III SA/Gd 641/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędzia WSA Felicja Kajut po rozpoznaniu w dniu 23 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. Sp. z o. o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 11 czerwca 2015 r. znak [...] w przedmiocie kosztów postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych oddala skargę. Postanowieniem z dnia 11 czerwca 2015 r. Dyrektor Izby Celnej w G., po rozpatrzeniu zażalenia spółki A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w G. z dnia 25 marca 2015 r. [...] ustalającego koszty postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych o numerze poświadczenia rejestracji [...} w wysokości 900 zł, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 3 lipca 2012 r., poz. 749) w zw. z art. 8, art. 23b ust. 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201 poz. 1540 ze zm.) oraz § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2004 r. w sprawie ryczałtowych stawek opłat za badania lub analizy przeprowadzane przez laboratoria celne (Dz. U. Nr 94 poz. 913 z 2004 r.) i pkt 136 załącznika do w/w rozporządzenia. W uzasadnieniu organ wskazał, że w toku postępowania odwoławczego, toczącego się przed Dyrektorem Izby Celnej w G. w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych zlecono uzyskanie opinii jednostki badającej upoważnionej przez Ministra Finansów, zgodnie z art. 23b ustawy o grach hazardowych. Automat do gier został zbadany przez Jednostkę Badającą - Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w G., upoważnioną przez Ministra Finansów - nr upoważnienia [...] z dnia 3 października 2010 r. Wydana opinia z badania sprawdzającego z dnia 26 lutego 2015 r. ma wynik negatywny, co oznacza, że automat nie spełnia wymogów ustawy. Zgodnie z art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych, w przypadku potwierdzenia w wyniku badania sprawdzającego, że automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, koszty badania sprawdzającego obciążają podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie. Przesłanką uzasadniającą wydanie przedmiotowego rozstrzygnięcia była negatywna opinia z badań sprawdzających zawierająca opis stwierdzonych nieprawidłowości, która jest jedynym wymogiem art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych, zatem zasadne było obciążenie spółki kosztami tego badania. Koszty badań przeprowadzanych przez laboratoria celne określa rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 kwietnia 2004 r. w sprawie ryczałtowych stawek opłat za badania lub analizy przeprowadzone przez laboratoria celne. Stawka przewidziana za przedmiotowe badania jest jednolita dla wszystkich automatów i urządzeń do gry i wynosi 900 zł. Organ podkreślił, że w jego kompetencji nie leży badanie zasadności umieszczenia jednostki badającej na liście jednostek upoważnionych do badań automatów. Wskazał, że w niniejszym postępowaniu ocenie podlega jedynie kwestia obciążenia strony kosztami badania automatu. A. Spółka z o.o. z siedzibą w W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie: 1. art. 23b ust. 3 w zw. z art. 23f ust. 1 i ust. 2 pkt 1, ust. 3 i ust. 5 pkt 1 oraz ust. 6 i art. 129 ust. 3, art. 2 ust. 3 i ust. 5 ustawy o grach hazardowych w zw. z art. 2 pkt 3, art. 15 ust. 2 pkt 3, art. 15 ust. 6, art. 16 ust. 2 pkt 5, ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.), jak również z art. 5 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiające wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylające rozporządzenie (EWG) Nr 339/93 przez wadliwe przyjęcie, iż Izba Celna w G. posiada status jednostki badającej, podczas gdy: a) o posiadaniu przez daną osobę taką jak Izba Celna w G. statusu jednostki badającej, decyduje przedstawienie certyfikatu adekwatnego do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, a nie certyfikatu na cokolwiek, b) sam fakt udzielenia upoważnienia nie przesądza jeszcze o uzyskaniu przez dany podmiot statusu jednostki badającej i możliwości przeprowadzania w tym charakterze badań sprawdzających, gdyż upoważnienie jest udzielane na okres nie dłuższy niż okres ważności akredytacji, a w ślad za tym do uzyskania statusu jednostki badającej konieczne jest zarówno udzielenie ważnego upoważnienia przez Ministra Finansów jak i posiadanie przez dany podmiot właściwej akredytacji (adekwatnej do badań technicznych automatów i urządzeń do gier), nadto upoważnienie udzielone wbrew warunkom ustawy jest nieważne z mocy prawa, c) lista jednostek badających publikowana na stronie internetowej Ministerstwa Finansów nie jest źródłem prawa i nie kreuje żadnych uprawnień, a założenia nieomylności Ministra Finansów nie sposób wywodzić z jakiegokolwiek przepisu prawa. Powołując się na treść art. 23f ust. 1 ustawy o grach hazardowych, skarżąca spółka podniosła, że opinia jednostki badającej nie może stanowić dowodu w sprawie, gdyż została wydana przez podmiot nieposiadający faktycznych kwalifikacji oraz umocowania do przeprowadzania badań automatów o niskich wygranych. Zakres akredytacji Wydziału Laboratorium Celnego Izby Celnej w G. nie dotyczy urządzeń elektronicznych, jakimi są automaty o niskich wygranych. Skarżąca wniosła również o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wydruku ze strony internetowej Polskiego Centrum Akredytacji www.pca.gov.pl dotyczącego zakresu akredytacji [...] posiadanego przez Izbę Celną w G. na okoliczność braku potwierdzonych akredytacją kompetencji fachowych Izby Celnej w G. do prowadzenia badań technicznych automatów i urządzeń do gier. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w G. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne (pkt 1). Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia 11 czerwca 2015 r. znak: [...] który utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w G. z dnia 25 marca 2015 r.[...], w którym ustalono wobec strony skarżącej wysokość kosztów postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych o numerze poświadczenia rejestracji: [...] w wysokości 900 zł. W sprawie bezsporne jest, że w związku ze skierowanymi do organu I instnacji wytycznymi zawartymi w postanowieniu Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia 31 marca 2012 r. nr [...] dotyczącymi konieczności przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w ramach postępowania toczącego się w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu, w dniach od 13 lutego 2015 r. do 23 lutego 2015 r. przeprowadzono badanie automatu o numerze poświadczenia rejestracji [...] przez Izbę Celną w G. Referat Laboratorium Celne. Wyniki badań będą służyły organom administracji do wydania dalszych rozstrzygnięć w przedmiocie cofnięcia poświadczenia rejestracji. Rozstrzygnięcia te nie są jednak przedmiotem niniejszego postępowania. Istota sporu w przedmiotowej sprawie dotyczy rozstrzygnięcia czy w związku z przeprowadzonym badaniem automatu, istniały podstawy do obciążenia spółki jego kosztami (koszty postępowania). Organy podnoszą, że wobec jasnej treści art. 23 b ust. 5 ustawy o grach hazardowych koszt badania zasadnie został przypisany spółce jako podmiotowi eksploatującemu ten automat, ponieważ wynik badania wykazał, że automat nie spełnia warunków określonych w ustawie. Strona skarżąca kwestionuje natomiast obciążenie jej kosztami badania, podważając możliwości dokonania badania sprawdzającego automatu przez Izbę celną w G. Referat Laboratorium Celne. Skarżąca wywodzi, że jednostka ta nie może – z różnych powodów, szeroko opisanych w zarzutach skargi, - być uznana za upoważnioną jednostkę badającą. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać trzeba na przepis art. art. 23 b ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych (Dz. U nr 201 poz.1540), który stanowi, że na pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie jest obowiązany poddać automat lub urządzenie badaniu sprawdzającemu. Z kolei zgodnie z art. 23 b ust. 3 ustawy badanie sprawdzające przeprowadza, na zlecenie naczelnika urzędu celnego, jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, w terminie nie dłuższym niż 60 dni od dnia otrzymania zlecenia. W myśl art. 23 b ust.5 ww. ustawy, stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia - w przypadku potwierdzenia w wyniku badania sprawdzającego, że automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, koszty badania sprawdzającego obciążają podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie. Przepis art. 23 f ww. ustawy stanowi: 1. Upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych jednostce badającej, która spełnia następujące warunki: 1) posiada akredytację Polskiego Centrum Akredytacji lub jednostki akredytującej państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, będącej sygnatariuszem Wielostronnego Porozumienia EA (European cooperation for Accreditation Multilateral Agreement); 2) zapewnia odpowiedni standard przeprowadzanych badań, w tym przeprowadzanie ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier, oraz dysponuje odpowiednim wyposażeniem technicznym; 3) osoby zarządzające tą jednostką oraz osoby przeprowadzające badania automatów i urządzeń do gier posiadają nienaganną opinię, w szczególności nie są osobami skazanymi za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe; 4) posiada autonomiczność względem podmiotów prowadzących działalność w zakresie gier hazardowych oraz ich organizacji i stowarzyszeń, w szczególności osoby wymienione w pkt 3 nie pozostają z podmiotami prowadzącymi działalność w zakresie gier hazardowych w stosunkach, które mogą wywoływać uzasadnione zastrzeżenia do ich bezstronności. 2. Upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jest udzielane na wniosek jednostki badającej, do którego dołącza się dokumenty potwierdzające spełnienie warunków określonych w ust. 1, w szczególności: 1) certyfikat akredytacji; 2) certyfikaty lub inne dokumenty określające standard przeprowadzanych badań; 3) aktualne zaświadczenia, że osoby wymienione w ust. 1 pkt 3 nie były skazane za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe; 4) oświadczenia złożone, pod rygorem odpowiedzialności karnej, przez osoby wymienione w ust. 1 pkt 3, że nie pozostają z podmiotem prowadzącym działalność w zakresie gier hazardowych ani z osobami: a) zarządzającymi takim podmiotem lub go reprezentującymi, b) będącymi akcjonariuszami (wspólnikami) takiego podmiotu lub jego pracownikami - w stosunku prawnym lub faktycznym, który może wywoływać uzasadnione zastrzeżenia do ich bezstronności. 3. Upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jest udzielane na okres nie dłuższy niż do upływu okresu ważności akredytacji. 4. Odmowa udzielenia upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier następuje w drodze decyzji. 5. Minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji: 1) cofa upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, w przypadku gdy jednostka badająca przestanie spełniać warunki określone w ust. 1 lub odmówi przeprowadzenia badania sprawdzającego, o którym mowa w art. 23b; 2) może cofnąć upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, jeżeli jednostka badająca nie przeprowadzi badania sprawdzającego w terminie określonym w art. 23b ust. 3. 6. Minister właściwy do spraw finansów publicznych podaje do publicznej wiadomości, na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra, wykaz jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Wynika z powyższego, że spełnienie warunków określonych w ustawie przez podmiot ubiegający się o udzielenie upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier podlega weryfikacji przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Po dokonaniu pozytywnej weryfikacji minister ten udziela upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, a następnie podaje ten fakt do publicznej wiadomości, na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra, umieszczając taki podmiot w wykazie jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Żaden z przepisów prawa nie upoważnia organów administracji do weryfikacji stanowiska ministra finansów i samodzielnej oceny, czy jednostka badająca spełniła wymogi ustawowe do udzielenia jej upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Zadaniem organów w prowadzonym przez siebie postępowaniu jest zlecenie przeprowadzenia badania automatu jednostce badającej, której minister udzielił upoważnienia. Nie jest w nim dopuszczalna weryfikacja upoważnienia jednostki badającej dokonanej przez ministra. Brak w przepisach prawnych podstawy do tego rodzaju działań. Brak także podstaw do przyjęcia, by kontroli takiej dokonywał sąd przy rozpatrywaniu skargi na postanowienie wydane w przedmiocie nałożenia kosztów za wykonanie badania sprawdzającego, o których mowa w art. 23 b ust.5 powołanej ustawy. Z tej przyczyny Sąd nie mógł przeprowadzać dowodów o które wnosiła skarżąca. Wobec powyższego Sąd uznał wszystkie zarzuty skargi, dotyczące statusu Izby Celnej w G. Referat Laboratorium Celne za chybione. W dniu zamknięcia rozprawy Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w G., które sporządzało badanie techniczne automatu w niniejszej sprawie , figurowało ma stronie internetowej Ministra Finansów pod pozycją 6 jako jednostka badająca upoważniona przez Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. W tej sytuacji należało uznać, że badanie sprawdzające przeprowadziła jednostka badająca spełniająca wymogi art. 23 b ust. 3 ustawy zaś zastrzeżenia strony co do uprawnień jednostki badającej w tym zakresie uznać należy za nietrafne. Reasumując stwierdzić należy, że określona w zaskarżonym postanowieniu kwota została prawidłowo wyliczona na podstawie § 1 Lp. 136 załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2004 r. (Dz. U nr 94 poz. 913 ze zm.) w sprawie ryczałtowych stawek opłat za badania lub analizy przeprowadzane przez laboratoria celne. Natomiast art. 23 b ustawy o grach hazardowych był przepisem notyfikowanym Komisji Europejskiej. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.