II FZ 1018/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogdan Lubiński po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 września 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 1251/15 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 30 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 21 września 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 1251/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił W. P. (zwanej dalej "Skarżącą", "Stroną") wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia 8 lipca 2013 r. W uzasadnieniu Sąd podał, że w skardze Strona wniosła o wstrzymanie wykonania ww. decyzji. Wskazała na wysokość dochodzonych należności podatkowych, która przekracza jej możliwości płatnicze. Dane dotyczące sytuacji materialnej Skarżącj wynikają z zeznań podatkowych będących w posiadaniu organów, a także z akt sprawy. Trudna sytuacja materialna Strony uzasadnia wstrzymanie wykonania wydanych w tej sprawie rozstrzygnięć. W ocenie WSA, ogólnikowe stwierdzenia, że za wstrzymaniem wykonania decyzji organów obu instancji przemawia trudna sytuacja finansowa Strony, nie stanowi prawidłowego uzasadnienia wniosku, nie odnosi się bowiem do konkretnych okoliczności, konkretnej sytuacji finansowej, rzeczywistych możliwości płatniczych. Wskazanie natomiast, że sytuacja materialna Strony wynika z deklaracji podatkowych i zeznań podatkowych będących w posiadaniu organów podatkowych, nie umożliwia Sądowi weryfikacji twierdzeń Strony. Strona skarżąca nadmieniła, że zaległość podatkowa przekracza jej możliwości płatnicze wynikającego z aktualnego dochodu, jednak nie wskazała we wniosku z czego się utrzymuje, jakie są jej dochody miesięczne, jak te dochody kształtują się na tle jej sytuacji rodzinnej i bieżących wydatków. Sąd nie ma obowiązku domyślać się jakimi względami kierowała się strona składając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, jak również ustalać z urzędu, czy w sprawie zachodzą przesłanki ustawowe uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji. W zażaleniu Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji oraz o zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (wynagrodzenia doradcy podatkowego). Skarżąca zarzuciła naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: 1) art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwanej dalej "p.p.s.a."), poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezzasadnej odmowie wstrzymania wykonania ww. decyzji organów podatkowych obydwu instancji, 2) art. 163 § 2 w zw. z art. 141 § 4, w zw. z art. 166, w zw. z art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu przez Sąd I instancji nieprawidłowego uzasadnienia skarżonego postanowienia, w którym Sąd I instancji błędnie uznał, że nie wystąpiły przesłanki wstrzymania wykonania decyzji organów podatkowych obydwu instancji. Autor zażalenia wskazał, że Skarżąca w dniu 10 września 2015 r. otrzymała upomnienie nr [...] z dnia 8 września 2015 r., wystosowanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. Kserokopia upomnienia znajduje się w aktach sprawy, została przedstawiona WSA w Gdańsku przez pełnomocnika Skarżącej wraz z pismem z dnia 15 września 2015 r. W tej sytuacji niewątpliwie istnieje wysokie prawdopodobieństwo wszczęcia postępowania egzekucyjnego po bezskutecznym upływie terminu do zapłaty. Skarżąca pismem z dnia 15 września 2015 r. wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o rozłożenie na raty zaległości podatkowej z tytułu zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych w kwocie 138.290 zł wraz z odsetkami za zwłokę. Wysokość zaległości podatkowych i odsetek wynikających z decyzji organów podatkowych I i II instancji przekracza możliwości płatnicze Skarżącej. Sytuacja materialna Skarżącej wynika z zeznań i informacji podatkowych będących w posiadaniu organów podatkowych, a tym samym znanych Dyrektorowi Izby Skarbowej w Gdańsku z urzędu oraz akt niniejszej sprawy. Skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, a zaległość podatkowa jest wysoka. Zaskarżone postanowienie narusza, w ocenie Skarżącej, art. 163 § 1 - § 2 w zw. z art. 141 § 4, w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na sporządzeniu przez Sąd I instancji nieprawidłowego uzasadnienia, w którym Sąd błędnie uznał, iż nie wystąpiły przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji organów podatkowych obydwu instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z ugruntowanej już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że obowiązek uprawdopodobnienia zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony, uregulowanej w tym przepisie p.p.s.a. (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1427/11, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Samo przedstawienie zakresu żądania, a mianowicie wniesienie o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, uniemożliwia zweryfikowanie sytuacji strony w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, warunkiem jednak – o czym była mowa wyżej - wydania takiego postanowienia jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W analizowanym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia, albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 16 lipca 2008 r., II GZ 139/08, LEX nr 493849). Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione (B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 206). Ponadto wniosek poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Sąd, gdy brak jest takich dokumentów, nie ma uprawnień, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony skarżącej o ich przedstawienie. Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego w przypadku wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. W niniejszej sprawie Skarżąca nie uprawdopodobniła, że wykonanie decyzji organu podatkowego spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Sąd pierwszej instancji nie mógł ocenić wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na sytuację majątkową Strony. Za takowe uprawdopodobnienie nie można bowiem uznać twierdzeń Strony, że sytuacja materialna Skarżącej wynika z zeznań i informacji podatkowych będących w posiadaniu organów podatkowych, a tym samym znanych Dyrektorowi Izby Skarbowej z urzędu. To bowiem Strona ma wykazać związek pomiędzy wskazanymi okolicznościami a możliwością wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przypadku, gdy chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem podatnika, konieczne jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia. Jak słusznie wskazał WSA, Sąd nie ma obowiązku ustalać z urzędu, czy w sprawie zachodzą przesłanki ustawowe uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. [pic]