V SA/Wa 1600/15
WyrokWSA w Warszawie2015-09-15
Skład orzekający: Beata Blankiewicz - Wóltańska, Jarosław Stopczyński, Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnik może skutecznie zmienić zobowiązanie rolnośrodowiskowe poprzez zamianę pakietu 3 na pakiet 5, jeśli jednocześnie realizuje wariant 2.3 lub 2.4 pakietu 2 (Rolnictwo ekologiczne), a także czy prowadzenie produkcji ekologicznej na całym gospodarstwie uniemożliwia realizację pakietu 5 na tych samych gruntach?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach pakietu 5, wariantu 5.1. Zgodnie z § 9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, warianty 2.3 i 2.4 pakietu 2 (Rolnictwo ekologiczne) nie mogą być realizowane równocześnie na tych samych gruntach rolnych z wariantami pakietów 4 lub 5. Ponieważ skarżąca nadal prowadziła produkcję ekologiczną na gruntach, na których teoretycznie zaprzestała realizacji wariantu 2.3, a jednocześnie deklarowała te grunty do pakietu 5, taka zamiana była niedopuszczalna. Ponadto, zobowiązanie rolnośrodowiskowe, co do zasady, nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji, chyba że przepisy rozporządzenia dopuszczają takie zmiany, co nie miało miejsca w tym przypadku.Stan faktyczny
Skarżąca J. P. złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, deklarując różne pakiety i warianty. W trakcie postępowania doszło do zmian w deklaracjach, w tym próby zamiany pakietu 3 na pakiet 5 na określonej powierzchni, przy jednoczesnej realizacji wariantu 2.3 pakietu 2. Organy administracji odmówiły przyznania płatności w pełnej wysokości, uznając te zmiany za niedopuszczalne. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując decyzje organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2015 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia ... stycznia 2015 r. nr ... w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości oddala skargę.
Przedmiotem skargi J. P. (dalej jako Skarżąca, Wnioskodawczyni, Beneficjent) jest decyzja Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w Warszawie z ... stycznia 2015 r. nr ... utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z dnia ... sierpnia 2014 r. nr ... w sprawie płatności rolnośrodowiskowych na 2013 rok.
Decyzje te zostały wydane w następującym stanie faktycznym :
J. P. złożyła w dniu ... maja 2013 roku wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na podstawie § 23 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy " objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 (Dz. U z 2013 r., poz. 361, ze zm.) wraz z załącznikami graficznymi.
We wniosku J. P. zadeklarowała powierzchnię działek rolnych do następujących pakietów:
1. pakiet 2 - Rolnictwo ekologiczne,
- wariant 2.1 - uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) – pow. ... ha,
2. pakiet 4 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000.
- wariant 4.10 - użytki przyrodnicze – pow. ... ha,
3. pakiet 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura,
- wariant 5.1 - ochrona siedlisk lęgowych ptaków – pow. ... ha.
Wnioskodawczyni była kilkukrotnie wzywana dniu do usunięcia braków formalnych, na które w dniu 07.06.2013 r. i 05.07.2013 r. złożyła korektę do wniosku. Następnie w dniu 06.12.2013 r. ponownie wezwano Skarżącą do złożenia wyjaśnień w związku z wystąpieniem nieprawidłowości dotyczących: zwiększenia powierzchni do realizacji wariantu 5.1 względem zobowiązania podjętego w 2012 r., braku deklaracji we wniosku realizacji wariantu 2.3 zadeklarowanego w roku poprzednim oraz nieścisłości w planie działalności rolnośrodowiskowej.
W dniu 16.12.2013 r. J. P. złożyła plan działalności rolnośrodowiskowej. W wykazie wybranych do realizacji przez rolnika pakietów zawarte były pakiety i warianty:
– Pakiet 2 Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.1 - Uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawienia), wariant 2.3 - Trwałe użytki zielone (dla których zakończone okres przestawienia),
– Pakiet 3 Ekstensywne trwałe użytki zielone, wariant 3.1.2 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000,
– Pakiet 5 Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 - wariant 5.1. Ochrona siedlisk lęgowych ptaków.
W części szczegółowej zostały zaznaczone pakiety realizowane w gospodarstwie.
W dniu 07.01.2014 r. Wnioskodawczyni złożyła odpowiedź na wezwanie z dnia 06.12.2013 r., w którym twierdziła, że powierzchnia do realizacji pakietu 5 wynosi ... ha, dlatego iż na podstawie § 52 rozporządzenia na powierzchni 16,77 ha, na której było realizowanie zobowiązanie rolnośrodowiskowe podjęte w 2012 r. w zakresie pakietu 3 zmieniono to zobowiązanie przez zamianę realizowanego pakietu na pakiet 5. W dniu 10.01.2014 r. wpłynęły kolejne wyjaśnienia Strony skarżącej odnośnie wezwania do złożenia wyjaśnień, w których wskazano, że realizuje pakiet 5 na powierzchni ... ha, zaś zaprzestała realizacji wariantu 2.3. W dniu 20.02.2014 r. J. P. złożyła część planu działalności rolnośrodowiskowej na lata 2012-2017 wraz z częścią szczegółową dotyczącą pakietu 4.
W dniu ...03.2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją o nr ... przyznał Skarżącej płatność rolnośrodowiskową na rok 2013 r. w łącznej wysokości ... zł w następujący sposób:
– w ramach pakietu 4, wariant 4.10 - w wysokości ... zł, do pow. ... ha,
– w ramach pakietu 5, wariant 5.1 - w wysokości ... zł do pow. ... ha,
– w ramach pakietu 2, wariant 2.1 - w wysokości ... zł do pow. ... ha.
Decyzja ta została wyeliminowana w postępowaniu odwoławczym.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wydał kolejną decyzję w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej dla Wnioskodawczyni za rok 2013 o nr ... z dnia ...08.2014 r. Niniejszą decyzją organ ponownie orzekł o przyznaniu płatności w następującej wysokości:
- w ramach pakietu 4, wariant 4.10 - w wysokości ... zł, do pow. ... ha,
- w ramach pakietu 5, wariant 5.1- w wysokości ... zł do pow. ... ha,
- w ramach pakietu 2, wariant 2.1 - w wysokości ... zł do pow. ... ha.
J. P. złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie. Decyzji zarzucono błędne ustalenie stanu faktycznego, a w konsekwencji naruszenie § 52 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 w odniesieniu do działki C o powierzchni 16,77 ha. Podniesiono ponadto naruszenie przepisów art. 6, 7, 8, 9, 11, 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie ich zastosowania.
Decyzją Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Nr ... z dnia ... stycznia 2015 r. utrzymano w mocy decyzję organu I instancji Nr ... z dnia. ... sierpnia 2014 r., wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. w sprawie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2013.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z § 52 rozporządzenia MRiRW rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe podjęte w 2012 r. na podstawie rozporządzenia, o którym mowa w § 58, w zakresie pakietu 3 Ekstensywne trwałe użytki zielone, może w z dniem 15 marca 2013 r. zmienić to zobowiązanie przez zamianę realizowanego pakietu, w całości lub części, na pakiet 5 Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, jeżeli rolnik ten spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach tego pakietu lub jego wariantów określone w niniejszym rozporządzeniu.
Rolnik realizuje zobowiązanie rolnośrodowiskowe od dnia 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej. (§ 26 ust. 1). Zgodnie natomiast z § 26 ust. 2 rozporządzenia MRiRW, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydaje decyzje w sprawie przyznania pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych w terminie do dnia 1 marca roku następującego po roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej.
Dyrektor wskazał, że istotne znaczenie w prowadzonym postępowaniu ma fakt, iż J. P. złożyła pierwszy raz wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w 2012 r. i otrzymała decyzję przyznającą płatność do następujących pakietów i powierzchni:
– Pakiet rolnictwo ekologiczne (pakiet 2)
• Wariant 2.1 - powierzchnia ... ha,
• Wariant 2.3 - powierzchnia ... ha.
– Pakiet Utrzymywanie łąk ekstensywnych (pakiet 3)
• Wariant 3.1 - powierzchnia ... ha,
– Pakiet Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza Natura 2000 (pakiet 4)
• Wariant 4.10 - powierzchnia 2,00 ha,
– Pakiet Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 (pakiet 5),
• Wariant 5.1 - powierzchnia ... ha,
i w takim kształcie nastąpiło podjęcie zobowiązania rolnośrodowiskowego w roku 2012.
W kolejnym roku realizacji programu rolnośrodowiskowego, tj. w 2013 r. J. P. zadeklarowała we wniosku następujące pakiety i warianty i ich powierzchnie:
– Pakiet rolnictwo ekologiczne (pakiet 2)
• Wariant 2.1-powierzchnia ... ha,
– Pakiet Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza Natura 2000 (pakiet 4)
• Wariant 4.10- powierzchnia ... ha,
– Pakiet Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 (pakiet 5),
• Wariant 5.1 - powierzchnia ... ha.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji wydał rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. W decyzji nr ... z dnia ...08.2014 r. przyznał płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości ... zł. Organ I instancji przyznał płatność do wariantu 2.1, wariantu 4.10 zgodnie z żądaniem Wnioskodawczyni, jednakże w ramach wariantu 5.1 płatność została przyznana jedynie do powierzchni podjętego zobowiązania w 2012 r., tj. do pow. ... ha.
Organ odwoławczy zauważył, iż Strona skarżąca w niniejszym postępowaniu składała wyjaśnienia w związku ze zmianą zobowiązania rolnośrodowiskowego. W piśmie złożonym dnia 07.01.2014 r. Wnioskodawczyni wyjaśniła, iż powierzchnia do realizacji wariantu 5.1 wyniosła .. ha dlatego, iż na podstawie § 52 rozporządzenia MRiRW na powierzchni ... ha, na której było realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe podjęte w 2012 r. w zakresie pakietu 3, zmieniono to zobowiązanie przez zamianę realizowanego pakietu 3 na pakiet 5, wskazując przy tym, że powierzchnia zobowiązania rolnośrodowiskowego nie uległa zmniejszeniu w ramach gospodarstwa w stosunku do 2012 r., a plan rolnośrodowiskowy został sporządzony w terminie określonym w rozporządzeniu i data sporządzenia znajduje się na dokumencie. Strona skarżąca ponadto wskazywała na przepis § 4 rozporządzenia, z którego wynika, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane w ramach co najmniej jednego z pakietów. Tak więc, zdaniem Wnioskodawczyni, rozporządzenie dopuszcza, iż aby zobowiązanie rolnośrodowiskowe było uznane za realizowane przez rolnika, należy je realizować w ramach jednego lub więcej pakietów, pozostawiając rolnikowi wolny wybór realizacji pakietów, a zatem wystarczy realizować co najmniej jeden pakiet aby było realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe na podstawie, którego przyznaje się płatność rolnośrodowiskową. Strona również podkreśliła, że zgodnie z § 52 rozporządzenia jedynym warunkiem zamiany realizowanego zobowiązania rolnośrodowiskowego w zakresie pakietu 3 na pakiet 5 jest podjęcie realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w zakresie pakietu 3 w roku 2012. Wskazała również na przepis art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, gdzie zdaniem Strony, w tym przypadku zachodzą przesłanki wynikające z powyższego art. 39. Ponadto J. P. oświadczyła, iż pomimo, że nie zgłosiła we wniosku wariantu 2.3 to nadal przestrzega wymogów zawartych w załączniku 3 do rozporządzenia MRiRW dla pakietu 2 wariant 3 we wszystkich obszarach, na których wymogi wariantu 5.1 nie są bardziej rygorystyczne.
Organ – odnosząc się do tych argumentów - wskazał, iż istotą środka (działania) przewidzianego w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. urz. UE L227 z 21.10.2005 r., str. 1, z późn. zm.) jest wsparcie realizacji zobowiązań rolnośrodowiskowych podjętych przez rolników na okres od 5 do 7 lat, przy czym zobowiązania te powinny obejmować wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania wynikające z odpowiednich przepisów unijnych i krajowych. Wsparcia tego udziela się corocznie i stanowi ono swoistą rekompensatę dodatkowych kosztów i utraconych dochodów związanych z jego realizacją. Zatem podstawowym warunkiem, którego spełnienie decyduje o uprawnieniu do otrzymania tego wsparcia, jest realizacja zobowiązania rolnośrodowiskowego.
Zgodnie zatem z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MRiRW płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi, jeżeli realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej. Wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania są określone w § 4 ust. 2 rozporządzenia MRiRW i załączniku nr 3 do tego rozporządzenia. W myśl natomiast § 26 ust. 1 tego rozporządzenia rolnik realizuje zobowiązanie rolnośrodowiskowe od dnia 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MRiRW realizacja zobowiązania rolnośrodowiskowego jest jednym z podstawowych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej, obowiązującym rolnika zarówno w pierwszym jak i w kolejnych latach ubiegania się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych. Należy zauważyć, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest definiowane w znacznym stopniu przez samego rolnika. Deklaruje on bowiem we wniosku w ramach jakiego pakietu lub wariantu to zobowiązanie będzie realizowane oraz na jakim obszarze będzie ono realizowane. Te elementy określają zakres zobowiązania rolnośrodowiskowego danego rolnika.
Realizacja programu rolnośrodowiskowego i dochowanie zaciągniętych zobowiązań są konsekwencją wniosku inicjującego wieloletni program rolnośrodowiskowy, który w sprawie rozpoczął się na skutek wniosku J. P. w 2012 r. Należy zatem stwierdzić, zdaniem organu, że co do zasady rolnik podejmuje zobowiązanie rolnośrodowiskowe na okres 5 lat, a podjęte zobowiązanie nie podlega zmianie przez cały okres jego trwania, co wynika z § 6 ust. 1 rozporządzenia MRiRW. Przepis ten przewiduje wyjątki od powyższej reguły ustanawiające katalog sytuacji wskazany enumeratywnie w pkt 1-9. Dopuszczalne zmiany zobowiązania rolnośrodowiskowego są przewidziane również w innych przepisach rozporządzenia rolnośrodowiskowego, np. § 8 i powołanym wyżej § 52.
Wskazano, że zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia MRiRW dopuszcza się w pakiecie 2 Rolnictwo ekologiczne zmianę miejsca uprawy roślin lub zmianę rośliny uprawianej lub zmianę wielkości obszaru w ramach wariantów 2.1, 2.2, 2.5, 2.6, 2.7, 2.8 pod warunkiem, że rośliny te będą uprawiane na gruntach zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, a całkowity obszar, na którym są realizowane w/w warianty nie uległ zmianie. Oznacza to, że rolnik może zmieniać dowolnie:
– położenie poszczególnych upraw deklarowanych w ramach wariantów pakietu 2,
– rośliny uprawiane w ramach poszczególnych wariantów pakietu 2,
– powierzchnie realizacji poszczególnych wariantów pakietu 2,
pod warunkiem, że rośliny te będą uprawiane na gruntach z pierwszego wniosku oraz że łączna powierzchnia pod pakietem 2 nie ulegnie zmianie.
Wśród dopuszczalnych zmian zobowiązania rolnośrodowiskowego nie wskazano jednak zmiany polegającej na zaprzestaniu realizacji wariantu trzeciego lub czwartego pakietu 2. Na podstawie § 52 powyższego rozporządzenia rolnik także nie może skutecznie dokonać zamiany pakietu 3 na pakiet 4 lub 5, jeżeli jednocześnie ma podjęte 5-letnie zobowiązanie w zakresie wariantu trzeciego lub czwartego pakietu 2. Wynika to wprost z § 9 pkt 3) rozporządzenia MRiRW, zgodnie z którym płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana w ramach dowolnej liczby pakietów, z tym że wariant trzeci lub czwarty pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 (Rolnictwo ekologiczne) nie mogą być realizowane równocześnie na tych samych gruntach rolnych z wariantami pakietów 4 lub 5.
Zatem – jak w rozpatrywanej sprawie - na podstawie powyższego Wnioskodawca nie może skutecznie dokonać zamiany pakietu 3 na pakiet 5 na działce rolnej C o powierzchni ... ha położonej na działce ewidencyjnej nr ..., jeżeli jednocześnie realizuje wariant trzeci lub czwarty pakietu 2.
Zdaniem Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie istotne znaczenie dla prowadzonego postępowania ma fakt, iż J. P. na obszarze całego swojego gospodarstwa prowadzi nadal produkcję ekologiczną. Zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach pakietu 2 podjęła w roku 2012, w którym zgłosiła powierzchnię gruntów ornych wynoszącą ... ha, a także powierzchnię trwałych użytków zielonych wynoszącą ... ha. We wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 J. P. nadal zgłasza do płatności grunty orne o powierzchni ... ha, a zatem prowadzi w swoim gospodarstwie produkcję ekologiczną w zakresie uprawy roślin.
Wskazać należy również, zdaniem Dyrektora, iż na podstawie § 10 pkt 2 a) rozporządzenia MRiRW płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu 2 w ramach wszystkich wariantów jest przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenia (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. UE L 189 z 20.07.2007, str. 1 z późn. zm.) oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia, w szczególności w zakresie uprawy roślin.
Wskazano ponadto, że zasadniczo podstawą ekologicznej produkcji roślin jest odżywianie roślin poprzez ekosystem gleby. Ekologiczna produkcja roślin obejmuje różnorodne metody upraw i odbywa się przy ograniczonym użyciu nawozów oraz środków użyźniających glebę o niskiej rozpuszczalności, dlatego metody te zostały określone w Rozporządzeniu Komisji (WE) nr 889/2008 z dnia 5 września 2008 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i kontroli (Dz. Urz. UE L 250 z 18.09.2008 , str. 1 ze zm.). Określono warunki użycia niektórych środków niesyntetycznych. Przystępując do programu produkcji ekologicznej, należy znacznie ograniczyć użycie pestycydów, które mogą mieć szkodliwe skutki dla środowiska lub powodować obecność pozostałości pestycydów w produktach rolnych. W zwalczaniu szkodników, chorób i chwastów priorytetowe znaczenie należy nadać stosowaniu środków zapobiegawczych. Do celów rolnictwa ekologicznego dopuszczono używanie, na szczegółowo określonych warunkach, niektórych środków ochrony roślin, nawozów sztucznych, środków użyźniających glebę, a także niektórych nieorganicznych materiałów paszowych, dodatków paszowych oraz substancji wspomagających procesy przetwarzania pasz, a także niektórych środków myjących i dezynfekujących. Aby zapewnić ciągłość rolnictwa ekologicznego, należy nadal dopuszczać te środki i substancje, zgodnie z przepisami określonymi w art. 16 ust. 3 lit. c) rozporządzenia (WE) nr 834/2007. Ponadto w celu zapewnienia jasności zamieszczono w załącznikach do niniejszego rozporządzenia wykazy produktów i substancji dozwolonych.
Dyrektor podkreślił, iż J. P. podejmując zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach wariantu 2.3 pakietu Rolnictwo ekologiczne podjęła się realizacji w/w zasad i warunków produkcji ekologicznej. Jak wynika z art. 11 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenia (EWG) nr 2092/91, w którym opisano ogólne zasady produkcji ekologicznej, całe gospodarstwo rolne musi być zarządzane zgodnie z wymogami mającymi zastosowanie do produkcji ekologicznej, a zatem rolnik nie może stosować metod produkcji ekologicznej jedynie na części gospodarstwa.
Zdaniem Dyrektora skoro J. P. nadal wnioskuje o przyznanie płatności do wariantu pierwszego pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne, należy uznać, iż prowadzi produkcję ekologiczną na obszarze całego gospodarstwa, a więc również na będących w posiadaniu rolnika trwałych użytkach zielonych. Pomimo, iż zgodnie z przepisami w/w rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 dopuszcza się okoliczność, gdzie nie wszystkie jednostki gospodarstwa są wykorzystywane do produkcji ekologicznej, jednakże w takich sytuacjach rolnik jest zobowiązany do oddzielenia ziemi, zwierząt i produktów używanych do produkcji ekologicznej lub wytworzonych w jej ramach, od tych wykorzystywanych do produkcji nieekologicznej lub wytworzonych w jej ramach, prowadząc odpowiednią dokumentację potwierdzającą podział, (art. 11 akapit trzeci rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007). Ze zgromadzonej dokumentacji nie wynika, iż J. P. dokonała faktycznego podziału produkcji ekologicznej od konwencjonalnej.
Organ odwoławczy dodatkowo zauważył, iż powyższe wynika ze zgromadzonej dokumentacji w sprawie, z planu działalności rolnośrodowiskowej, z wyjaśnień rolnika złożonych po wezwaniu do złożenia wyjaśnień w związku z brakiem zadeklarowania we wniosku wariantu 2.3 oraz zwiększeniem powierzchni do pakietu 5. Należy bowiem zauważyć, iż Wnioskodawczyni w dniu 16.12.2013 r. przedstawiła plan działalności rolnośrodowiskowej z dnia 15.05.2012 r. sporządzony na lata 2012-2017, z którego wynika, że wybrała do realizacji pakiety: 2 wariant 2.1 i wariant 2.3, pakiet 3 i pakiet 5. (pkt 3 Wykaz wybranych do realizacji przez rolnika pakietów). W opisie gospodarstwa (pkt 5 A planu) wskazano, iż w gospodarstwie prowadzona jest produkcja ekologiczna. W "części szczegółowej" planu działalności rolnośrodowiskowej wskazano ("X"), że rolnik zobowiązał się do realizacji pakietu 2 w zakresie wariantu 2.1 oraz wariantu 2.3, a także zaznaczono ("X") pakiet 5 Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, wariant 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków. Również w wyjaśnieniach złożonych w Biurze Powiatowym ARiMR w S. w dniu 10.01.2014 r. Strona skarżąca oświadczyła, że mimo że nie zgłosiła we wniosku wariantu 2.3 to nadal przestrzega wymogów zawartych w załączniku do rozporządzenia MRiRW dla pakietu 2 wariant 2.3 we wszystkich obszarach gospodarstwa. Powyższe dokumenty stanowią o tym , zdaniem organów, że Wnioskodawczyni nadal realizuje wariant 2.3 na powierzchnia ... ha, do której to również wnioskuje o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w pakiecie 5. Mając na uwadze wskazany powyżej przepis § 9 rozporządzenia MRiRW organ stwierdził, iż przyznanie płatności w takiej sytuacji, która wystąpiła w gospodarstwie J. P. nie jest możliwie - nie jest bowiem możliwe realizowanie jednocześnie obu wariantów na tych samych gruntach rolnych, tj. trwałych użytkach zielonych.
Organ odwoławczy stwierdził - mając jeszcze na uwadze wymagania, których należy przestrzegać prowadząc produkcję ekologiczną - że istotnym wydaje się fakt, iż Strona skarżąca zadeklarowała działkę rolną C o pow. ... ha (na której to teoretycznie zaprzestała realizacji prowadzenia rolnictwa ekologicznego) na tej samej działce ewidencyjnej nr ..., na której również deklarowała działkę rolną B o pow. ... ha do pakietu 5.
Zdaniem Dyrektora próba zamiany realizacji pakietów i ich wariantów miała na celu uzyskanie wyższych płatności. Zauważono, iż na łące trwałej o pow. ... ha nadal jest realizowany wariant 2.3 a Strona jedynie nie zgłosiła tej powierzchni do przyznania płatności w ramach tego wariantu, gdyż wyklucza to możliwość jednoczesnego realizowania na tych samych gruntach pakietu 5. Strona wybrała opcję bardziej korzystną. Jednakże istotny jest ustalony stan faktyczny, tj. że Strona nadal realizuje wariant 2.3, gdyż cały czas prowadzi produkcję ekologiczną na tych gruntach, przestrzega wymagań określonych w załączniku nr 3 do rozporządzenia MRiRW oraz przepisów dotyczących produkcji ekologicznej, gdyż wymagania te odnoszą się do całego gospodarstwa rolnego. .
Z przepisu § 9 rozporządzenia MRiRW jasno wynika, że warianty 2.3 i wariant 5.1 nie mogą być równocześnie realizowane na tych samych gruntach - i nie chodzi tu o deklarację we wniosku, a raczej brak deklaracji, jak to było w przedmiotowej sprawie - realizacja wariantu polega na przestrzeganiu na tych gruntach wszystkich wymogów i zasad obowiązujących, określonych w przepisach prawa, a nie tylko na zadeklarowaniu we wniosku w sekcji VIII pole nr 9 numeru wariantu, czy też na wypełnieniu Deklaracji pakietów rolnośrodowiskowych, będącej obowiązkową częścią wniosku w przypadku wnioskowania o płatność rolnośrodowiskową.
Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie - odnosząc się do zarzutów w odwołaniu - stwierdził, iż są one jedynie próbą obrony swojego stanowiska i próbą obrony przed negatywnymi konsekwencjami. Niezasadne jest twierdzenie, że J. P. zaprzestała realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w zakresie wariantu 2.3, gdyż nawet z jej oświadczenia wynika, że nadal realizuje wymagania określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia MRiRW w przypadku tego wariantu. Również plan działalności rolnośrodowiskowej potwierdza powyższe. Stwierdzono również, iż w całym gospodarstwie prowadzona jest produkcja ekologiczna (co jest wymogiem), a zatem również na łące trwałej o pow. ... ha na działce ewidencyjnej nr ..., co jednocześnie uniemożliwia realizację na tej działce pakietu 5. Słusznie zatem – w opinii organu odwoławczego - Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał płatność w tym pakiecie jedynie do powierzchni podjętego zobowiązania w roku 2012, tj. ... ha, zaś do powierzchni ... ha odmówił przyznania płatności w ramach wariantu 5.1.
J. P. w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję organu II instancji zarzuciła organom naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 6, § 12 ust. 4 pkt 1 lit. a, § 9 pkt 3 oraz § 49 i § 52 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U z 2013 r., poz. 361, ze zm.), a także § 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z dnia 21.10.2005, str. 1 z późn. zm.).
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w zakresie wariantu 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. Nr 270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.
W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy;
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd ponadto stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a, lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach.
Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy.
Podkreślenia wymaga również to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, jednakże w mocy art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia w powyższym zakresie Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania przez organ w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga podlega oddaleniu.
W rozpatrywanej sprawie zastosowanie mają przepisy prawa materialnego krajowego i wspólnotowego tj. ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013, poz. 173), rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013, poz. 361 z późn. zm. , dalej: rozporządzenie rolnośrodowiskowe), rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str.1, z późn. zm.), natomiast z zakresu prawa procesowego przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z p. zm., dalej jako k.p.a.).
Zgodnie z § 6 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013, zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji, chyba że przepisy rozporządzenia dopuszczają dokonanie takiej zmiany. Jednocześnie prawodawca wskazał przykładowo w pkt 1 - 9 tego przepisu, które przypadki zmiany zobowiązania są dopuszczalne. Wśród nich nie wymieniono zmiany będącej przedmiotem złożonego w tej sprawie wniosku kontynuacyjnego.
W § 9 pkt 3 ww. rozporządzenia rolnośrodowiskowego przewidziano, że płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana w ramach dowolnej liczby pakietów, z tym że warianty trzeci lub czwarty pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 (Pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne) nie mogą być realizowane równocześnie na tych samych gruntach rolnych z wariantami pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 4 lub 5 (Pakiet 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 lub Pakiet 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000).
Zgodnie zaś z § 52 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe podjęte w 2012 r. na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 33, poz. 262 ze zm.), w zakresie pakietu 3. Ekstensywne trwałe użytki zielone, może z dniem 15 marca 2013 r. zmienić to zobowiązanie przez zamianę realizowanego pakietu, w całości lub w części, na pakiet wymieniony w § 4 ust. 1 pkt 5 (Pakiet 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000), jeżeli rolnik ten spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach tego pakietu lub jego wariantów określone w niniejszym rozporządzeniu. Stosownie do tego przepisu i w zw. z § 9 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego nie można zatem skutecznie zmienić pakietu 3 na pakiet 5, jeżeli jednocześnie rolnik realizuje wariant 3 lub 4 pakietu 2 (patrz: wyrok WSA w Białymstoku z dnia 10 września 2014 r., sygn. akt I SA/Bk 216/14, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Trzeba też podkreślić, że w cyt. przepisie § 52 jest mowa o zmianie poprzez zamianę realizowanego pakietu w całości lub w części, a nie jako zmianie tych pakietów.
Należy zgodzić się z organami, że - co do zasady - rolnik podejmuje zobowiązanie rolnośrodowiskowe na okres 5 lat, co wynika z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego w związku z art. 39 ust. 3 rozporządzenia nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). Podjęte zobowiązanie - jak wyżej wskazano - nie podlega zmianie przez cały okres jego trwania, co wynika z § 6 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, przewidującego wyjątki od reguły i ustanawiając katalog sytuacji wskazanych enumeratywnie w pkt 1 - 9. Dopuszczalne zmiany zobowiązania rolnośrodowiskowego są przewidziane również w innych przepisach rozporządzenia rolnośrodowiskowego, np. § 8 i powołanym wyżej § 52.
Zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego dopuszcza się w pakiecie 2 (Rolnictwo ekologiczne) zmianę miejsca uprawy roślin lub zmianę rośliny uprawianej lub zmianę wielkości obszaru w ramach wariantów 2.1, 2.2, 2.5, 2.6, 2.7, 2.8, pod warunkiem, że rośliny te będą uprawiane na gruntach zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej.
Oznacza to, że rolnik może zmieniać :
– położenie poszczególnych upraw deklarowanych w ramach wariantów pakietu 2,
– rośliny uprawiane w ramach poszczególnych wariantów pakietu 2,
– powierzchnie realizacji poszczególnych wariantów pakietu 2,
pod warunkiem, że rośliny te będą uprawiane na gruntach z pierwszego wniosku oraz że łączna powierzchnia pod pakietem 2 nie ulegnie zmianie (zarówno nie zmniejszy się, jak i się nie zwiększy).
Zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 8 rolnik może dokonać zmiany wariantu 2.1 lub 2.2 realizowanego na gruntach rolnych, na których jest uprawiania mieszanka wieloletnia traw albo mieszanka wieloletnia traw z motylkowatymi drobnonasiennymi, na wariant 2.3 lub 2.4, jeżeli grunty te stały się trwałymi użytkami zielonymi.
Natomiast jeżeli rolnik zmniejszy powierzchnię zobowiązania, to na podstawie § 39 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego jest zobowiązany do zwrotu przyznanych płatności, z tytułu zaniechania realizacji części lub całości realizowanego zobowiązania rolnośrodowiskowego.
Należy też przypomnieć, że w myśl § 5 ust. 1 tego rozporządzenia zobowiązanie rolnośrodowiskowe obejmuje obszar gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów, objęty obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 6 ust. 2 lit. c rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28.01.2011, str. 8, z późn. zm.), co świadczy o niemożności powiększenia tego obszaru, o ile przepisy tego nie przewidują.
Wśród dopuszczalnych zmian zobowiązania rolnośrodowiskowego nie wskazano jednak zmiany polegającej na zaprzestaniu realizacji wariantu trzeciego lub czwartego pakietu 2.
Wskazane powyżej przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. potwierdzają niedopuszczalność zmiany zobowiązania rolnośrodowiskowego w zakresie objętym wnioskiem Skarżącej z dnia 16 maja 2013 r., a tym samym organy prawidłowo odmówiły Wnioskodawczyni przyznania płatności rolnośrodowiskowej do pakietu 5 wariantu 5.1.
Należy bowiem w tym miejscu zauważyć, że rok 2013 r. był kolejnym, w którym Skarżąca ubiegała się o płatność rolnośrodowiskową. Składając kontynuacyjny wniosek na ten okres dokonała zmiany deklaracji wariantów w stosunku do zobowiązania rolno środowiskowego podjętego w 2012 r. na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Mianowicie działka rolna C, zadeklarowana wcześniej w zakresie wariantu 2.3 pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne oraz pakietu 3. Ekstensywne trwałe użytki zielone, w kontynuacyjnym wniosku na 2013 r. wskazana została do pakietu 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, wariantu 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków. Organy słusznie zatem przyjęły, że Skarżąca zmniejszyła deklarację powierzchni w wariantach 2.4 i 3.1.2. Jednocześnie trafnie uznały, że zmiana ta była niedopuszczalna w świetle obowiązujących w 2013 r. przepisów prawa.
Należy też zgodzić się z Dyrektorem Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR, że istotne znaczenie dla postępowania prowadzonego przez organy miał fakt, iż J. P. na obszarze całego swojego gospodarstwa prowadzi nadal produkcję ekologiczną. Skarżąca podjęła w roku 2012 zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach pakietu 2, zgłaszając powierzchnię gruntów ornych wynoszącą ... ha a także powierzchnię trwałych użytków zielonych wynoszącą ... ha. Organ podkreślił przy tym, że we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 Wnioskodawczyni nadal zgłaszała do płatności grunty orne o powierzchni ... ha, a zatem zasadnie organy przyjęły, że Skarżąca prowadzi w swoim gospodarstwie produkcję ekologiczną w zakresie uprawy roślin na tym areale.
Organy podniosły, i nie można uznać ich ustaleń za nieudowodnione, że ze zgromadzonej dokumentacji w sprawie, z planu działalności rolnośrodowiskowej, z wyjaśnień Skarżącej złożonych po wezwaniu do złożenia wyjaśnień (w związku z brakiem zadeklarowania we wniosku wariantu 2.3 oraz zwiększeniem powierzchni do pakietu 5) wynika, że Wnioskodawczyni wybrała do realizacji pakiety: 2 wariant 2.1 i wariant 2.3, pakiet 3 i pakiet 5. (pkt 3 Wykaz wybranych do realizacji przez rolnika pakietów). W opisie gospodarstwa (pkt 5 A planu) wskazano, iż w gospodarstwie prowadzona jest produkcja ekologiczna. W "części szczegółowej" planu działalności rolnośrodowiskowej wskazano ("X"), że rolnik zobowiązał się do realizacji pakietu 2 w zakresie wariantu 2.1 oraz wariantu 2.3, a także zaznaczono ("X") pakiet 5 Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, wariant 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków. Również w wyjaśnieniach złożonych w Biurze Powiatowym ARiMR w S. w dniu 10.01.2014 r. Skarżąca oświadczyła, że mimo że nie zgłosiła we wniosku wariantu 2.3 to nadal przestrzega wymogów zawartych w załączniku do rozporządzenia MRiRW dla pakietu 2 wariant 2.3 we wszystkich obszarach gospodarstwa (patrz: akta administracyjne).
Wskazując na powyższe dokumenty należy zatem przyznać rację organowi, że stanowią one o tym, że Wnioskodawczyni nadal realizuje wariant 2.3 na powierzchni 16,77 ha, do której to również wnioskuje o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w pakiecie 5. Tym samym - mając na uwadze cyt. § 9 rozporządzenia rolnośrodowiskowego - stwierdzić należy, iż przyznanie płatności w takiej sytuacji nie jest możliwie, nie jest bowiem możliwe realizowanie jednocześnie obu wariantów na tych samych gruntach rolnych, tj. trwałych użytkach zielonych.
Sąd nie stwierdził tym samym działania organów z naruszeniem przepisów prawa materialnego, w tym w szczególności wskazywanych w skardze przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 oraz rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).
Organ nie naruszył też wskazywanego w skardze przepisu § 26 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, albowiem nie orzekał w spornej kwestii w oparciu o ten przepis.
Odnośnie zaś ewentualnych naruszeń z zakresu prawa procesowego, należy wskazać, że przepisy cyt. ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich modyfikują, w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, obowiązki organu właściwego do wydawania decyzji i pozycję strony postępowania. Zgodnie z art. 21 ust. 1 tej ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W art. 21 ust. 2 ustawy wskazuje się z kolei, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania.
Z powyższego wynika, że obowiązek udzielania niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków strony będących przedmiotem postępowania aktualizuje się, gdy strona zgłosi takie żądanie.
Podkreślić trzeba, że składając przedmiotowy wniosek Skarżąca oświadczyła, że zna zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności oraz ubiegając się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej jest świadomy konsekwencji i sankcji dotyczących niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji programu rolnośrodowiskowego.
Organ – zdaniem Sądu – nie naruszył wskazanych przepisów prawa procesowego.
Jak już wyżej wskazano, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że został on wydany z naruszeniem przepisu prawa materialnego wpływającym na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 litera a-c p.p.s.a.).
Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa materialnego czy procesowego na treść decyzji, a więc ukształtowanych w niej stosunków administracyjnoprawnych materialnych lub procesowych. Sąd, uchylając z tych powodów decyzję, musi zatem wykazać, że gdyby nie doszło do stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (patrz: wyrok NSA z 19 października 2011r., sygn. akt I OSK 915/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Dlatego też zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i uchylenie decyzji lub postanowienia może nastąpić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie przepisów miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w takim wypadku rzeczą Sądu jest wykazanie, że uchybienie przepisom prawa przez organ orzekający było tak istotne, że przy poprawnym ich zastosowaniu brzmienie osnowy decyzji byłoby lub mogłoby być inne.
Sąd nie stwierdził żadnego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.
W tym stanie rzeczy, uznając zaskarżone rozstrzygnięcie za prawidłowe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło