I SA/Kr 1239/15

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 18 września 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.J., o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi o wymierzenie grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu , w trybie art. 154 p.p.s.a. postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 15.05.2015r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu III raty podatku z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach", akt sprawy o sygn. akt I SA/Kr 278/15, M.J. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Otrzymuje rentę rodzinną z ZUS w wysokości 1556,11 zł. oraz dodatek pielęgnacyjny w kwocie 208,17 zł. Jej miesięczne wydatki związane tylko z kosztami lekarstw i kosztami wizyt u lekarza wynoszą 1016,23 zł., Wnioskodawczyni jest właścicielką nieruchomości o pow. 0,7261 ha, zabudowanej domem (parter – 76 m2, suteryna - 38 m2 ). Nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartość pow. 3000 euro. Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma też charakter wyjątkowy. Stosowane jest wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Instytucja ta stanowi jednocześnie formę dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co stosowanie jej powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246§1 pkt 1 i 2 w/w ustawy). W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 , postanowienie NSA z dnia 07.03.2012r., sygn. akt I FZ 29/12 ). Obecna sytuacja M.J. nie daje, zdaniem orzekającego, możliwości poniesienia przez nią kosztów sądowych. Nie posiada ona oszczędności. Uzyskuje wprawdzie stały dochód, jednak jak podkreśla, na utrzymanie zostaje jej kwota 748,05 zł., miesięcznie. Wyklucza to poczynienie oszczędności na koszty sądowe, czy to w tym postępowaniu czy w postepowaniach o sygn. akt I SA/Kr 1238/15, I SA/Kr 278/15, toczących się przed tut. Sądem z jej skarg. W niniejszej sprawie koszty sądowe sprowadzają się bowiem do wpisu od skargi w wysokości 100 zł., w sprawie o sygn. I SA/Kr 1238/15 wpis ten wynosi 500 zł. a w postępowaniu o sygn. akt I SA/Kr 278/15 koszty sądowe obejmują opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem w wysokości 100 zł. i ewentualny wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł. Łączna kwota zobowiązań skarżącej przekracza więc jej miesięczny budżet na utrzymanie. Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić trzeba, że zwolnienie wnioskodawczyni od kosztów sądowych jest uzasadnione. Orzeczono więc jak w sentencji na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm. ).