VI SA/Wa 1659/15

WyrokWSA w Warszawie2015-09-18

Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Jacek Fronczyk, Aneta Lemiesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ patentowy prawidłowo ustalił wysokość zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, przyznanych stronie wygrywającej w sprawie o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy?
Ratio decidendi
Organ patentowy prawidłowo ustalił wysokość zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, opierając się na stawce minimalnej, ponieważ stopień trudności sprawy nie był wyższy niż standardowy, a argumentacja strony skarżącej nie wykazała istnienia nowych problemów prawnych nieznanych judykaturze, które uzasadniałyby przyznanie wyższych kosztów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. Sp. j. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania w sprawie o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy. Organ przyznał skarżącemu kwotę 1917 zł tytułem zwrotu kosztów, w tym 900 zł kosztów zastępstwa procesowego, oddalając wniosek o przyznanie wyższej kwoty (2200 zł). Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów k.p.a. i k.p.c. poprzez błędne ustalenie stopnia trudności sprawy i niewłaściwe zastosowanie przepisów o kosztach.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Aneta Lemiesz Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2015 r. sprawy ze skargi P. Sp. j. z siedzibą w [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania w sprawie o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego oddala skargę w całości Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr Sp. [...]Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, po rozpoznaniu sprawy z wniosku P. sp. j. z siedzibą w [...] o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny [...]: - w pkt 1 stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego na ww. znak towarowy w części dotyczącej towarów zawartych w klasie [...] w zakresie: [...]- w pkt 2 przyznał P. Sp. J. z siedzibą w [...] (dalej skarżący, wnioskodawca) od Z. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej uprawniony, uczestnik) kwotę 1917 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, - w pkt 3 oddalił wniosek o zwrot kosztów w pozostałym zakresie. Urząd Patentowy wydając powyższą decyzję działał na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 6 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jedn: Dz. U. z 2013 r. poz. 1410; dalej: p.w.p.) oraz art. 98 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p. Do wydania ww. decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] października 2012 r. wpłynął do Urzędu Patentowego RP wniosek skarżącego o stwierdzenie wygaśnięcia w części prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny [...], udzielonego na rzecz Z. Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Skarżący wskazał, że ubiega się o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny [...], a sporny znak stanowi przeszkodę w udzieleniu tego praw. Stwierdził, że dla części towarów takich jak [...] uprawniony nie używa spornego znaku. Uprawniony wniósł o oddalenie wniosku, wskutek czego Urząd Patentowy RP działając w trybie postępowania spornego, po rozprawie przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2013 r., [...] grudnia 2013 r. ogłosił opisaną wyżej decyzję. Podczas rozprawy, która odbyła się w dniu [...] września 2013 r. pełnomocnik skarżącego złożył spis kosztów, który obejmował: 1. opłatę od wniosku o wydanie decyzji w postepowaniu spornym - 1000 zł, 2. wynagrodzenie pełnomocnika za prowadzenie postępowania - 2200 zł, 3. opłatę skarbową od pełnomocnictwa 17 zł. Jako łączną kwotę skarżący podał w zaokrągleniu 3217 zł. Uzasadniając wniosek pełnomocnik skarżącego wskazał, że wnosi o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 2200 zł z uwagi na dużą pracochłonność niniejszej sprawy, a to głównie z uwagi na konieczność analizowania argumentacji uprawnionego w kwestiach interesu prawnego oraz ewentualnej renomy spornego znaku a także wpływu istnienia bądź braku renomy na przebieg postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia ochrony. Pełnomocnik skarżącego przyznał , że minimalna stawka za prowadzenie spraw o stwierdzenie wygaśnięcia (900 zł) jest niższa od stawek w sprawach o unieważnienie głównie z tej przyczyny, że ciężar udowodnienia znaku spoczywa na uprawnionym, zatem wnioskodawca ma mniej pracy. Natomiast w razie przedstawienia dowodów używania bądź obrony innymi argumentami, pracochłonność sprawy o stwierdzenie wygaśnięcia wzrasta, co uzasadnia odejście od stawki minimalnej. Uzasadniając rozstrzygnięcie o kosztach zawarte w pkt 2 i pkt 3 decyzji organ wskazał, iż wysokość zwrotu niezbędnych kosztów postępowania organ ustalił w oparciu o przepisy art. 98 § 1 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. i § 8 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych z dnia 2 grudnia 2003 roku (Dz.U. z 2003 r., Nr 212, poz. 2076). Organ uznał za zasadne przyznanie wnioskodawcy kwoty w wysokości 1917 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie. Powyższa kwota obejmuje zwrot opłaty za wniosek w wysokości 1000 zł oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego strony reprezentowanej przez rzecznika patentowego w wysokości 900 zł, powiększony o 17 zł opłaty skarbowej. Organ nie uwzględnił wniosku skarżącego dotyczącego przyznania zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w żądanej kwocie- 2200 zł. W ocenie organu, stopień trudności przedmiotowej sprawy nie był wyższy niż standardowy. W kwestiach zaś związanych z interesem prawnym orzecznictwo od wielu lat jest jednolite i znane. Nakład pracy pełnomocnika skarżącego nie musiał być większy niż zwykle, ponieważ zawsze w sprawach spornych o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy wnioskodawca musi wykazać posiadanie interesu prawnego. W przedmiotowej sprawie nie pojawiły się żadne nowe problemy nieznane judykaturze, konieczne do głębokiego przestudiowania doktryny i prób wytyczenia nowej linii orzeczniczej. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, wskazując iż skarży postanowienie z dnia [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, ujęte jako pkt 2 w osnowie decyzji. Skarżący wskazał, że postanowieniu w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania spornego, zawartemu w osnowie decyzji w pkt 2 zarzuca: - naruszenie art. 80 k.p.a.(w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p.) poprzez błędne ustalenie, wbrew treści dokumentów zebranych w aktach sprawy, że stopień trudności sprawy nie był wyższy od standardowego, zaś w kwestii interesu prawnego nie pojawiły się żadne nowe problemy ani próby wytyczenia nowej linii orzeczniczej, zwiększające stopień trudności sprawy i wymagające większego nakładu pracy, - naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. .(w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p.) poprzez omawianie w uzasadnieniu postanowienia o kosztach (zawartego w decyzji) tylko zwykłych sytuacji wykazywania interesu prawnego, zamiast przypadku występującego w niniejszej sprawie, oraz braku odniesienia się do twierdzeń skarżącego o przyczynach niższej stawki minimalnej w sprawach o stwierdzenie wygaśnięcia względem stawek w sprawach o unieważnienie i o okolicznościach ninie4jszej sprawy uzasadniających zastosowanie wyższej stawki - naruszenie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. oraz § 2 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 2 grudnia 2003 r. (w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p.) poprzez niezastosowanie § 2 ust. 2 ww. rozporządzenia, mimo że zachodziły przesłanki jego zastosowania. Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi poprzez: - uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia 5 grudnia 2013 r. o kosztach postępowania spornego (pkt 2 osnowy decyzji) w zakresie odmawiającym przyznania zwiększonego wynagrodzenia pełnomocnika w postępowaniu spornym oraz przekazanie organowi do rozpatrzenia kwestii zwrotu wynagrodzenia do ponownego rozpatrzenia, - przyznania skarżącemu od organu zwrotu kosztów postępowania przed sądem. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał na orzecznictwo polskie i unijne, jakie przywołał w złożonych w trakcie postępowania administracyjnego pismach z dnia [...] maja 2013 r., [...] sierpnia 2013 r. i [...] września 2013 r. Podniósł także, iż przedstawił nową, niespotykaną w orzecznictwie Sądów oraz Urzędu Patentowego RP argumentację, wiążącą ocenę interesu prawnego z art. 21 Konstytucji RP, dotyczącym ochrony własności i warunków dopuszczalności wywłaszczenia. Przywołał także argumentację zawartą w pismach z dnia [...] czerwca 2013 r. oraz [...] sierpnia 2013 r. uzasadniającą interes prawny do wszczęcia postępowania spornego o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego. Zdaniem skarżącego przegląd działań pełnomocników obu stron prowadzi do wniosku, że stopień trudności w tym postepowaniu, oraz związana z tym pracochłonność prowadzenia sprawy na rzecz skarżącego nie były typowe. W sprawie pojawiły się nowe problemy, wymagające głębszej analizy prawnej, jak choćby przywołane przez wnioskodawcę art. 21 Konstytucji RP. Były też problemy rzadko występujące w orzecznictwie, jak wpływ ewentualnej renomy na wygaśnięcie ochrony znaku towarowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 grudnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1699/14, oddalił skargę P. sp. j. w [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2013 r. nr Sp. [...] w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania w sprawie o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy. W ocenie WSA w Warszawie, zarówno z brzmienia art. 109 § 2 k.p.c. jak i § 2 ust. 1 rozporządzenia, wynika, że można przyznać wyższe koszty zastępstwa procesowego, jeżeli przemawia za tym niezbędny nakład pracy pełnomocnika, charakter sprawy oraz jego wkład w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Orzekając o wysokości przyznanych stronie kosztów procesu, sąd bierze pod uwagę celowość poniesionych kosztów oraz niezbędność ich poniesienia z uwagi na charakter sprawy. Tym samym przy ustalaniu kosztów poniesionych przez pełnomocnika, będącego adwokatem lub radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym - bierze się pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika oraz czynności przez niego podjęte w sprawie, a także charakter sprawy i wkład pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Sąd podniósł, że stopień trudności sprawy nie był wyższy niż standardowy. W kwestiach związanych z interesem prawnym orzecznictwo od wielu lat jest jednolite i znane. Wbrew twierdzeniom skarżącego w sprawie nie pojawiły się nowe problemy nieznane judykaturze, konieczne do głębokiego przestudiowania doktryny i prób wytyczenia nowej linii orzeczniczej. WSA podniósł, że sprawy prowadzone w trybie spornym przez Urzędem Patentowym RP są postępowaniami kontradyktoryjnymi wymagającymi zaangażowania każdej ze stron. Rzadkie są sytuacje, gdy uprawniony nie stosuje żadnej obrony w postępowaniu. Nie można w każdym przypadku, gdy druga strona czynnie broni się przed zarzutami, przyznawać zwiększony zwrot kosztów postępowania ze względu na większe zaangażowanie pełnomocnika. Zadaniem pełnomocnika zawsze jest zaangażowanie w sprawę, którą prowadzi. Powołanie przez pełnomocnika szeregu orzeczeń sądowych w zakresie posiadania interesu prawnego nie uzasadnia przyznania wyższych kosztów zastępstwa procesowego. Tym samym zasadne było, w ocenie Sądu I instancji, ustalenie przez organ wysokości zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w oparciu o § 2 ust. 1 i § 8 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych. P. sp. j. w [...] w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku, wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Ponadto, wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym w myśl art. 182 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zrzekając się rozprawy. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzuciło naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 133 § 1 p.p.s.a., a co najmniej art. 141 § 4 p.p.s.a., a w konsekwencji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., w związku z art. 98 § 1 oraz art. 109 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, - poprzez sprzeczne z dokumentami zawartymi w aktach sprawy, przypisywanie skarżącemu argumentacji uprawnionego do znaku towarowego (przeciwnika w postępowaniu przed Urzędem Patentowym), w tym pism procesowych uprawnionego: z [...] maja, [...] sierpnia i [...] września 2013 r. i powoływania art. 21 Konstytucji, a także twierdzeniu Sądu, iż w sprawie nie pojawiły się żadne nowe problemy nieznane judykaturze - co w konsekwencji stwarza fałszywy obraz zakresu niezbędnych działań pełnomocnika wnioskodawcy w postępowaniu przed Urzędem Patentowym RP (przed Sądem - skarżącego), w aspekcie celowości poniesionych kosztów postępowania spornego; 2. art. 133 § 1 oraz art.134 § 1 p.p.s.a., a w konsekwencji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) lub c) p.p.s.a., lub co najmniej art. 141 § 4 p.p.s.a. - poprzez brak poddania ocenie zarzutów skargi w pełnym zakresie wyznaczonym granicami sprawy, a co najmniej brak przedstawienia w uzasadnieniu wyroku wyników takiej oceny, w tym poprzez brak analizy zarzutu nr 2 skargi, że Urząd Patentowy uzasadniał odmowę przyznania zwrotu wyższych kosztów omawianiem w uzasadnieniu decyzji tylko zwykłych sytuacji wykazywania interesu prawnego, zamiast przypadku występującego w niniejszej sprawie; 3. art. 141 § 4 p.p.s.a., w związku z art. 98 § 1 oraz art. 109 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego a także z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych - poprzez niewystarczające objaśnienie przepisów Kodeksu i rozporządzenia, to jest brak wskazania gdzie, zdaniem Sądu, przebiega granica między zastosowaniem punktów 1 albo 2 z § 2 tego rozporządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2015 r. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty kwestionujące powyższe stanowisko Sądu I instancji należy uznać za usprawiedliwione. Trafnie kasator zarzucił niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, skoro rozstrzygnięcie Sądu I instancji opiera się na założeniu, że trzy pisma, datowane na [...] maja, [...] sierpnia i [...] września 2013 r. - są pismami uprawnionego do spornego znaku towarowego, nie zaś skarżącego (co z kolei wynika z analiza akt administracyjnych). WSA ustalając stan faktyczny sprawy wprost wskazał (s. 4 uzasadnienia) jako nakład pracy pełnomocnika skarżącego m.in. pisma datowane na [...] maja 2013 r., [...]sierpnia 2013 r. i [...] września 2013 r. Tymczasem ich autorem był uprawniony. WSA oceniając nakład pracy skarżącego przywołał także argumentację zawartą w pismach z dnia [...] czerwca 2013 r. oraz [...] sierpnia 2013 r. uzasadniającą interes prawny do wszczęcia postępowania spornego o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego. Te zaś pisma pochodziły od pełnomocnika wnioskodawcy. Świadczy to o pomieszaniu w ustaleniu stopnia nakładu pracy pełnomocnika skarżącej oraz uprawnionego. Okoliczność ta jest o tyle istotna, że błąd w ustaleniach Sądu I instancji co do autorstwa wyżej wskazanych pism ma istotny wpływ na ocenę czynności podejmowanych w postępowaniu spornym przez pełnomocnika wnioskodawcy, pod kątem celowości tych działań. Przypisywanie wnioskodawcy autorstwa pism przeciwnika (uprawnionego) w postępowaniu spornym, przy jednoczesnym wskazaniu pism z [...] czerwca i [...] sierpnia 2013 r. pochodzących od wnioskodawcy, sugeruje, że pełnomocnik wnioskodawcy nadmiernie rozbudował argumentację, co w rezultacie mogło wpłynąć na ocenę niezbędności działań dla celowego dochodzenia praw, w rozumieniu art. 98 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego tylko po prawidłowym ustaleniu, która ze stron w postępowaniu spornym inicjowała poszczególne działania, możliwa jest ocena, czy działania pełnomocnika wnioskodawcy, były przez niego inicjowane, czy wymuszone przez przeciwnika. Powyższe pozwoli w dalszej kolejności ustalić, czy działania te były niezbędne, w rozumieniu art. 98 § 1 k.p.c. Jak wynika z postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2000 r. sygn. akt: III CZP 38/00 (Lex nr 51813) – Sąd (tu: organ) ma prawo kontrolować wysokość żądanego przez stronę wynagrodzenia pełnomocnika w zakresie przekraczającym stawki minimalne, przy uwzględnieniu zawiłości sprawy oraz nakładu pracy pełnomocnika. Powyższe z tym istotnym zastrzeżeniem, że może tego dokonać tylko przy trafnie zrekonstruowanym stanie faktycznym sprawy odnośnie nakładu pracy pełnomocnika – czego w sprawie zabrakło. Powyższe przesądza bowiem ocenę tej pracy. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że Sąd I instancji "mieszając" nakład pracy pełnomocnika skarżącej oraz pełnomocnika uprawnionego (pisma z [...] czerwca 2013 r., oraz z [...] sierpnia 2013 r. oraz pisma z [...] maja 2013, [...] sierpnia 2013 r., oraz [...] września 2013 r.), w konsekwencji uniemożliwił dokonanie oceny nakładu pracy pełnomocnika wnioskodawcy pod kątem przesłanek zawartych w § 2 ust 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 roku w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych. Tylko poprawne zrekonstruowanie stanu faktycznego obrazującego rzeczywiście poniesiony nakład pracy przez rzecznika patentowego – w konkretnej sprawie w zestawieniu z rodzajem i stopniem zawiłości danej sprawy - umożliwi ocenę nakładu jego pracy pod kątem spełnienia (lub nie) przesłanek o jakich mowa w § 2 ust 2 cyt. rozporządzenia. Pomieszanie przez WSA w stanie faktycznym sprawy nakładu pracy pełnomocnika wnioskodawcy oraz uprawnionego oraz wywodzenie z tegoż nakładu pracy pełnomocnika skarżącej jest przedwczesne i nieuprawnione. Nie przesądzając rozstrzygnięcia dopiero dokładne ustalenie stanu faktycznego pozwoli stwierdzić, czy nakład pracy pełnomocnika wnioskodawcy usprawiedliwia przyznanie mu wyższych niż minimalne stawek opłat za czynności rzecznika patentowego w sprawie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji winien dokonać oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie wyżej wskazanym i dopiero ta ocena może stać się podstawą do stwierdzenia, czy niezbędny nakład pracy pełnomocnika skarżącej, charakter sprawy oraz jego wkład przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia w zestawieniu z rodzajem i stopniem zawiłości sprawy uzasadniają przyznania wyższych – niż w stawce minimalnej - kosztów zastępstwa procesowego reprezentowanego przez rzecznika patentowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a-c p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Pogląd ten jest utrwalony w orzecznictwie sądowym. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej decyzji podatkowej. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawo. Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy, przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2013 r. którą organ w pkt 1 stwierdził wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny [...] części dotyczącej towarów zawartych w klasie [...] w zakresie: [...], w pkt 2 przyznał skarżącemu od uczestnika kwotę 1917 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, w pkt 3 oddalił wniosek o zwrot kosztów w pozostałym zakresie. W skardze zaskarżono pkt 2 ww. skargi, jednakże analiza zarzutów ww. skargi prowadzi do wniosku, iż dotyczy ona pkt 2 i 3 decyzji. Sporne jest bowiem przyznanie skarżącemu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego przez rzecznika patentowego w wysokości 900 zł, wobec wnioskowanych przez stronę skarżącą 2200 zł. Ponownie rozpoznając sprawę, stosownie do wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji winien dokonać oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów z uwzględnieniem prawidłowo skonstruowanego stanu faktycznego sprawy, obrazującego rzeczywiście poniesiony nakład pracy przez rzecznika patentowego – w konkretnej sprawie w zestawieniu z rodzajem i stopniem zawiłości danej sprawy, co umożliwi ocenę nakładu jego pracy pod kątem spełnienia (lub nie) przesłanek o jakich mowa w § 2 ust 2 cyt. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 roku w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych. Zgodnie z art. 2558 ust. 1 pkt 7 p.w.p. rozstrzygnięcie co do kosztów postępowania stanowi integralną część decyzji Urzędu Patentowego RP wydanej po przeprowadzeniu postępowania spornego (wspomniany przepis mieści się w Tytule VII p.w.p., regulującym postępowanie sporne). Tym samym skargę z dnia [...] kwietnia 2014 r. należy traktować jako skargę na decyzję administracyjną z dnia [...]grudnia 2013 r. – co do rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 i 3. W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie podstawowe znaczenie ma przepis art. 256 p.w.p., rozstrzygający o właściwości prawa – pomocniczym stosowaniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym w sprawach nieuregulowanych w ustawie (tzn. p.w.p.) oraz odpowiednim stosowaniu przepisów obowiązujących w postępowaniu cywilnym – w kwestii kosztów postępowania (ust. 2). Tak więc w myśl art. 256 ust. 2 p.w.p. w kwestii kosztów w postępowaniu spornym stosuje się odpowiednio przepisy obowiązujące w postępowaniu cywilnym. Zgodnie z art. 98 § 1, 3 i 4 k.p.c. strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). W myśl art. 109 k.p.c. roszczenie o zwrot wygasa, jeżeli strona najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydane orzeczenie nie złoży Sądowi spisu kosztów albo nie zgłosi wniosku o przyznanie kosztów według norm przepisanych. Jednakże o kosztach należnych stronie działającej bez adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego Sąd orzeka z urzędu. Orzekając o wysokości przyznanych stronie kosztów procesu, sąd bierze pod uwagę celowość poniesionych kosztów oraz niezbędność ich poniesienia z uwagi na charakter sprawy (§ 2). Tym samym przy ustalaniu kosztów poniesionych przez pełnomocnika, będącego adwokatem lub radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym - bierze się pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika oraz czynności przez niego podjęte w sprawie, a także charakter sprawy i wkład pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Zgodnie z brzmieniem § 1 ww. przepisu podstawą zasądzenia kosztów może być złożony przez stronę spis kosztów. Należy w tym miejscu podkreślić, iż – jak trafnie wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 27 listopada 2002 r. sygn. akt: III CZP 13/02 – publ. OSNC 2004/1/6, Lex 79088, spis kosztów nie ma wiążącego charakteru i podlega kontroli sądu (organu), zwłaszcza jeżeli wzbudzałby wątpliwości co do swej rzetelności. Natomiast rozporządzenie z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych określa m.in. wysokość opłat za czynności rzeczników patentowych w postepowaniu spornym przez Urzędem Patentowym RP. W myśl § 2 ust. 1 tego rozporządzenia opłaty stanowiące podstawę orzeczenia przez Urząd Patentowy RP kosztów zastępstwa nie mogą być wyższe niż stawki minimalne, niezależnie od wysokości tych opłat ustalonych w umowie pomiędzy rzecznikiem a klientem. Urząd Patentowy może przyznać opłaty wyższe od wskazanych w ust. 1, jeżeli uzasadnia to rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz niezbędny nakład pracy rzecznika patentowego, nie mogą być one jednak wyższe niż sześciokrotność stawki (§ 2 ust. ust. 2). Podkreślić należy, że zarówno z brzmienia art. 109 § 2 k.p.c. jak i § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia, wynika, że można przyznać wyższe koszty zastępstwa procesowego, jeżeli przemawia za tym niezbędny nakład pracy pełnomocnika, charakter sprawy oraz jego wkład w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Z analizy akt administracyjnych wynika, że od wnioskodawcy, poza wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego, pochodzą pisma z [...] czerwca i [...] sierpnia 2013 r. Do nich sprowadza się nakład pracy pełnomocnika wnioskodawcy. Sąd przeanalizował wniosek i pisma procesowe rzecznika. W przeważającej części dotyczy one wykazania interesu prawnego wnioskodawcy, co zawsze jest jego obowiązkiem w sprawie wygaśnięcia prawa ochronnego. Długoletnia praktyka, na którą sam się powołuje, ułatwia wykazanie tych okoliczności, które były typowe. Także odniesienie się do Konstytucji, czy renomy znaku nie zwiększa w żadnym razie stopnia trudności. Stanowisko orzecznictwa od wielu lat jest jasne w relacji wygaśniecie a renoma znaku. Znajomość rzecznictwa to przecież warsztat pracy rzecznika. W przedmiotowej sprawie Sąd podziela stanowisko organu, że niezbędny nakład pracy pełnomocnika, charakter sprawy oraz jego wkład przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia nie uzasadniają przyznania wyższych kosztów zastępstwa procesowego. Stopień trudności przedmiotowej sprawy nie był wyższy niż standardowy. W kwestiach zaś związanych z interesem prawnym orzecznictwo od wielu lat jest jednolite i znane. Wbrew twierdzeniom skarżącego w przedmiotowej sprawie nie pojawiły się żadne nowe problemy nieznane judykaturze, konieczne do głębokiego przestudiowania doktryny i prób wytyczenia nowej linii orzeczniczej. Odnosząc się do zarzutów skarżącego należy podkreślić, że sprawy prowadzone w trybie spornym przez Urzędem Patentowym RP są postępowaniami kontradyktoryjnymi wymagającymi zaangażowania każdej ze stron. Jak trafnie wskazał organ, rzadkie są sytuacje, gdy uprawniony nie stosuje żadnej obrony w postępowaniu. Nie można w każdym przypadku, gdy druga strona czynnie broni się przed zarzutami, przyznawać zwiększony zwrot kosztów postępowania ze względu na większe zaangażowanie pełnomocnika. Zadaniem pełnomocnika zawsze jest zaangażowanie w sprawę, którą prowadzi. Jak wskazał sam skarżący w uzasadnieniu spisu kosztów, wnioskodawca w postepowaniu o stwierdzenie wygaśnięcia prawa w zasadzie powinien wykazać wyłącznie posiadanie interesu prawnego. Powołanie przez pełnomocnika szeregu orzeczeń sądowych w tym zakresie nie uzasadnia przyznania wyższych kosztów zastępstwa procesowego. Tym samym zasadne było ustalenie przez organ wysokości zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w oparciu o w oparciu § 2 ust. 1 i § 8 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych z dnia 2 grudnia 2003 r.. Reasumując, Sąd oceniając zaskarżoną decyzję nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło