I OZ 1868/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 września 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 514/15 w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi I. K. i M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania w sprawie naliczenia opłaty adiacenckiej postanawia: uchylić pkt 2 zaskarżonego postanowienia i w tym zakresie przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia 23 września 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 514/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę I. K. i M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania w sprawie naliczenia opłaty adiacenckiej. Ponadto w pkt 2 postanowienia zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi solidarnie na rzecz skarżących kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący uchybili terminowi do wniesienia skargi, gdyż skarga została złożona po upływie terminu trzydziestu dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia w sprawie. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." odrzucił skargę oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Zażalenie na pkt 2 powyższego postanowienia wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, zarzucając: 1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1547 ze zm.) przez niewłaściwe zastosowanie, gdyż dokonano oceny dowolnej, która nie przystaje do stanu sprawy i zebranego materiału dowodowego; 2) naruszenie przepisów postępowania, tj.: a) art. 200 i art. 201 § 1 P.p.s.a., bowiem nie miało miejsce ani uwzględnienie skargi ani też umorzenie postępowania w oparciu o normę zawartą w art. 54 § 3 tej ustawy, co uzasadniałoby zasądzenie od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania, bowiem odrzucono skargę z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia; b) art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., bowiem odrzucenie skargi uzasadnia orzeczenie o zwrocie uiszczonego wpisu, a nie zasądzenie zwrotu kosztów postępowania; c) art. 141 § 4 w zw. z art. 166 P.p.s.a. poprzez brak uzasadnienia orzeczenia w części dotyczącej zwrotu kosztów postępowania przez przedstawienie oceny prawnej, która to jest niespójna i wewnętrznie sprzeczna. W oparciu o powyższe zarzuty wnoszący zażalenie wniósł o: 1) zmianę zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o zwrocie należnej kwoty z funduszu Skarbu Państwa; a w przypadku gdyby powyższy wniosek nie zasługiwałby na uwzględnienie 2) uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że stosownie do art. 200 § 1 i 2 P.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Powyższy przepis formułuje zatem zasadę, zgodnie z którą w postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi zwrot kosztów postępowania może nastąpić jedynie na rzecz skarżącego i wyłącznie w sytuacji, gdy skarga została uwzględniona (odstępstwa od tej zasady zawiera tylko art. 201 P.p.s.a.). Skarżący może uzyskać zwrot kosztów tylko wówczas, gdy najpóźniej do zamknięcia rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia zgłosi wniosek o przyznanie należnych kosztów (art. 210 § 1 P.p.s.a.), przy czym wniosek o zasądzenie kosztów postępowania sądowego Sąd ma obowiązek rozstrzygnąć w orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 209 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie postanowieniem z dnia 23 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę I. K. i M. K. w związku z uchybieniem terminu do jej wniesienia. Brak jest zatem podstaw do twierdzenia, że skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] kwietnia 2015 r. została uwzględniona. Przesłanki, których wystąpienie obliguje sąd administracyjny do zwrotu z urzędu całego uiszczonego wpisu zawarte są natomiast w art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Przepis ten przewiduje obowiązek zwrotu przez sąd, bez potrzeby uruchamiania inicjatywy strony, całego wpisu w każdym przypadku, gdy pismo zostanie odrzucone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi powołał się na powyższy przepis, jednakże nie orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu od skargi, a zasądził od organu na rzecz skarżących solidarnie kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Motywów, którymi kierował się Sąd I instancji orzekając jak w pkt 2 postanowienia nie sposób jednak poznać, bowiem w zaskarżonym postanowieniu nie wyjaśniono zastosowanej podstawy prawnej w zakresie orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie zawarł w uzasadnieniu postanowienia motywów rozstrzygnięcia w tym zakresie, a zatem nie wypełnił dyspozycji art. 141 § 4 w zw. z art. 166 P.p.s.a. Wada ta jest istotna i skutkuje wyeliminowaniem zaskarżonego postanowienia w zaskarżonej części z obrotu prawnego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.