I OZ 1607/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 września 2015 r. sygn. akt IV SAB/Gl 180/14 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi R. J., J. S. i W. O. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie zasiłku dla opiekunów postanawia: oddalić zażalenie R. J. w dniu 21 maja 2015 r. złożył wniosek przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach pismem z dnia 15 czerwca 2015 r. sygn. akt IV SAB/Gl 180/14 poinformował R. J., że jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie zostanie rozpoznany, gdyż zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej jako "P.p.s.a.") strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W związku z tym wniosek w tym zakresie nie będzie podlegał rozpoznaniu. Natomiast pismem z dnia 24 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wezwał, w terminie 7 dni, R. J., na podstawie art. 255 P.p.s.a., do udokumentowania wysokości wydatków związanych z utrzymaniem, tj. wysokości opłat za energię elektryczną, czynsz, dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne, wykup lekarstw oraz przedłożenia zaświadczenia potwierdzającego fakt, że wnioskodawca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Jednocześnie WSA w Gliwicach wyjaśnił, że działalność doradców podatkowych ogranicza się do spraw dotyczących zobowiązań podatkowych i celnych, a także do prowadzenia ksiąg rachunkowych, podatkowych i innych ewidencji prowadzonych na potrzeby postępowań podatkowych. W związku z tym Sąd wezwał R. J. do sprecyzowania czy podtrzymuje wniosek w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego. W odpowiedzi na wezwanie Sądu R. J. podtrzymał wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego, podnosząc, że adwokaci oraz radcowie prawni w województwie śląskim nie dają gwarancji należytej ochrony jego praw. Postanowieniem z dnia 21 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił R. J. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie doradcy podatkowego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wniosek skarżącego o ustanowienie doradcy podatkowego nie mógł zostać uwzględniony z dwóch powodów. Po pierwsze, niniejsza sprawa dotyczy bezczynności organu w zakresie przyznania zasiłku dla opiekunów. Tego typu sprawy zaliczane są do spraw o charakterze ogólnym, podczas gdy doradcy podatkowi ukierunkowani są na profesjonalne prowadzenie spraw i reprezentowanie swoich mocodawców przed sądami administracyjnymi w zakresie spraw podatkowych. Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (Dz. U. z 2011 r. poz. 213 ze zm.), czynności doradztwa podatkowego obejmują: udzielanie podatnikom, płatnikom i inkasentom, na ich zlecenie lub na ich rzecz, porad, opinii i wyjaśnień z zakresu ich obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami; prowadzenie, w imieniu i na rzecz podatników, płatników i inkasentów, ksiąg rachunkowych, ksiąg podatkowych i innych ewidencji do celów podatkowych oraz udzielanie im pomocy w tym zakresie; sporządzanie, w imieniu i na rzecz podatników, płatników i inkasentów, zeznań i deklaracji podatkowych lub udzielanie im pomocy w tym zakresie oraz reprezentowanie podatników, płatników i inkasentów w postępowaniu przed organami administracji publicznej i w zakresie sądowej kontroli decyzji, postanowień i innych aktów administracyjnych w sprawach wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy. Oznacza to, że doradca podatkowy nie może przed sądem administracyjnym reprezentować strony w każdej sprawie, lecz może być pełnomocnikiem tylko w tych sprawach, które zostały wskazane w przywołanym powyżej unormowaniu. Z uwagi na to, że skarżący domaga się ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie niezaliczanej do tej kategorii, jego wniosek nie mógł zostać pozytywnie rozpoznany. Drugim powodem negatywnego rozstrzygnięcia w sprawie jest niedopełnienie obowiązku wynikającego z treści art. 255 P.p.s.a. Pismem z dnia 24 czerwca 2015 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia swojego wniosku, jednakże tego obowiązku nie dopełnił, a tym samym wyczerpana została także i ta przesłanka odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Na postanowienie WSA w Gliwicach zażalenie wniósł R. J., nie zgadzając się z zaskarżonym postanowieniem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodzić się należy z Sądem I instancji, że doradca podatkowy nie może przed sądem administracyjnym reprezentować strony w każdej sprawie. Stosownie bowiem do treści art. 41 ust. 1 i 2 ustawy o doradztwie podatkowym, doradca podatkowy jest uprawniony do występowania w charakterze pełnomocnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami. Niniejsza sprawa dotyczy skargi na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta Miasta [...] postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie zasiłku dla opiekunów. Sprawa ze skargi R. J. nie dotyczy zatem obowiązków podatkowych i celnych, ani egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami. Tym samym niedopuszczalne jest ustanowienie doradcy podatkowego w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy należało uznać, że WSA w Gliwicach zaskarżonym postanowieniem zasadnie odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.