II SA/Sz 393/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska,, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 września 2015 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania decyzji w sprawie uznania za osobę bezrobotną uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty K. z dnia [...] Nr [...] M. Z. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na decyzję Wojewody nr [...] z dnia [...] r., utrzymującą w mocy decyzję Starosty K. o uchyleniu własnej decyzji nr [...], z dnia [..] r. w sprawie uznania za osobę bezrobotną z dniem [..] r. zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: W dniu [...] r. dotychczasowy pracodawca rozwiązał ze skarżącą umowę o pracę za dwutygodniowym okresem wypowiedzenia, który upłynął w dniu 28 kwietnia 2012 r. Decyzją z dnia [...] r. Starosta K. uznał skarżącą za osobę bezrobotną począwszy od dnia [...] r. Status osoby bezrobotnej przysługiwał skarżącej do dnia [...] r. bowiem w tym dniu skarżąca podjęła zatrudnienie. Jednocześnie przed sądem powszechnym toczyło się, zainicjowane między innym przez skarżącą, postępowanie o zapłatę odprawy, wynagrodzenia, wynagrodzenia za skrócony okres wypowiedzenia i wydanie świadectwa pracy. Wyrokiem z dnia [...]r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy – Sąd Pracy w K. zasądził od pracodawcy skarżącej – Z. M., na jej rzecz M. Z. kwotę [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 sierpnia 2012 r. do dnia zapłaty, tytułem wynagrodzenia za okres od dnia 29 kwietnia 2012 r. do dnia 31 lipca 2012 r. oraz kwotę [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 sierpnia 2012 r. do dnia zapłaty, tytułem odprawy. Z uzasadnienia orzeczenia wynika, że sąd przyjął, iż zawarcie ze skarżącą umowy o pracę na czas określony stanowiło obejście przepisów prawa i prawidłowo określony okres wypowiedzenia umowy o pracę powinien wynosić 3 miesiące. W konsekwencji zatem należało przyjąć, że do dnia 31 lipca 2012 r. skarżąca pozostawała w stosunku pracy. Na skutek orzeczenia Sądu Rejonowego w K., Starosta K. postanowieniem z dnia [...] r. wznowił postępowanie w sprawie uznania skarżącej za osobę bezrobotną i decyzją nr [...] z dnia [...] r. uchylił własną decyzję nr [...] z dnia [...] r., orzekając jednocześnie o odmowie uznania skarżącej za osobę bezrobotną od dnia [...] r. Na skutek odwołania do decyzji Starosty K. Wojewoda decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując w uzasadnieniu, że w związku z treścią orzeczenia sądu okres wypowiedzenia uległ wydłużeniu do dnia 31 lipca 2012 r., a zatem w dacie dokonania rejestracji jako osoba bezrobotna, skarżąca była jednocześnie osobą pozostającą w zatrudnieniu, a tym samym nie spełniała warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r. poz. 674 ze zm.). W skardze na decyzję Wojewody M. Z. podniosła, że w dacie złożenia wniosku o przyznanie statusu osoby bezrobotnej postępowanie przed sądem pracy znajdowało się we wstępnej fazie i nie było wiadomo jakie zapadnie rozstrzygnięcie. Wyrok sądu I instancji został zaskarżony przez jej byłego pracodawcę i orzeczenie uprawomocniło się dopiero po upływie 1 roku i 2 miesięcy od dnia, w którym otrzymała świadectwo pracy. W ocenie skarżącej oznacza to, że w dacie złożenia wniosku o rejestrację spełniała warunki do uznania ją za osobę bezrobotną. Skarżąca wskazała ponadto, że do dnia złożenia skargi pracodawca nie sprostował świadectwa pracy jak również nie odprowadził należnych składek na ubezpieczenie społeczne za cały okres wypowiedzenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie wskazując, że prawomocny wyrok sądu powszechnego, na podstawie art. 356 § 1 k.p.c. wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji państwowej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wyrok ma skutek ex tunc, co oznacza, że w dniu 7 maja 2012 r. skarżąca pozostawała w stosunku pracy i nie mogła zostać uznana za osobę bezrobotną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c oraz pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. W sytuacji, kiedy skarga zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonej decyzji został ustalony z uwzględnieniem wymaganych przepisów postępowania, przez co ustalenie to nie było wadliwe albo nie zostało skutecznie podważone. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja została wydana na skutek wznowienia postępowania. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga zatem, iż wznowienie postępowania jest instytucją szczególną, stanowi bowiem odstępstwo od zdefiniowanej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnej. Stąd dla zastosowania tego trybu niezbędne jest spełnienie przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 k.p.a. Wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną jest dopuszczalne jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27; 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2); 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. W niniejszej sprawie Starosta K. wznowił postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przyjmując, iż nową istotną okolicznością, uzasadniającą podjęcie takiej decyzji był wyrok Sądu Rejonowego – Sądu Pracy w K., określający terminu upływu okresu wypowiedzenia umowy o pracę skarżącej na dzień [...] r. Należało zatem rozważyć, czy zachodziły przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w szczególności, czy w związku z orzeczeniem sądu powszechnego zasadne było przyjęcie, iż stanowi ono istotną dla sprawy nową okoliczność faktyczną lub nowy dowód, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Sąd stanął na stanowisku, że o ile nie sposób uznać wyroku sądu powszechnego za nowy dowód w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., bowiem nie istniał on w dacie wydania decyzji przez organ I instancji, o tyle stan faktyczny i prawny stwierdzony tym orzeczeniem stanowi nową okoliczność faktyczną, która istniała w dacie wydania decyzji, ale nie była znana organowi. Wyrok sądu powszechnego stanowi w tej sytuacji jedynie potwierdzenie stanu faktycznego, który istniał w dacie rozwiązania stosunku pracy i który zmaterializował się wraz z uprawomocnieniem się orzeczenia sądu powszechnego. Nie budzi również wątpliwości, że okoliczność dotycząca faktycznej daty rozwiązania stosunku pracy nie była znana ani organowi, który wydał decyzję, ani skarżącej. Ocena przesłanek, które stanowiły podstawę wznowienia postępowania prowadzi zatem do wniosku, iż wznowienie postępowania przez Starostę K. było uzasadnione i odpowiadało prawu. Konsekwencją przyjęcia przez sąd powszechny, iż skarżącej przysługiwał trzymiesięczny okres wypowiedzenia było odmienne aniżeli widniejące w świadectwie pracy określenie końcowej daty ustania stosunku pracy. W efekcie, w dacie przyznania skarżącej przez Starostę K. statusu osoby bezrobotnej to jest 7 maja 2012 r. skarżąca pozostawała w stosunku pracy, bowiem zgodnie z orzeczeniem Sądu Rejonowego – Sądu Pracy w K. okres wypowiedzenia umowy o pracę upływał w dniu [...] r. Obowiązkiem organu po wznowieniu postępowania było zatem zbadanie i ponowna ocena uprawnień skarżącej z uwzględnieniem treści zapadłego przez sądem powszechnym wyroku, przy czym ocena ta nie mogła doprowadzić do całkowitego pozbawienia skarżącej uprawnień wynikających z przyznania jej statusu osoby bezrobotnej. Celem postępowania toczącego się po wznowieniu jest ustalenie, czy któraś w wad enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. nie wpłynęła na treść decyzji. Dopiero po przeprowadzeniu postępowania i ustaleniu, że wskazana jako podstawa wznowienia postępowania wada proceduralna miała wpływ na merytoryczną treść rozstrzygnięcia, organ powinien wydać nową decyzję w sprawie. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że ujawnienie nowej, istotnej i nie znanej organowi w dacie wydania decyzji okoliczności ma wpływ na treść uprawnienia skarżącej w takim znaczeniu, że na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy organ powinien od nowa zbadać, biorąc pod uwagę treść wyroku sądu powszechnego, czy skarżącej przysługiwał status osoby bezrobotnej, a jeżeli tak, to z jaką datą powinna zostać uznana za osobę bezrobotną. Wydanie decyzji całkowicie pozbawiającej skarżącą statusu osoby bezrobotnej, bez zbadania jej sytuacji, w szczególności ustalenia czy po dacie określonej jako dzień rozwiązania stosunku pracy spełniała ona kryteria do uznania za osobę bezrobotną, prowadzi do sytuacji, w której z mocą wsteczną zostałaby całkowicie pozbawiona wszelkich uprawnień, które przysługiwałyby jej, gdyby wniosek o uznanie za bezrobotną złożyła po uprawomocnieniu się wyroku Sądu Rejonowego – Sądu Pracy w K. Reasumując, uchylenie – po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej nie może zamykać drogi do ustalenia uprawnień z inną datą, w okresie przypadającym przed datą wznowienia postępowania, a organ wydając nową decyzję, rozstrzygającą o istocie sprawy nie może poprzestać jedynie na ocenie, czy dana osoba posiadała status bezrobotnego na dzień, który był oznaczony w decyzji ostatecznej. Odmienne stanowisko organu stanowi naruszenie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, które miało wpływ na wynik postępowania (wyrok WSA w Kielcach z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Ke 219/14, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 8 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Bd 385/15 dostępne w Internecie na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.