I SAB/Wa 517/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Emilia Lewandowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2015 r. sprawy ze skargi M. O., M. Z. i P. Z. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku M. O., M. Z. i P. Z. z dnia 1 października 2013 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. Klaudyny ozn. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących M. O., M. Z. i P. Z. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 9 czerwca 2015 r. M. O., P. Z. i M. Z. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie ich wniosku z dnia 1 października 2013 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]. Skarżący wskazali, że pismem z dnia 8 czerwca 2015 r. wnieśli do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność Prezydenta W. wyczerpując tym samym tryb określony w k.p.a. Ponadto podnieśli, że organ nie podejmuje żadnych działań w sprawie, nie wyznaczył terminu, w którym postępowanie będzie zakończone. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie wskazując, iż w związku z trudnościami w ustaleniu dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania przedmiotową działką, pismem z dnia 9 lipca 2015 r. wystąpiono o przesłanie niezbędnych dokumentów do Archiwum Państwowego W. oraz do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy B. Ponadto wskazano, że przy piśmie z dnia 19 czerwca 2015 r. [...] Urząd Wojewódzki przesłał zażalenie pełnomocnika stron na bezczynność Prezydenta W. w przedmiotowej sprawie. Pismem z dnia 9 lipca 2015 r. Prezydent udzielił informacji o aktualnym stanie sprawy oraz ustosunkował się do zawartych w niniejszym zażaleniu zarzutów. Wskazano również, iż pismem z dnia 9 lipca 2015 r. pełnomocnik stron został poinformowany o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania do dnia 31 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Skarga na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W. a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent W. nie rozpoznał wniosku skarżących o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...] i nadal pozostaje w zwłoce. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia wniesienia przez skarżących przedmiotowej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz do dnia rozprawy, organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. W związku z powyższym, zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku skarżących należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Bezspornym jest, że wniosek skarżących o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...] datowany na dzień 25 września 2013 r. wpłynął do organu w dniu 1 października 2013 r. Pismem z dnia 9 października 2013 r. Prezydent W. wystąpił o przesłanie akt własnościowych ww. nieruchomości do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy B. W odpowiedzi poinformowano organ, iż na podstawie podanych danych hipotecznych, nie można odnaleźć wymaganych dokumentów. Następnie pismem z dnia 30 października 2013 r. Prezydent W. wystąpił do Biura Geodezji i Katastru o przesłanie wydruku informacji z rejonu gruntów dla przedmiotowej nieruchomości oraz odbitki z mapy sytuacyjnej z naniesionymi granicami działek ewidencyjnych oraz granicami hipotecznymi. W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia 2 grudnia 2013 r., poinformowano Prezydenta, iż w archiwalnych zasobach brak jest opracowań geodezyjnych zawierających współrzędne punktów oraz obrazujących przebieg granic przedmiotowych nieruchomości. W związku z tym wskazano, że nie ma możliwości jednoznacznego ustalenia jakim obecnym działkom ewidencyjnym odpowiadają poszczególne nieruchomości hipoteczne. Ponadto Prezydent W. przy piśmie z dnia 12 marca 2014 r. poinformował pełnomocnika skarżących, że aktualnie brak jest możliwości prowadzenia postępowania odszkodowawczego w odniesieniu do nieruchomości wskazanej we wniosku skarżących z dnia 1 października 2013 r., bowiem w aktach dotyczących przedmiotowej nieruchomości znajduje się złożony przez pełnomocnika dawnego właściciela hipotecznego – B. Z., wniosek o przyznanie własności czasowej do gruntu nieruchomości ozn. nr [...] z dnia 9 lutego 1949 r., który nie został jeszcze rozpoznany. Należy wskazać przy tym, że postępowanie w sprawach o odszkodowanie za grunt [...] w oparciu o przepis art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 102 z 2010 r., poz. 651 ze zm.) jest postępowaniem skomplikowanym i wymaga od organu nie tylko zgromadzenia dokumentów potwierdzających prawa wnioskodawcy, ustalenia wszystkich osób uprawnionych, uzyskania map sytuacyjnych i akt własnościowych nieruchomości objętej wnioskiem, ale również dokonania analizy i uzyskaniu opinii, w tym opinii biegłych czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki z art. 215 ust. 2 ww. ustawy, jak również uzyskania opinii biegłych dotyczącej wartości nieruchomości w celu ustalenia wysokości odszkodowania. Pozorny brak aktywności organu w rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie nie oznacza, że organ nie podejmuje żadnych czynności. Należy mieć ponadto na względzie, że organ już po wpłynięciu wniosku o odszkodowanie miał jeszcze do rozpoznania wniosek dawnego właściciela hipotecznego z dnia 9 lutego 1949 r. o przyznanie własności czasowej do gruntu. Jak wynika z akt sprawy Prezydent W. decyzją z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] po rozpoznaniu wniosku z dnia 9 lutego 1949 r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. między ulicami: [...] pochodzącego z nieruchomości ozn. jako [...] – odmówił M. O., P. Z. i M. Z. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego przy ul [...], pochodzącego z działki nr[...]. Ponadto orzeczono, że w stosunku do pozostałej części nieruchomości hipotecznych, oznaczonych jako [...], wniosek z dnia 9 lutego 1949 r. rozpatrzyć w terminie późniejszym. Ponadto w piśmie z dnia 9 lipca 2015 r. skierowanym do pełnomocnika skarżących, organ poinformował o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania do dnia 31 października 2015 r. – wypełniając tym samym obowiązek z art. 36 § 1 k.p.a. Takie oświadczenie wskazuje, że organ podjął czynności w postaci analizy dokumentacji zmierzającej do rozpoznania wniosku skarżących. Tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.