II GZ 791/15
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-12-02
Skład orzekający: Jan Bała
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak przedłożenia przez stronę dodatkowych dokumentów finansowych na wezwanie sądu, mimo prawidłowego doręczenia, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Brak przedłożenia przez stronę dodatkowych dokumentów finansowych na wezwanie sądu, mimo prawidłowego doręczenia, uniemożliwia sądowi ocenę sytuacji majątkowej strony pod kątem spełniania przesłanek przyznania prawa pomocy. W takiej sytuacji sąd jest uprawniony do odmowy przyznania prawa pomocy, a zażalenie na takie postanowienie podlega oddaleniu.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) odmówił H. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznając jej oświadczenie majątkowe za niewystarczające. Po wezwaniu do przedłożenia dodatkowych dokumentów, skarżąca ich nie dostarczyła. WSA wydał postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy. H. K. złożyła zażalenie na to postanowienie, domagając się jego uchylenia i przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia H. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 7 października 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 1120/15 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi H. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie.
Postanowieniem z 7 października 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 1120/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. odmówił H. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie jej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] lutego 2015 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
WSA stwierdził, że rozpoznając wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie dopatrzył się istnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.).
Sąd I instancji uznał, że oświadczenie skarżącej okazało się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych i dlatego pismem z [...] sierpnia 2015 r. została wezwana do dostarczenia dokumentów źródłowych mających zobrazować jej rzeczywistą sytuację finansową i majątkową. Wezwanie to doręczono skarżącej [...] sierpnia 2015 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawczyni nie przedłożyła żadnego dokumentu.
Wobec tego Sąd uznał, że z uwagi na braki w dokumentacji, wnioskodawczyni nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Zdaniem WSA przedstawione przez skarżącą dokumenty, kserokopie zaświadczenia lekarskiego czy sentencje orzeczeń – nie były wystarczające do oceny aktualnych możliwości płatniczych skarżącej, jak również nie pozwalały na weryfikację przedstawionych przez nią danych dotyczących jej stanu rodzinnego.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie i przyznanie prawa pomocy. Skarżąca podniosła, że we wniosku przedstawiła swoją sytuację majątkową, jednak Sąd nie uwzględnił jej wniosku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne, więc podlega oddaleniu.
Zgodnie z treścią art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
W myśl przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Przepis ten zobowiązuje wnioskodawcę do wykazania okoliczności, które przemawiają za przyznaniem mu prawa pomocy. Należy jednak pamiętać, że zgodnie z art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
W rozpoznawanej sprawie H. K. została wezwana (pismem z [...] sierpnia 2015 r.) do przedłożenia dodatkowych dokumentów oraz wyjaśnienie nieścisłości dot. jej sytuacji majątkowej. Pomimo prawidłowego doręczenia tego pisma [...] sierpnia 2015 r. wnioskodawczyni nie przesłała żadnych dokumentów ani oświadczeń, które wykazałyby jej sytuację finansową.
Jedynymi dostępnymi dokumentami świadczącymi o sytuacji majątkowej skarżącej jest wyciąg z rachunku bankowego oraz decyzja o dokonaniu waloryzacji emerytury na kwotę 1.451,47 zł. Przesłano też zaświadczenie o stanie zdrowia skarżącej oraz kopie sentencji postanowień o przyznaniu skarżącej prawa pomocy w innych sprawach.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że powyższe informacje nie były wystarczające do oceny sytuacji finansowej skarżącej. Do pełnego zobrazowania, a następnie oceny stanu majątkowego H. K. niezbędne były dodatkowe dokumenty i wyjaśnienia, do złożenia których skarżąca była wezwania. Zaniechanie wykonania wezwania sądu z [...] sierpnia 2015 r. uniemożliwiło WSA dokonanie oceny sytuacji majątkowej skarżącej pod kątem spełniania przesłanek przyznania prawa pomocy.
Oceny tej nie zmieniło lakoniczne zażalenie, w którym skarżąca nie spróbowała nawet wykazać swojej sytuacji majątkowej, lecz jedynie wyraziła swój sprzeciw wobec podjętego przez WSA rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło