardze na powyższą decyzję T. J. wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podnosząc, że rozbiórka stropu budynku nie jest możliwa bez naruszenia konstrukcji budynku i nie jest możliwe uniknięcie stworzenia poważnego niebezpieczeństwa w rozumieniu art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami. W zarzutach merytorycznych względem decyzji pełnomocnik podniósł, że wykonane roboty miały na celu zabezpieczenie konstrukcji budynku, zgodnie z zasadą zapewnienia bezpieczeństwa konstrukcji obiektu wrażoną w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 10 września 2015 r. wstrzymał, na wniosek inwestora T. J., wykonanie zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że rozbiórka obiektu budowlanego przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a to z tego powodu, że nakaz rozbiórki może okazać się wadliwy. W sprawach budowlanych, w których zazwyczaj chodzi o budowę lub rozbiórkę obiektu, trwałe skutki wykonania decyzji administracyjnych są w istocie nieuniknione. Następnie podał, że nie można też w niniejszej sprawie pomijać i tego, że wykonane roboty (pobudowanie stropu nad parterem budynku mieszkalnego) – niezależnie od tego, czy zostały zrealizowane legalnie – nawet gdyby nie miały na celu zabezpieczenia konstrukcji i wnętrza budynku (ta kwestia będzie badana w toku merytorycznego kontrolowania sprawy), to taki faktyczny skutek wywołały. Zatem rozbiórka tego elementu konstrukcyjnego budynku w sposób oczywisty może wiązać się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody materialnej w substancji budynku. W zażaleniu na powyższe postanowienie uczestnik postępowania M. M. zarzucił Sądowi I. instancji naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.. W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że Sąd I. instancji wydał postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji pomimo, iż w przedmiotowej sprawie wniosek o wstrzymanie nie został dostatecznie uzasadniony. W szczególności wnioskodawca nie wskazał takiej przeszkody, która nie będzie mogła później być naprawiona ani takiej sytuacji, w której nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonych postanowień zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie zaś do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. W sytuacji gdy strona skarżąca składa wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, Sąd obowiązany jest każdorazowo zbadać okoliczności przytoczone na poparcie wniosku, w świetle przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Dokonana przez Sąd ocena wniosku powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu postanowienia, wydanego w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Z uzasadnienia musi zatem wynikać to, co miało wpływ na stanowisko Sądu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I. instancji nie wyjaśnił, na jakiej podstawie uznał, że rozbiórka elementu konstrukcyjnego budynku w sposób oczywisty może wiązać się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody materialnej budynku. Sąd I. instancji praktycznie poprzestał na powyższym stwierdzeniu nie powołując się w tym zakresie na jakiekolwiek okoliczności je uzasadniające. Nie wyjaśnił dlaczego, pomimo lakonicznego uzasadnienia wniosku uznał, że wnioskodawca uprawdopodobnił w sposób wystarczający wystąpienie przesłanek o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przyjęcie prezentowanego przez Sąd I instancji zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. w odniesieniu do decyzji nakazującej rozbiórkę, prowadzi do niedopuszczalnego uznania, że w każdym przypadku nałożenie na stronę obowiązku wykonania rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, uzasadnia, niejako automatycznie wstrzymanie wykonania decyzji będącej przedmiotem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Nie ulega zaś wątpliwości, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu po wniesieniu skargi ma zawsze charakter wyjątkowy. Strona skarżąca powinna więc wykazać, że w konkretnym stanie faktycznym wykonanie nakazu rozbiórki wiązać się będzie z wyrządzeniem znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków. Natomiast Sąd I instancji zobowiązany jest dokonać oceny wniosku uwzględniając okoliczności sprawy. To, że nakaz rozbiórki z reguły wywołuje trudne do odwrócenia skutki, nie oznacza, że wywołuje takie skutki w każdym przypadku. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.