II FZ 924/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Antoni Hanusz po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 października 2015 r., sygn. akt I SA/Po 1273/15 w przedmiocie oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 25kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odroczenia terminu płatności zaległości podatkowych postanawia oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z dnia 13 października 2015 r., sygn. akt I SA/Po 1273/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek P. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji wskazał, że z uzyskanych od skarżącego informacji wynika, iż prowadzi on działalność gospodarczą, pracuje, oraz prowadzi gospodarstwo rolne. Żona skarżącego nie pracuje i nie uzyskuje żadnych przychodów. Małżonkowie prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Skarżący podał, że posiada nieruchomość rolną o łącznej powierzchni 52.5452 ha i las o pow. 4,7 ha. Skarżący wskazał, że poniósł koszty prowadzenia działalności rolniczej w 2014 r. w wysokości 142.000 zł. W okresie od stycznia do czerwca 2015 r. poniósł koszty w wysokości 110.000,00 zł. Wnioskodawca podał, że z tytułu upraw w 2014 r. uzyskał przychód w wysokości 100.000 zł. Sąd zaznaczył, że pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie wyjaśnił, czy otrzymuje dopłaty do nieruchomości rolnej, jeżeli tak to w jakiej wysokości. Z załączonych kopii zeznań rocznych podatkowych wynika, że w 2013 r. przychód skarżącego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wyniósł 132.633,35 zł, koszty uzyskania przychodów 348.121,56 zł i strata 215.488,21 zł. W 2014 r. przychód skarżącego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wyniósł 407.941,75 zł, koszty uzyskania przychodów 432.045,82 zł i strata 24.104,07 zł. Ponadto z zeznań rocznych podatkowych wynika, że z tytułu wynagrodzenia za pracę dochód skarżącego w 2013 r. wyniósł 11.537,30 zł, z innych źródeł 4.837,07 zł. W 2014 r. dochód skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę wyniósł 12.468,46 zł, z tytułu emerytury/renty oraz innych krajowych świadczeń 7.516,42 zł, z innych źródeł 1.288,68 zł. Z przedłożonych przez skarżącego dokumentów wynika, że w 2013 r. i 2014 r., w okresie od stycznia do lipca 2015 r. poniósł stratę z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Zgodnie z oświadczeniem skarżącego, spłaca on ratę kredytu z uzyskiwanych z tytułu działalności gospodarczej przychodów. Wnioskodawca podał, że spłaca pożyczkę zaciągniętą w wysokości 2.515,32 zł miesięcznie. Wobec skarżącego prowadzone są liczne postępowania egzekucyjne, w wyniku których został zajęty majątek oraz rachunki bankowe. Skarżący określił koszty miesięcznego utrzymania na kwotę 2.650 zł. Wynagrodzenie brutto skarżącego wynosi 1.750 zł. W ocenie Sądu oznacza to, że na wydatki związane z miesięcznym utrzymaniem przeznacza środki uzyskane z przychodów z działalności rolniczej i gospodarczej. Odnośnie podmiotu "B." Sp. z o.o. skarżący wyjaśnił, że jest pracownikiem i prokurentem tego przedsiębiorcy, 100% udziałów spółki należy do syna. Skarżący oświadczył, że ww. spółka prowadzi działalność gospodarczą w części budynków, w których w przeszłości wykonywał działalność gospodarczą. Z tego tytułu wnioskodawca uzyskuje przychód w wysokości 6.350,00 zł brutto miesięcznie. Zdaniem Sądu sytuacja rodzinna i majątkowa skarżącego nie uzasadnia stanowiska, że poniesienie przez niego kosztów sądowych w niniejszej sprawie spowoduje zachwianie sytuacji materialnej i bytowej wnioskodawcy. Majątek zgromadzony oraz ujawnione przychody skarżącego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wykluczają go z grona osób uprawnionych do uzyskania wsparcia w formie prawa pomocy. Sąd zaznaczył, że ze złożonego przez skarżącego oświadczenia wynika, że w 2014 r. z tytułu prowadzenia działalności rolniczej uzyskał przychody w wysokości 100.000 zł, poniósł natomiast koszty działalności rolniczej w wysokości 142.000 zł. Ponadto w okresie od stycznia do czerwca 2015 r. poniósł koszty związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego w wysokości 110.000 zł. 2. Pismem z dnia 23 października 2015 r. skarżący wniósł zażalenie od ww. postanowienia, którym to zdaniem skarżącego odmówiono odroczenia zapłaty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za październik 2014 r. Podniósł, że sytuacja finansowa jego i małżonki "znacznie odbiega od przedstawionej przez Sąd". Dodał, że jego sytuacja finansowa uległa znacznemu pogorszeniu z powodu wypadku, któremu uległ i obecnie jest na rencie. 3. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem rozstrzygnięcie podjęte przez Sąd pierwszej instancji odpowiada prawu. Na wstępie należy zwrócić uwagę, że skarżący błędnie wskazał, że postanowieniem z dnia 13 października 2015 r. odmówiono odroczenia zapłaty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług. Orzeczeniem tym oddalono wniosek o przyznanie skarżącemu prawa pomocy. Uzasadnienie zażalenia wskazuje, że właśnie to rozstrzygnięcie chciał zaskarżyć podatnik. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej "p.p.s.a.") stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest przy tym obowiązek ponoszenia kosztów sądowych przez wnoszącego skargę. Zwolnienie od tegoż obowiązku ma charakter wyjątkowy i muszą za nim przemawiać uzasadnione okoliczności faktyczne wskazujące, że obiektywna sytuacja finansowa strony nie daje jej możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Z konstrukcji powołanego powyżej przepisu art. 246 § 1 p.p.s.a. wynika, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona, zatem powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby Sąd, co do zasadności przyznania jej prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy, bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane. W przedmiotowej sprawie, co prawidłowo ustalił Sąd pierwszej instancji, nie zostało wykazane przez skarżącego, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Jak trafnie przyjął Sąd pierwszej instancji fakt osiągania przez skarżącego dochodów z różnych źródeł, posiadanie znacznego majątku i umiejętność jego skutecznego wykorzystania, jak również zdolność do spłaty innych zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów, a przy tym bierność skarżącego odnośnie przedstawienia informacji czy otrzymuje dofinansowanie z funduszów Unii Europejskiej wykluczały zaliczenie go do osób, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i udzielenia prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przeprowadzona przez Sąd analiza, słusznie doprowadziła go do konkluzji, iż skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie zgromadzić środków finansowych na pokrycie kosztów niniejszego postępowania sądowego. Należy podkreślić, że w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji szczegółowo zebrał informacje. Wykorzystał te, płynące z dosłanych dokumentów, jak i bardzo dokładnie przeanalizował akta sprawy, wyciągając trafne konkluzje. Natomiast podnoszone w zażaleniu na sporne postanowienie twierdzenia, że "sytuacja finansowa znacznie odbiega od przedstawionej przez Sąd sytuacji" są gołosłowne. Podatnik nie poparł ich ani żadnym uzasadnieniem ani żadnymi dokumentami. Nie pozwala to zatem na podjęcie kontroli zażaleniowej w ramach niniejszego postępowania. Mając powyższe względy na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie