I OZ 118/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Lu 919/14 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych pisma z dnia 18 września 2015 r. w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Lu 919/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił J. K. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych pisma z dnia 18 września 2015 r. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w piśmie z dnia 18 września 2015r., złożonym już po wydaniu w dniu 25 czerwca 2015r. wyroku w niniejszej sprawie, skarżący wniósł o "1. ponowne rozpatrzenie sprawy II SA/Lu 919/14; 2. przyjęcie wyjaśnień w sprawie skargi na SKO Chełm (...)". W związku z wątpliwościami co do rodzaju żądania zawartego w tym piśmie, jego pełnomocnik została wezwana - zgodnie z wymogiem art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz.270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a". – w dniu 13 października 2015r. (k.66) do wyjaśnienia, czy żądanie to jest skargą o wznowienie postępowania w sprawie II SA/Lu 919/15 w terminie 7 dni z pouczeniem, że w razie niewykonania wezwania pismo zostanie pozostawione bez rozpoznania. W odpowiedzi na to wezwanie, pełnomocnik skarżącego w piśmie złożonym w dniu 29 października 2015r. (k.67) wniosła o: "1. Przedłużenie terminu do wypowiedzenia się w przedmiocie wniosku J. K. z dnia 18 września 2015r. z powodu jej choroby trwającej od dnia 8 października 2015r.; 2. Udostępnienie pisma skarżącego z dnia 15 stycznia 2015r., o którym wspomina on w swoim piśmie z dnia 18 września 2015r. (...)". Powyższego pisma pełnomocnika skarżącego Sąd nie uznał za wykonanie wezwania i zarządzeniem z dnia 4 listopada 2015r. pozostawił je bez rozpoznania na podstawie art. 49 § 2 P.p.s.a. W piśmie z dnia 27 listopada 2015r. (k.77) pełnomocnik skarżącej wniosła m.in. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wskazanych w wezwaniu doręczonym jej w dniu 13 października 2015r. wyjaśniając, że pismo skarżącego z dnia 18 września 2015 r., jest skargą o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem wyroku z dnia 25 czerwca 2015r. w niniejszej sprawie, sygn. akt II SA/Lu 919/14. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik wyjaśniła, że w okresie od 8 października 2015r. aż do dnia 23 listopada 2015r. chorowała, "chociaż ostatnie zwolnienie wystawione zostało do dnia 20 listopada 2015r. (w załączeniu)". Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że reprezentująca skarżącego J. K. nie wykazała dostatecznie okoliczności potwierdzających brak jej winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych pisma skarżącego z dnia 30 września 2015r. poprzez wskazanie czy pismo to stanowi skargę o wznowienie postępowania sądowego w niniejszej sprawie II SA/Lu 919/15. Wezwanie Sądu zostało jej doręczone w dniu 13 października 2015r., a więc w terminie do 20 października 2015r. miała obowiązek udzielić na nie odpowiedzi, czego nie uczyniła. Obecnie pełnomocnik podnosi, że w okresie od 8 października 2015r. była chora aż do dnia 23 listopada 2015r., a zatem nie mogła wykonać wezwania, doręczonego jej w dniu 13 października 2015r. Pełnomocnik nie przedstawiła zaświadczeń lekarskich potwierdzających jej niezdolność do wykonywania czynności adwokackich w tym okresie – załączone przez nią zwolnienie lekarskie (k.77) obejmuje bowiem okres późniejszy tj. od 11 do 20 listopada 2015r. Jednocześnie – jak wynika z akt – w dniu 29 października 2015r. osobiście złożyła w biurze podawczym Sądu pismo procesowe, w którym żądała m.in. udostępnienia pisma skarżącego z dnia 15 stycznia 2015r., o którym wspomina on w swoim piśmie z dnia 18 września 2015r., "którego jednak nie mogła ona znaleźć w aktach niniejszej sprawy". Z powyższego wynika, że była w stanie wykonywać czynności zawodowe, a zatem – wobec braku stosownego zaświadczenia lekarskiego - za nieuzasadniony należy uznać jej wniosek o przywrócenie terminu z powodu choroby w całym okresie "od 8 października do 23 listopada 2015r.". Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący i zaskarżając je w całości wniósł o uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano, że braki pisma zostały uzupełnione w ciągu 7 dni od ustania choroby pełnomocnika będącej przyczyną uchybienia terminu, tj. w piśmie pełnomocnika z dnia 27.11.2015 r. Pełnomocnik skarżącego chorowała od dnia 8.10.2015 r. do dnia 20.11.2015 r. i na tą okoliczność przedłożyła zaświadczenia lekarskie. Podniosła, że z otrzymanym od lekarza rodzinnego skierowaniem w dniu 29.10.2015 r. udała się do Poradni H. aby zarejestrować się na wizytę do lekarza pulmonologa. Z faktu, że po drodze złożyła pismo, na które składały się dwa zdania nie można czynić zarzutu. Stwierdziła, że prowadzi indywidualną kancelarię i trudno jest znaleźć zastępstwo do tak nieskomplikowanych czynności. Gdyby z Sądu wraz z zarządzeniem nadesłane zostało pismo skarżącego z dnia 18.9.2015 r., którego dwa dodatkowe odpisy znajdują się na wewnętrznej stronie obwoluty akt to zbędne byłoby zaglądanie do akt sprawy i ustalanie treści wymienionego w zarządzeniu Sądu pisma skarżącego celem udzielenia odpowiedzi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi powinien zatem powoływać się na okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. 5, Warszawa 2012, s. 270). Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Okolicznością przedstawioną przez pełnomocnika skarżącego, której konsekwencją było uchybienie terminu do uzupełnienia braków pisma z dnia 18.9.2015 r. była choroba pełnomocnika od dnia 8.10.15 r. do dnia 20.11.2015 r. Na poparcie twierdzeń przedłożono kserokopię zaświadczenia lekarskiego z dnia 22.12.15 r. wystawionego przez Lekarza Rodzinnego [...] o leczeniu w poradni z powodu infekcji dróg oddechowych od 8.10.15 r. do 29.10.15 r. i skierowaniu do Poradni Pulmonologicznej, zaświadczenia lekarskie o niezdolności do pracy w dniach 10.11.-13.11.15 r. i 14.11.-20.11.15 r. z informacją, że chory może chodzić, wystawione przez Przychodnię Specjalistyczną "[...]" Poradnia Gruźlicy i Chorób Płuc. Podniesione okoliczności wraz z mającą je potwierdzić dokumentacją lekarską nie świadczą o dołożeniu należytej staranności w dokonaniu czynności procesowej. Nie uprawdopodabniają bowiem braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków pisma z dnia 18.09.15 r. Nie złożono żadnego dokumentu, który wskazywałby na to, że choroba pełnomocnika skarżącego rzeczywiście uniemożliwiła dokonanie czynności w terminie. Zauważyć należy, że pełnomocnik nie przedstawił zaświadczenia lekarskiego o niezdolności do pracy w dniach 14.10.15 r. – 20.10.15 r. tj. w trakcie biegu terminu do udzielenia odpowiedzi na wezwanie Sądu. Samo zaświadczenie lekarskie informujące o leczeniu w dniach od 8.10-29.10.15 r. nie może świadczyć o faktycznej niezdolności do pracy pełnomocnika, tym bardziej zaś o niemożności działania w imieniu swego mandanta. Ugruntowane jest w orzecznictwie stanowisko, że samo zwolnienie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Choroba usprawiedliwia opóźnienie jedynie wówczas gdy nastąpiła nagle i wymaga leżenia w łóżku i brak jest możliwości wyręczenia się osobą trzecią. Samo zwolnienie lekarskie nie jest równoznaczne z niemożnością dokonania czynności procesowej i nadania przez pocztę pisma osobiście bądź przez osobę trzecią. Oceniając zasadność złożenia wniosku nie można było pominąć, że w dniu 29.10.15 r. pełnomocnik osobiście złożyła w biurze podawczym Sądu pismo procesowe, co świadczy przeciwko jej twierdzeniom, że nie była w stanie wykonywać czynności procesowych. Ponadto do akt nie złożono jakiegokolwiek zaświadczenia dokumentującego stan zdrowia pełnomocnika w okresie od 30.10. do 9.11.2015r. Prawidłowo zatem, za nieuzasadniony uznał Sąd I instancji wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.