IV SA/Gl 95/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan Sędzia WSA Renata Siudyka Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2015 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz O. w trybie art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 182) zmienił swoją decyzję z dnia [...] r., przyznającą I.K. zasiłek stały w kwocie 529 zł, w ten sposób, że za okres od października 2014 r. do września 2015 r. obniżył wysokość zasiłku do kwoty 277,55 zł miesięcznie. Rozstrzygnięcie to oparto na ustaleniu, że strona we wrześniu 2014 r. otrzymała wyrównanie zasiłku dla opiekuna za okres od 1.07 do 20.12.2013 r. wraz z odsetkami w łącznej kwocie 3.173,39 zł. Kwotę tego dochodu organ orzekający rozliczył według dyspozycji art. 8 pkt 11 powołanej ustawy, co spowodowało zmianę wysokości zasiłku. Zaskarżoną decyzją, wydaną na skutek odwołania strony, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. na mocy art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchyliło decyzję I instancji i orzekło, że dokonana nią zmiana wysokości zasiłku stałego obowiązuje w okresie od października 2014 r. do 31 sierpnia 2015 r. Kolegium podzieliło stanowisko organu podstawowego stopnia odnośnie konieczności uwzględnienia zmiany sytuacji dochodowej strony wywołanej nadpłaceniem zasiłku dla opiekuna oraz zastosowania rozliczenia zgodnie z art. 8 pkt 11 ustawy o pomocy społecznej. Uzasadniając korektę rozstrzygnięcia Kolegium podniosło, że w motywach decyzji I instancji prawidłowo podano, iż zmiana wysokości dochodu nastąpiła od września 2014 r. do sierpnia 2015 r., ale wiążące jest rozstrzygnięcie w sentencji tej decyzji. Dlatego Kolegium orzekło o uchyleniu i zmianie orzeczenia organu I instancji w części dotyczącej okresu zmiany wysokości zasiłku stałego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego I.K. wniósł o uchylenie decyzji obu instancji. Skarżący uznał obniżenie mu wysokości zasiłku stałego za niesłuszne i krzywdzące, gdyż faktycznie niweluje ono przyznane mu wyrównanie zasiłku dla opiekuna. Nie ponosi zaś winy za obecne wypłacenie mu zaległego świadczenia z tego tytułu. Powołał się przy tym na zasadę ochrony praw nabytych. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ocena zasadności skargi w niniejszej sprawie wiąże się z koniecznością dokonania interpretacji regulacji zawartych w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. W myśl art. 8 ust. 3 ustawy za dochód – w rozumieniu przepisów ustawy – uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach, 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Z kolei w powołanym przez organy orzekające w sprawie jako materialnoprawna podstawa rozstrzygnięcia art. 8 ust. 11 ustawy ustalone zostały reguły zaliczania dochodu uzyskanego przez osobę lub rodzinę jednorazowo w większej wysokości do dochodu osoby lub rodziny. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty: 1) kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej, 2) kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie, kwotę tego dochodu rozlicza się w częściach równych na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. Zatem zgodnie z treścią tego przepisu kwota dochodu uzyskanego jednorazowo w ciągu dwunastu miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia jest rozliczana od miesiąca, w którym dochód został wypłacony przez kolejne dwanaście miesięcy. Dokonując oceny stanu faktycznego sprawy pod kątem zastosowania przepisów omawianej ustawy organy orzekające pominęły okoliczność, że odstępstwo od wymienionej wyżej zasady wprowadza przepis art. 8 ust. 12 ustawy, który stanowi, iż w przypadku uzyskania jednorazowo dochodu należnego za dany okres, kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód. Przepis ten określa zatem sposób liczenia dochodu osoby lub rodziny w sytuacji uzyskania jednorazowo dochodu należnego za wskazany okres. Kwotę dochodu należy wówczas rozliczyć w równych częściach na miesiące, za które dochód został wypłacony. W przypadku określonym w art. 8 ust. 12 ustawy stosuje się więc podobną regułę jak w art. 8 ust. 11 z tym, że uzyskanego dochodu nie rozlicza się na dwanaście miesięcy, lecz na okres, za który dochód wypłacono. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że skarżący we wrześniu 2014 r. otrzymał jednorazowo dochód z tytułu przyznania mu zasiłku dla opiekuna za okres od 1.07. do 20.12.2013 r. Sytuacja ta ewidentnie podpada więc pod normę art. 8 pkt 12, co oznacza, że wskazanego dochodu nie rozlicza się na 12 miesięcy lecz przez okres, za który uzyskano ten dochód. Błędne zastosowanie przez organy administracyjne prawa materialnego niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy. Z drugiej strony za chybione należy uznać zarzuty skargi, bowiem ustawa o pomocy społecznej nie wyłącza z pojęcia dochodu zasiłku dla opiekuna, bez względu na to, czy chodzi o świadczenie bieżące, czy skumulowane zaległe. Błędne jest też powoływanie się na prawa nabyte, gdyż skarżącego nie pozbawiono zasiłku dla opiekuna, a zasiłek stały jest innym świadczeniem którego przyznawanie odbywa się według zasad wynikających z odrębnej ustawy. Ponieważ wszystkie istotne okoliczności faktyczne wynikają ze zgromadzonego materiału dowodowego nie ma potrzeby przekazywania sprawy na poziom pierwszoinstancyjny, co wnioskował skarżący. Dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji. sw