II OZ 1286/15

Dnia 16 grudnia 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W. i M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 21 września 2015 r., sygn. akt II SO/Op 32/15 oddalające wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w osobach: Władysława Kulona, Zygmunta Wiśniewskiego, Andrzeja Wawrzyniaka, Wandy Wiatkowskiej-Ilków, Anny Moskały, Alicji Palus, Jolanty Sikorskiej, Ireneusza Dukiela, Tadeusza Kuczyńskiego, Darii Gawlak-Nowakowskiej, Anetty Chołuj, Jadwigi Danuty Mróz, Katarzyny Borońskiej, Tomasza Świetlikowskiego, Marii Tkacz-Rutkowskiej, Marty Semiczek, Julii Szczygielskiej, Alojzego Wyszkowskiego, Olgi Białek, Lidii Serwiniowskiej, Magdaleny Jankowskiej-Szostak, Macieja Guzińskiego, Małgorzaty Malinowskiej-Grakowicz, Bogumiły Kalinowskiej, Marka Olejnika, Ryszarda Pęka, Anny Siedleckiej, Jerzego Strzebinczyka, Zbigniewa Łobody, Henryki Łysikowskiej, Ewy Kamienieckiej, Mirosławy Rozbickiej-Ostrowskiej, Henryka Ożoga, Haliny Kremis, Lidii Błystak, Barbary Ciołek, Józefa Kremisa, Marcina Miemca, Dagmary Dominik-Ogińskiej, Mieczysława Górkiewicza, Katarzyny Radom w sprawie ze skargi D. W., M. W., M. W. i J. W. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie wyłączenia sędziów w sprawie umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie zabudowy zbiornika na nieczystości płynne sygn. akt II SA/Wr 805/13 postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) w Opolu postanowieniem z dnia 21 września 2015 r., sygn. akt II SO/Op 32/15 oddalił wniosek o wyłączenie sędziów WSA we Wrocławiu w osobach: Władysława Kulona, Zygmunta Wiśniewskiego, Andrzeja Wawrzyniaka, Wandy Wiatkowskiej-Ilków, Anny Moskały, Alicji Palus, Jolanty Sikorskiej, Ireneusza Dukiela, Tadeusza Kuczyńskiego, Darii Gawlak-Nowakowskiej, Anetty Chołuj, Jadwigi Danuty Mróz, Katarzyny Borońskiej, Tomasza Świetlikowskiego, Marii Tkacz-Rutkowskiej, Marty Semiczek, Julii Szczygielskiej, Alojzego Wyszkowskiego, Olgi Białek, Lidii Serwiniowskiej, Magdaleny Jankowskiej-Szostak, Macieja Guzińskiego, Małgorzaty Malinowskiej-Grakowicz, Bogumiły Kalinowskiej, Marka Olejnika, Ryszarda Pęka, Anny Siedleckiej, Jerzego Strzebinczyka, Zbigniewa Łobody, Henryki Łysikowskiej, Ewy Kamienieckiej, Mirosławy Rozbickiej-Ostrowskiej, Henryka Ożoga, Haliny Kremis, Lidii Błystak, Barbary Ciołek, Józefa Kremisa, Marcina Miemca, Dagmary Dominik-Ogińskiej, Mieczysława Górkiewicza, Katarzyny Radom od orzekania w sprawie ze skargi D. W., M. W., M. W. i J. W. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej DWINB) we Wrocławiu z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie wyłączenia sędziów w sprawie umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie budowy zbiornika na nieczystości płynne. W uzasadnieniu postanowienia sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 5 października 2013 r. D. W., M. W., M. W. i J. W. wnieśli do WSA we Wrocławiu skargę na decyzję DWINB we Wrocławiu z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie budowy zbiornika na nieczystości płynne. Następnie, D. W. i M. W. pismem z dnia 22 lipca 2014 r., wnieśli o wyłączenie z urzędu od orzekania w sprawie, wszystkich sędziów WSA we Wrocławiu, wskazując na "dobro interesu publicznego, polskiego wymiaru sprawiedliwości, praw materialnych strony skarżącej, która ma w tym interes prawny" i która "ma również prawo do niezawisłego i bezstronnego Sądu i prawa do rozpraw administracyjnych w organie i prawa do dokumentów." Podnieśli, że Sąd bezprawnie pozbawia ich prawa do dokumentów i nie chce przeprowadzić dowodów uzupełniających z dokumentów z art. 106 § 3, § 4 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej Ppsa). Zdaniem wnioskodawców, stosowany jest wobec nich stalking oraz pozbawia się ich prawa pomocy. Niesprawiedliwość zarzucili imiennie sędziom: Halinie Kremis, Zygmuntowi Wiśniewskiemu, Mieczysławowi Górkiewiczowi, Alicji Palus, Oldze Białek, Annie Siedleckiej, Ireneuszowi Dukielowi, Władysławowi Kulonowi, Andrzejowi Wawrzyniakowi. Pismem procesowym z dnia 29 stycznia 2015 r. wnioskodawcy ponowili wniosek o wyłączenie od orzekania w sprawie, wszystkich sędziów WSA we Wrocławiu. Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2015 r. przyznane zostało wnioskodawcom prawo pomocy, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Wobec złożonego wniosku, sędziowie WSA we Wrocławiu oraz sędziowie Naczelnego Sądu Administracyjnego, orzekający w WSA we Wrocławiu, pisemnie oświadczyli, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 Ppsa, ani inne okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 ww. ustawy). Oświadczenie tej treści złożyli sędziowie: Władysław Kulon, Zygmunt Wiśniewski, Andrzej Wawrzyniak, Wanda Wiatkowska-Ilków, Anna Moskała, Alicja Palus, Jolanta Sikorska, Ireneusz Dukiel, Tadeusz Kuczyński, Daria Gawlak-Nowakowska, Anetta Chołuj, Jadwiga Danuta Mróz, Katarzyna Borońska, Tomasz Świetlikowski, Maria Tkacz-Rutkowska, Marta Semiczek, Julia Szczygielska, Alojzy Wyszkowski, Olga Białek, Lidia Serwiniowska, Magdalena Jankowska-Szostak, Maciej Guziński, Małgorzata Malinowska-Grakowicz, Bogumiła Kalinowska, Marek Olejnik, Ryszard Pęk, Anna Siedlecka, Jerzy Strzebinczyk, Zbigniew Łoboda, Henryka Łysikowska, Ewa Kamieniecka, Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Henryk Ożóg, Halina Kremis, Lidia Błystak, Barbara Ciołek, Józef Kremis, Marcin Miemiec, Dagmara Dominik-Ogińska, Mieczysław Górkiewicz, Katarzyna Radom. Postanowieniem z dnia 22 lipca 2015 r., sygn. akt II OW 80/15, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 22 § 3 Ppsa, wyznaczył WSA w Opolu do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów. Wskazując na powyższe sąd I instancji stwierdził, że w stosunku do żadnego z sędziów orzekających w WSA we Wrocławiu, których dotyczy wniosek, nie zachodzą bowiem okoliczności, o jakich mowa w art. 18 Ppsa. Wskazał również, że okoliczności powołane przez D. W. i M. W. we wniosku oraz zawarte w aktach pisma i dokumenty nie wskazują w żaden sposób na prawdopodobieństwo zaistnienia takich okoliczności. Ponadto, wnioskodawcy nie uprawdopodobnili zaistnienia okoliczności uzasadniających wyłączenie na podstawie art. 19 Ppsa. Zdaniem tegoż sądu, podane we wniosku ogólne twierdzenia dotyczące wspierania przez sędziów WSA we Wrocławiu jednej ze stron, jak i mające mieć miejsce działania zmierzające do usuwania przez sędziów z akt dokumentów, ich przerabianie i podrabianie, a w końcu stronniczość i niesprawiedliwość sędziów w orzekaniu oraz nieprawidłowości w prowadzeniu postępowań sądowych, nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o wyłączenie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli D. i M. W., ponosząc przede wszystkim, że sędziowie wymienieni we wniosku winni być wyłączeni od orzekania w niniejszej sprawie z urzędu dla dobra interesu publicznego i społecznego oraz praw materialnych skarżących. Zarzucają również, że sędziowie WSA we Wrocławiu są niesprawiedliwi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 Ppsa), wyłączenie sędziego na wniosek następuje wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art. 19 Ppsa). Wniosek o wyłączenie sędziów WSA we Wrocławiu, powinien odpowiadać wymogom formalnym określonym w art. 46 Ppsa, a dodatkowo, zgodnie z brzmieniem art. 20 § 1 Ppsa, zawierać uprawdopodobnienie przyczyny wyłączenia. Wskazać należy, że wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziów musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez tych sędziów, których wniosek dotyczy. Jak wynika z wyjaśnień zawartych w oświadczeniach złożonych przez sędziów WSA we Wrocławiu, których dotyczy wniosek, nie istnieje między nimi i stronami postępowania jakikolwiek stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności w tej sprawie. Skarżący nie wykazali ani we wniosku, ani w zażaleniu okoliczności, które podważałyby wiarygodność złożonych oświadczeń. Sam fakt, że strona podnosi zarzuty dotyczące nieprawidłowości w wykonywaniu przez sędziów swych obowiązków, nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej wyłączenie ww. sędziów w myśl art. 19 Ppsa. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 Ppsa, orzekł jak w sentencji.