I OZ 350/16
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-04-14
Skład orzekający: Maria Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze pisma sądowego, polegające na pozostawieniu zawiadomienia o jego złożeniu w placówce pocztowej, jest skuteczne, jeśli nie wynika z potwierdzenia odbioru, w jakim miejscu i czy w ogóle pozostawiono skarżącemu zawiadomienie?Ratio decidendi
Doręczenie zastępcze pisma sądowego jest skuteczne tylko wtedy, gdy spełnione są wszystkie wymogi proceduralne, w tym prawidłowe zawiadomienie adresata o pozostawieniu pisma. W przypadku braku dowodu na pozostawienie zawiadomienia, nie można przyjąć fikcji prawnej doręczenia, co skutkuje brakiem podstaw do odrzucenia pisma z powodu nieuzupełnienia braków formalnych.Stan faktyczny
Skarżący K. K. wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o odrzuceniu jego skargi kasacyjnej. Sąd pierwszej instancji odrzucił zażalenie, uznając, że skarżący nie uzupełnił braków formalnych (podpisu) mimo wezwania, które miało zostać doręczone w trybie zastępczym. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie skarżącego na postanowienie o odrzuceniu jego zażalenia.Rozstrzygnięcie
Uchylić zaskarżone postanowienie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wiśniewska, , , po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Po 481/15 odrzucające zażalenie K. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 września 2015 r., sygn. akt II SA/Po 481/15 o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżone postanowienie.
Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Po 481/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił zażalenie K. K. na postanowienie tego Sądu z dnia 17 września 2015 r. odrzucające jego skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 czerwca 2015 r. oddalającego skargę K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniem przewodniczącego z dnia 20 października 2015 r. wezwano skarżącego, na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a.") do uzupełnienia braku formalnego zażalenia poprzez jego podpisanie w terminie 7 dni pod rygorem jego odrzucenia. Przesyłka ta została uznana za doręczoną z dniem 12 listopada 2015 r. w trybie doręczenia zastępczego (por. art. 73 § 1 – 4 P.p.s.a.). Mimo upływu terminu skarżący nie uzupełnił braku formalnego zażalenia.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. odrzucił to zażalenie.
K. K. wniósł na powyższe postanowienie zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się, jak to wynika z jego treści, uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 73 § 1 P.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 - 72 P.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 P.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3 P.p.s.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (art. 73 § 4 P.p.s.a.). Przyjmuje się, że po upływie ostatniego dnia terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 P.p.s.a., ustanawia się tzw. fikcję prawną doręczenia. Oznacza to, że skuteczność doręczenia dokonanego w tym trybie zależy w szczególności od prawidłowego zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma, które może być odebrane. Domniemanie doręczenia pisma nie nastąpi zatem w razie niespełnienia warunków określonych w art. 73 § 2 i § 3 P.p.s.a. i nie wywoła skutków prawnych dla strony dokonującej czynności procesowej
Sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz.U. poz. 1529), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy (art. 65 § 1 P.p.s.a.). Do doręczania pism w postępowaniu sądowym przez operatora pocztowego, stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym, jeżeli przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej (art. 65 § 2 P.p.s.a.). Zastosowanie znajdą więc przepisy, wydanego na podstawie art. 131 § 2 K.p.c., rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz.U. z 2015 r. poz. 1222, zwanego dalej "rozporządzeniem").
Stosownie do § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia, pismo sądowe jest wysyłane jako przesyłka polecona za potwierdzeniem odbioru, do której dołącza się formularz potwierdzenia odbioru, zgodnie ze wzorem zamieszczonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia. W przypadku niezastania adresata w domu, zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki sporządza doręczający, wskazując w nim placówkę pocztową operatora lub urząd gminy, z którego przesyłkę należy odebrać w ciągu siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia. Zawiadomienie to pozostawia w drzwiach mieszkania adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej (§ 6 ust. 2). Po pozostawieniu zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki we właściwej placówce pocztowej operatora lub właściwym urzędzie gminy, doręczający dokonuje adnotacji o niedoręczeniu przesyłki na formularzu potwierdzenia odbioru oraz adnotacji "awizowano dnia" na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki i składa swój podpis, następnie oddaje przesyłkę niezwłocznie do właściwej placówki pocztowej operatora lub właściwego urzędu gminy (§ 7 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia). Jeżeli osoba uprawniona nie zgłosi się po odbiór przesyłki złożonej w placówce pocztowej operatora w terminie, o którym mowa w § 7 ust. 3, placówka pocztowa operatora 1) sporządza powtórne zawiadomienie o możliwości jej odbioru w terminie kolejnych siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia, które doręczający niezwłocznie pozostawia w drzwiach adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej; 2) zaznacza dokonanie powtórnego zawiadomienia na adresowej stronie niedoręczonej przesyłki z adnotacją "awizowano powtórnie dnia" i podpisem; 3) przechowuje przesyłkę przez okres siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia powtórnego zawiadomienia (§ 8 ust. 2). Przesyłkę niepodjętą placówka pocztowa operatora opatruje na stronie adresowej adnotacją "nie podjęto w terminie" oraz odciskiem datownika i wraz z formularzem potwierdzenia odbioru odsyła sądowi wysyłającemu niezwłocznie po upływie ostatniego dnia do odbioru przesyłki (§ 10).
W przedmiotowej sprawie przesyłka sądowa z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych zażalenia, adresowana do K. K. (k. 86) nie została doręczona w sposób odpowiadający powołanym wyżej przepisom regulującym doręczanie pism sądowych. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przedmiotowej przesyłki nie wynika bowiem w jakim miejscu i czy w ogóle pozostawiono skarżącemu zawiadomienie o złożeniu przesyłki sądowej w placówce pocztowej.
Nie można więc przyjąć, tak jak to uczynił błędnie Sąd pierwszej instancji, że przesyłka ta została doręczona z dniem 12 listopada 2015 r. (w trybie doręczenia zastępczego - art. 73 P.p.s.a.) i w konsekwencji nieusunięcia braków formalnych zażalenia, następstwem było jego odrzucenie. W zaistniałych okolicznościach, należy uznać, że wezwanie do usunięcia braków formalnych zażalenia nie zostało prawidłowo doręczone skarżącemu, a zatem nie było podstawy do przyjęcia, że nie usunął on tych braków.
Ponownie rozpoznając sprawę, Sąd pierwszej instancji będzie musiał wezwać skarżącego do podpisania zażalenia. Należy również zwrócić uwagę, że zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinien sporządzić adwokat lub radca prawny (art. 194 § 4 P.p.s.a.). Brak podpisu zażalenia powoduje jednak, że nie można stwierdzić kto je sporządził.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło